- Zawiadomienie o zamiarze zorganizowania zgromadzenia zostało złożone jeszcze przed wejściem w życie nowych przepisów o zgromadzeniach cyklicznych. Czy pierwszeństwo zgromadzeń cyklicznych będzie dotyczyć także zgromadzeń zgłoszonych przez 2 kwietnia i czy wpłynie na prawo do zgromadzeń spontanicznych?

Tak. Regulacje dotyczące zgromadzeń organizowanych cyklicznie zawarto w ustawie z 13 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy – Prawo o zgromadzeniach (dalej nowelizacja), która wejdzie w życie 2 kwietnia. W nowelizacji przewidziano, że w sytuacji, gdy zgromadzenia są organizowane przez tego samego organizatora:

- w tym samym miejscu lub na tej samej trasie co najmniej 4 razy w roku według opracowanego terminarza lub co najmniej raz w roku w dniach świąt państwowych i narodowych, a

- tego rodzaju wydarzenia odbywały się w ciągu ostatnich 3 lat, chociażby nie w formie zgromadzeń i miały na celu w szczególności uczczenie wydarzeń doniosłych i istotnych dla historii RP,

organizator będzie mógł zwrócić się do wojewody z wnioskiem o wyrażenie zgody na cykliczne organizowanie tych zgromadzeń. Taki wniosek trzeba będzie złożyć nie później niż na 7 dni przed planowaną datą pierwszego z cyklu zgromadzeń, a wojewoda wyda decyzję nie później niż na 5 dni przed tą datą. Na podstawie jednej decyzji o zgodzie na zgromadzenia cykliczne, zgromadzenia te będą mogły odbywać się nie dłuższej niż przez trzy lata od przeprowadzenia pierwszego z nich.

Jednocześnie z wydaniem decyzji w sprawie zgody na cykliczne organizowanie zgromadzeń, wojewoda:

- udostępni w Biuletynie Informacji Publicznej informację o miejscu i terminach zgromadzeń cyklicznych oraz

- powiadomi o wydaniu takiej decyzji organ (wójta, burmistrza, prezydenta miasta) gminy, na terenie której ma się odbyć zgromadzenie cykliczne.

W sytuacji, gdy wojewoda wyda zgodę na odbycie zgromadzenia cyklicznego w miejscu i czasie, w których miało odbyć się inne zgromadzenie, organ gminy – w ciągu 24 godzin od otrzymania tej informacji – będzie musiał wydać decyzję zakazującą tego innego zgromadzenia. W razie niewydania takiej decyzji, wojewoda wyda zarządzenie zastępcze o zakazie zgromadzenia. Regulacje te będą miały zastosowanie także do zgromadzeń, o których złożono zawiadomienia jeszcze przed wejściem w życie nowelizacji i które mają odbyć się w tym samym miejscu i czasie co zgromadzenia cykliczne. Oznacza to, że również w przypadku takich zgromadzeń zostanie wydana decyzja o zakazie zgromadzenia. Wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 16 marca 2017 r. (sygn. Kp 1/17, M.P. z 2017 r. poz. 265) omawiane przepisy zostały uznane za zgodne z Konstytucją.

Zgromadzenia cykliczne będą miały pierwszeństwo także w sytuacji, gdy ich miejsce i czas oraz miejsce i czas innych zgromadzeń będą pokrywać się tylko w części. W nowelizacji doprecyzowano, że w razie wniesienia zawiadomienia o zamiarze zorganizowania dwóch lub więcej zgromadzeń:

- które mają zostać zorganizowane chociażby częściowo w tym samym miejscu i czasie, w szczególności w odległości mniejszej niż 100 m pomiędzy zgromadzeniami, i

- nie będzie możliwe ich odbycie w taki sposób, aby ich przebieg nie zagrażał życiu lub zdrowiu ludzi albo mieniu w znacznych rozmiarach,

o pierwszeństwie wyboru miejsca i czasu zgromadzenia zadecyduje co do zasady kolejność zawiadomień. Zgromadzeniom cyklicznym będzie jednak przysługiwać pierwszeństwo wyboru miejsca i czasu zorganizowania zgromadzenia.

Przebieg zgromadzenia cyklicznego nie będzie mógł być zakłócany także przez uczestników zgromadzenia spontanicznego, czyli takiego, które odbywa się w związku z zaistniałym nagłym i niemożliwym do wcześniejszego przewidzenia wydarzeniem związanym ze sferą publiczną i którego odbycie w innym terminie byłoby niecelowe lub mało istotne z punktu widzenia debaty publicznej. W razie zakłócania przebiegu zgromadzenia cyklicznego, zgromadzenie spontaniczne będzie mogło zostać rozwiązane przez funkcjonariusza kierującego działaniami Policji. ?

Podstawa prawna: ustawa z 13 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy – Prawo o zgromadzeniach (DzU z 2017 r. poz. 1485)