Mandaty straży miejskiej: kierowcy nie chcą płacić kar

Część kierowców złapana na wykroczeniu coraz częściej próbuje uniknąć odpowiedzialności. Kombinowaniu sprzyjają niejasne prawo i sądy, które różnie orzekają w sprawach mandatowych. Chodzi o wykroczenia zarejestrowane za pomocą fotoradarów straży miejskich i Inspekcji Transportu Drogowego (ITD).

Sprawa nie jest jasna

Zgodnie z wyrokami Trybunału Konstytucyjnego z 12 maca 2014 r. i Sądu Najwyższego z 12 grudnia 2013 r. wszystkie wezwania alternatywne (czyli gdy straż lub inspekcja nie wie, kto popełnił wykroczenie, i żąda wskazania od właściciela samochodu) są bezprawne. Powód?

– Straż i inspekcja nie mają prawa karać właścicieli i posiadaczy pojazdu za niewskazanie kierującego – uważa Łukasz Nałęcz, prawnik wspierający jeden z portali internetowych, które oferują kierowcom konkretne usługi czy wzory pism do sądu: sprzeciwów od nakazu czy wniosku o umorzenie sprawy. Portale rejestrują tysiące wejść na swoje strony. Ponad pół tysiąca kierowców już skorzystało z takich usług.

– Rzeczywiście, wyrok TK pozostawia wątpliwości – przyznaje adwokat Mariusz Paplaczyk. – Trybunał przesądził, że straż i ITD mogą wszczynać postępowanie wyjaśniające wobec osób, które prowadziły pojazd w oznaczonym czasie.

1 mln

mandatów wystawiły ?w 2013 r. straże ?i Inspekcja Transportu Drogowego kierowcom ?za wykroczenia drogowe

Jeśli organ uprawniony nie ma wątpliwości, kto jest sprawcą wykroczenia – a to jest warunek ukarania mandatem – nie może jednocześnie podejmować czynności, które zmierzają do ujawnienia innego sprawcy. Jeśli więc nie ma pewności co do tego, czy to właściciel lub posiadacz auta popełnili wykroczenie, nie można ich ukarać mandatem.

Sądy sobie, życie sobie

O tym, że sprawa nie jest jasna, świadczyć też mogą wyroki sądów zapadające w takich sprawach. Już po wyroku TK 18 marca Sąd Rejonowy w Wejherowie umorzył postępowanie wobec właściciela, który danych kierowcy nie podał. Uznał, że straż gminna nie jest uprawnionym oskarżycielem w tej sprawie. Identycznie postąpił 21 marca Sąd Rejonowy w Starachowicach. Takich przykładów jest więcej. Co zatem robić: iść do sądu czy korzystać z pomocy portali?

– Przyjrzałem się tym stronom – mówi Paplaczyk i przyznaje, że to trochę jak nawoływanie do obywatelskiego nieposłuszeństwa. Jednocześnie przyznaje, że można je traktować jako pewien wzorzec postępowania. – Każda sytuacja na drodze jest inna, a ostateczna decyzja i tak należy do sądu. Kiedy będzie niepomyślna, konsekwencje poniesie i tak właściciel auta, a nie portalu.

10 mln

kierowców w Polsce ?ma dzisiaj prawa jazdy ?różnych kategorii