Miasto zarobi na rynku i odliczy VAT

Takie orzeczenie zapadło na skutek skargi pewnego miasta w Wielkopolsce na interpretację podatkową wydaną przez Ministra Finansów.

Otóż miasto to posiada rynek miejski, który jest wykorzystywany głównie do działalności o charakterze społeczno-kulturalnym. Odbywają się na nim różnego rodzaju imprezy miejskie, wiece, wydarzenia kulturalne i polityczne. Jednocześnie jest reprezentacyjną częścią miasta.

Na terenie rynku samorząd świadczy też usługi odpłatne. Tj. m.in. udostępnia prywatnym przedsiębiorcom poszczególne części placu na tzw. ogródki wiedeńskie, organizację wystaw, ekspozycji, pokazów czy też umożliwia sprzedaż produktów rękodzielniczych i rzemiosła artystycznego. Ponadto samorząd na rynku prowadzi strefę płatnego parkowania.

Przed 1 stycznia 2014 roku powierzchnia całego rynku stanowiła publiczną drogę powiatową. Jednak uchwałą z 2013 roku wyłączono powierzchnię rynku z kategorii dróg publicznych, a przeznaczenie rynku oznaczone zostało jako tereny placów miejskich z towarzyszącymi usługami. W konsekwencji usługi na terenie rynku miasto świadczy od 1 stycznia na podstawie stosownych umów cywilnoprawnych.

Co zrozumiałe, samorząd ponosi bieżące wydatki związane z funkcjonowaniem rynku. Są to koszty utrzymania czystości, energii elektrycznej zużywanej do zasilania oświetlenia, remonty nawierzchni, utrzymania zieleni, monitoringu, odśnieżania w okresie zimowym czy serwisowania parkomatów. Miasto otrzymuje z tego tytułu faktury VAT z wykazanymi na nich kwotami podatku.

Zasada neutralności VAT

Problem polegał jednak na tym, że nie było obiektywnej możliwości wyznaczenia określonych godzin czy też dni tygodnia, w których rynek jest przeznaczony wyłącznie do nieodpłatnego korzystania oraz odpowiednio do korzystania z jego powierzchni za opłatą, ponieważ w dużej mierze jest to uzależnione od czynników zewnętrznych, np. od pory roku, warunków atmosferycznych czy trwającego sezonu wakacyjnego. W związku z tym, w momencie ponoszenia wydatków na utrzymanie rynku samorząd nie jest w stanie określić zakresu, w jakim będzie on przeznaczony do udostępniania za odpłatnością, a w jakim do nieodpłatnego wykorzystywania na cele działalności społeczno-kulturowej.

Samorząd zwrócił się, więc do Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu – upoważnionego przez Ministra Finansów do wydawania w jego imieniu interpretacji indywidualnych – o odpowiedź na pytanie: czy miasto ma pełne prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur VAT dokumentujących wydatki bieżące związane z funkcjonowaniem rynku?

Miasto przekonywało, iż takie prawo mu przysługuje, bowiem ponosi wydatki związane jednocześnie z wykonywaniem czynności opodatkowanych (niekorzystających ze zwolnienia od VAT) oraz zadań pozostających poza zakresem VAT, art. 90 ust. 1 oraz art. 90 ust. 3 u.p.t.u., nie znajdują zastosowania, bowiem nie zachodzi przesłanka, o której mowa w tych przepisach, tj. poniesienie przez miasto wydatków, które są związane z czynnościami, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku naliczonego oraz czynnościami, w związku z którymi takie prawo nie przysługuje. W związku z powyższym, skoro w takiej sytuacji nie znajdują zastosowania przepisy dotyczące odliczenia podatku naliczonego przy pomocy proporcji sprzedaży, w opinii miasta, powinno mieć ono prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości. Odmienne stanowisko sprzeciwiałoby się zasadzie neutralności VAT, podstawowemu założeniu systemu VAT.

Wydatki i tak by były

Takiego stanowiska nie podzielił jednak Minister Finansów. Reprezentujący go Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu stwierdził, że dokonywane przez miasto zakupy związane z bieżącym utrzymaniem rynku służą w pierwszej kolejności do wykonywania tylko i wyłącznie czynności niepodlegających opodatkowaniu VAT. - Wydatki na te cele, jako cele publiczne, musiałyby być bowiem ponoszone i tak, nawet gdyby Rynek nie był wykorzystywany do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT – wyjaśnił organ podatkowy, dodając, iż w tym kontekście nie sposób uznać, że wskazane wydatki są niezbędne do tego by realizować komercyjną działalności miasta.

W konsekwencji uznano, że samorządowi w ogóle nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur VAT dokumentujących poniesienie - związanych z bieżącym utrzymaniem Rynku - wydatków, takich jak: koszty utrzymania czystości, energii elektrycznej zużywanej do zasilania oświetlenia, remontów nawierzchni, utrzymania zieleni, monitoringu i odśnieżania w okresie zimowym.