Kiedy rozwiąże się stosunek pracy ze skarbnikiem gminy

Skarbnik gminy złożył 15 kwietnia br. wypowiedzenie stosunku pracy z powołania z trzymiesięcznym okresem wymówienia. Upoważnił innego pracownika do zastępowania go w czasie nieobecności. Czy rada gminy musi jeszcze formalnie podjąć decyzję o odwołaniu skarbnika zgodnie z kodeksem pracy, skoro sam złożył wypowiedzenie? W jaki sposób rozwiązanie stosunku pracy skarbnika wpływa na moc upoważnienia dla jego zastępcy i kiedy ono przestanie obowiązywać? – pyta czytelnik.

Aby odpowiedzieć na te pytania, trzeba przeanalizować m.in. ustawę z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. DzU z 2013 r., poz. 594 ze zm.). Zgodnie z jej art. 46 ust. 3, jeżeli czynność prawna może spowodować powstanie zobowiązań pieniężnych, do jej skuteczności potrzebna jest kontrasygnata skarbnika gminy (głównego księgowego budżetu) lub osoby przez niego upoważnionej. Status prawny skarbnika, jako „nosiciela kompetencji" dla osoby upoważnianej, trzeba zaś ocenić zgodnie z kodeksem pracy.

Jak angaż

Jak wynika z art. 69 k.p., jeżeli przepisy oddziału – stosunek pracy na podstawie powołania – nie stanowią inaczej, do tego stosunku pracy odnoszą się przepisy dotyczące umowy o pracę na czas nieokreślony, z wyłączeniami wskazanymi w tym przepisie. W konsekwencji do powołania stosuje się m.in. art. 32 w zw. z art. 36 k.p. Oznacza to, że każda ze stron może rozwiązać za wypowiedzeniem stosunek pracy z zachowaniem ustawowego okresu wypowiedzenia.

Ponadto zgodnie z art. 70 § 1 k.p. zatrudniony na podstawie powołania może być w każdym czasie – niezwłocznie lub w określonym terminie – odwołany ze stanowiska przez organ, który go powołał. Natomiast § 2 tego przepisu stanowi, że odwołanie jest równoznaczne z wypowiedzeniem umowy o pracę.

Warto jednak zauważyć, że idea konstrukcji przyjętej przez ustawodawcę w art. 70 k.p. polega na tym, że odwołanie ze stanowiska nie jest jedynym sposobem rozwiązania stosunku pracy nawiązanego na mocy powołania. Powołany może bowiem spowodować rozwiązanie stosunku pracy, składając oświadczenie o wypowiedzeniu, a wtedy stosunek pracy rozwiązuje się z upływem okresu wymówienia >patrz ramka.

Orzecznictwo podobnie

Problem rozpoczęcia biegu wypowiedzenia wyjaśnił Sąd Najwyższy w wyroku z 8 listopada 1988 r. (I PRN 48/88). Jednoznacznie wskazał w nim, że „(...) okres wypowiedzenia oznaczony w miesiącach rozpoczyna się z pierwszym dniem miesiąca, a nie z dniem złożonego przed rozpoczęciem tego okresu oświadczenia woli o rozwiązaniu umowy o pracę".

Również SN w wyroku z 22 grudnia 1976 r. (I PRN 121/76) wskazał, że „przepisy oddziału I rozdziału III działu drugiego kodeksu pracy nie wyłączają możliwości rozwiązania na skutek porozumienia stron (art. 30 § 1 pkt 1 k.p.) stosunku pracy nawiązanego na podstawie powołania, przy czym porozumienie powinno być zawarte między pracownikiem i organem, który go powołał". Podobnie wypowiedział się Sąd Apelacyjny w Poznaniu w wyroku z 23 lipca 2009 r. (III AUa 448/09).

Wynika stąd, że możliwe są inne – poza odwołaniem ze stanowiska – sposoby rozwiązania stosunku pracy nawiązanego na podstawie powołania. W konsekwencji dopuszczalne jest uznanie, że wskutek złożonego wypowiedzenia przez skarbnika, jego stosunek pracy rozwiąże się co do zasady z upływem okresu wymówienia i nie jest do tego potrzebna uchwała rady gminy o jego odwołaniu. Gdyby jednak gmina ją podjęła, miałaby ona charakter jedynie deklaratoryjny. Przede wszystkim dlatego, że proces rozwiązywania stosunku pracy już trwa. W sytuacji z pytania bieg terminu wypowiedzenia rozpoczął się 1 maja.

Upoważnienie dla następcy

Odnosząc się do mocy wiążącej udzielonego przez skarbnika upoważnienia, korelacja wskazanych norm skłania do wniosku, że dopiero odwołanie go w okresie wypowiedzenia (zainicjowanym pismem złożonym przez skarbnika) – na mocy uchwały organu stanowiącego – powoduje wygaśnięcie udzielonego przez niego uprzednio upoważnienia w trybie art. 46 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym. Pod warunkiem rzecz jasna, że ten skarbnik samodzielnie nie cofnie tego upoważnienia. Stąd stosunek pracy skarbnika determinujący ważność udzielonego przez niego upoważnienia trwa dopóty, dopóki ta osoba nie wycofa wypowiedzenia. W konsekwencji do czasu podjęcia tej uchwały (lub do upływu określonej w niej daty odwołania skarbnika ze stanowiska) obowiązuje upoważnienie udzielone w tym trybie.

Zatem do określenia, kiedy upływa moc wiążąca upoważnienia, decydujące jest podjęcie odpowiedniej uchwały przez organ stanowiący (rada gminy). Ma on określić moment odwołania osoby zajmującej stanowisko skarbnika. Gdyby zaś rada gminy nie podjęła takiej uchwały w trakcie biegnącego wypowiedzenia, przez cały ten okres upoważnienie zachowuje moc.

—Marcin Nagórek, radca prawny