Rz: Samorządy, które w ostatnich latach dużo inwestowały, mogły odzyskiwać VAT naliczony. Co oznaczają dla nich nowo uchwalone przepisy?
Maciej Jaworowski: Rzeczywiście skala inwestycji dokonywanych przez samorządy była i jest spora. Dziś w wielu przypadkach gminy mogą odliczać praktycznie cały VAT od wydatków inwestycyjnych. Stosowne przepisy są poparte uchwałami Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zgodnie z nowymi regulacjami kwota do odliczenia może zostać w wielu przypadkach zmarginalizowana. To w praktyce może oznaczać, że samorządy odzyskają mniej podatku i poniosą jego ekonomiczny ciężar.
Jakie możliwości pozostaną gminom?
Trudno spotkać gminę, która by nie prowadziła działalności gospodarczej w rozumieniu VAT. Obecnie, gdy stosujemy standardowe reguły odliczenia proporcjonalnego, w wielu przypadkach gminy mogą odzyskiwać 50–60 i więcej proc. tego podatku od zakupów. Po wprowadzeniu nowych reguł może się okazać, że w najlepszym razie będzie to kilka procent. Gminy będą zmuszone o wiele staranniej planować swoje budżety w konteście ponoszenia ciężaru VAT. Innymi słowy – powinny nadać swoim inwestycjom taką strukturę, aby zmniejszyć niekorzystne konsekwencje podatkowe. Na szczęście wydaje się, że to drugie będzie ciągle możliwe.
Czy pomocą dla nich może być zwolnienie z VAT organizacji festynów?
Taka praktyka może być korzystna dla gmin, kiedy wydatki na imprezy są ponoszone na rzecz instytucji kulturalnej korzystającej ze zwolnienia – wówczas nie powiększą one w gminie obciążenia z tytułu VAT po stronie zakupowej. Jednak zwykle w budżetach gmin wydatki na festyny i podobne imprezy nie są najpoważniejszą pozycją. O wiele większe wydatki, a więc i kwoty VAT, są przeznaczane na bieżące utrzymanie infrastruktury gminnej oraz na inwestycje, przede wszystkim budowlane. Dlatego nawet wzmożone finansowanie gminnej kultury, jakkolwiek pożyteczne, nie zlikwiduje problemu wynikającego z nowych przepisów.
—rozmawiał Paweł Rochowicz
