Pismo Departamentu Nadzoru i Kontroli Głównego Inspektoratu Pracy z 23 lutego 2011 r. w sprawie laptopów

Rozporządzenie ministra pracy i polityki socjalnej z 1 grudnia 1998 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe (DzU nr 148, poz. 973)

stanowi implementację dyrektywy Rady z 29 maja 1990 r. w sprawie minimalnych wymagań w dziedzinie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia przy pracy z urządzeniami wyposażonymi w monitory ekranowe (piąta

dyrektywa szczegółowa w rozumieniu art. 16 ust. 1 dyrektywy 87/391/EWG)

.

Z obu przepisów wynika, że regulacje w nich zawarte nie dotyczą systemów przenośnych nie przeznaczonych do użytkowania na danym stanowisku pracy (§ 3 pkt 4 rozporządzenia oraz art. 1 ust. 3 pkt d dyrektywy). Z tego względu nie można ich wprost odnieść do stanowisk pracy wyposażonych w laptop.

Zgodnie jednak z założeniami dyrektywy, zawartymi w preambule, celem jest zapewnienie „wyższego poziomu ochrony bezpieczeństwa i zdrowia pracowników", jak również aspektów ergonomicznych, które „mają szczególne znaczenie w przypadku stanowisk pracy z urządzeniami wyposażonymi w monitory ekranowe". Warto podkreślić, że krajowe przepisy implementujące dyrektywę mają analogiczne założenie.

Aspekty ergonomiczne dotyczą zaś eliminowania lub ograniczania następujących zagrożeń:

• związanych z pozycją ciała przy pracy na takim stanowisku – czyli z długotrwałym utrzymywaniem wymuszonej pozycji ciała (siedzącej), często bez możliwości jej zmiany. Może to prowadzić do uszkodzeń w obszarze układu mięśniowo-szkieletowego. Skutkiem nadmiernego obciążenia statycznego w nieneutralnej pozycji mogą być dolegliwości tego układu. Należą do nich np. zwyrodnienia odcinka szyjnego kręgosłupa – przy niewłaściwie umieszczonym ekranie (ustawionym z boku i wymuszającym skręcenie głowy w celu jego obserwacji); odcinka piersiowego i lędźwiowego kręgosłupa – przy krześle niewłaściwie dopasowanym do możliwości fizycznych pracownika (kąt pochylenia oparcia, dopasowanie kształtu oparcia); powstawanie żylaków w wyniku ucisku przestrzeni podkolanowej – przy niewłaściwie ustawionej wysokości siedziska (zbyt wysoko ustawione krzesło i brak podnóżka); powstawanie cieśni rowka nerwu łokciowego – przy ucisku ostrych krawędzi biurka na podparte o nie łokcie; pojawienia się zespołu cieśni kanału nadgarstka - przy niewłaściwym podparciu lub ułożeniu dłoni względem przedramienia (nieutrzymywanie kąta 1800 między dłonią a przedramieniem),

• dla oczu i wzroku pracowników – w wyniku ciągłej obserwacji ekranu (np. w celu sprawdzania poprawności wyświetlanych danych). Wpływ na to ma m.in.: jakość obrazu (jakość ekranu), usytuowanie monitorów względem linii wzroku czy odległość od oczu pracownika,

• wynikających z wpływu środowiska pracy na pracownika – na co składa się przestrzeń w obrębie stanowiska pracy, parametry oświetlenia, wilgotność powietrza oraz poziom czynników szkodliwych, jak hałas pochodzący od urządzeń umieszczonych na stanowisku pracy.

Odnośnie pracowników (def. w § 2 pkt 4 rozporządzenia) świadczących pracę na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe ustawodawca przewidział możliwość partycypowania przez pracodawcę w kosztach okularów korekcyjnych na warunkach ustalonych w § 8 ust. 1.