Nowe zasady mają chronić tajemnicę zawodową, interes klienta i samodzielność adwokata, który nadal ponosi osobistą odpowiedzialność za treść i formę podejmowanych czynności zawodowych.
Uchwałę dotyczącą zmian w Zbiorze Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu NRA podjęła 12 czerwca podczas posiedzenia plenarnego w Rzeszowie. Dzień później Rada przyjęła kolejne dwie uchwały, które dotyczą rynku pomocy prawnej oraz pomocy prawnej z urzędu. Wszystkie odnoszą się do kluczowych problemów wykonywania zawodu adwokata oraz do gwarancji bezpieczeństwa prawnego obywateli.
Czytaj więcej
Prawnicy coraz chętniej korzystają z narzędzi sztucznej inteligencji. AI przydaje się w tłumaczeniach, streszczeniach i tworzeniu projektów pism, a...
AI tylko jako wsparcie adwokata
Najważniejszy zapis nowej regulacji stanowi, że adwokat przy wykonywaniu czynności zawodowych może korzystać z narzędzi technologicznych, w tym narzędzi wykorzystujących sztuczną inteligencję, ale wyłącznie pomocniczo.
„Korzystanie z narzędzi technologicznych przez adwokata powinno mieć wyłącznie charakter wspomagający i nie może prowadzić do naruszenia przepisów prawa, zasad etyki adwokackiej lub godności zawodu” – stanowi uchwała NRA. W dokumencie zastrzeżono, że nie może to prowadzić m.in. do naruszenia tajemnicy zawodowej, powierzenia technologii czynności w sposób naruszający samodzielność adwokata ani do zaniechania własnej oceny i weryfikacji rezultatów działania tych narzędzi.
Czytaj więcej
Systemy sztucznej inteligencji mogą wspierać pracę adwokata, ale nie mogą zastępować jego samodzielnego osądu ani naruszać ochrony tajemnicy zawodo...
Klient może zapytać o użyte narzędzia
Uchwała reguluje też kwestię informowania klienta o korzystaniu przez adwokata z nowych technologii.
„Korzystanie z narzędzi technologicznych nie wymaga odrębnego informowania klienta, chyba że taki obowiązek wynika z powszechnie obowiązującego prawa” – zapisano w uchwale. Dodano jednak, że „w granicach wynikających z zasady zaufania, na żądanie klienta adwokat powinien wskazać wykorzystywane w jego sprawie narzędzia technologiczne oraz poinformować o celu ich wykorzystania”.
W przyjętym przez adwokaturę dokumencie zaznaczono też, że adwokat korzystający z narzędzi technologicznych powinien mieć kompetencje pozwalające ocenić ograniczenia tych narzędzi oraz ryzyka związane z ich stosowaniem, a także zwrócić szczególną uwagę na ochronę danych osobowych. Korzystanie z technologii nie zwalnia go z osobistej odpowiedzialności, zwłaszcza za formę i treść podejmowanych czynności zawodowych. Co do przekazywania informacji objętych tajemnicą zawodową podkreślono, że wymaga to „zachowania szczególnej ostrożności”.
Czytaj więcej
Naczelna Rada Adwokacka chce postawić jasną granicę w użytkowaniu sztucznej inteligencji. Kodeks etyki adwokackiej ma przewidywać, że AI może pomag...
„Rzeczpospolita” opisywała projekt tych zmian w kwietniu. Już wtedy wynikało z niego, że NRA chce postawić jasną granicę w korzystaniu ze sztucznej inteligencji na zasadzie, że AI może pomagać adwokatowi, ale nie może go zastępować.
– Praktyczna odpowiedź nie polega na zakazie, lecz na postawieniu twardych granic. Adwokat może sięgać po nowe narzędzia, ale nie wolno mu oddać im ani samodzielnego osądu, ani kontroli nad tajemnicą zawodową – mówił w wywiadzie dla „Rz” adwokat Tomasz Krawczyk, kierujący w NRA zespołem ds. zmian w Zbiorze Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu.
NRA apeluje do ministra sprawiedliwości
Poza uchwałą dotyczącą korzystania przez adwokatów z nowych technologii NRA przyjęła też uchwały będące formą apelu legislacyjnego do ministra sprawiedliwości. Samorząd adwokacki domaga się w nich uregulowania rynku usług prawnych ze względu na problem szerokiej i odpłatnej pomocy prawnej świadczonej przez podmioty nieobjęte standardami zawodów zaufania publicznego, a także stworzenia nowoczesnego systemu pomocy prawnej z urzędu, obejmującego zarówno etap przedsądowy, jak i postępowania sądowe oraz inne postępowania prowadzone na podstawie ustaw.
„Naczelna Rada Adwokacka wskazuje, że system pomocy prawnej z urzędu powinien być projektowany przede wszystkim z perspektywy interesu obywatela, który z przyczyn ekonomicznych nie jest w stanie samodzielnie ponieść kosztów profesjonalnej pomocy prawnej” – dodano w uchwale.
