Podstawowym warunkiem, który muszą spełnić rodzice, by skorzystać z preferencji, jest osiąganie dochodów opodatkowanych według skali, czyli stawek 18 i 32 proc. Dotyczy to osób składających roczne zeznanie na druku PIT-36 lub PIT-37 z załącznikiem PIT/O.
Prawa do odpisu nie mają natomiast osoby płacące PIT według 19-proc. stawki liniowej ani ci, którzy płacą ryczałt od przychodów ewidencjonowanych. Liniowy i ryczałtowy sposób opodatkowania nie zawsze jednak przekreśla prawo do ulgi. Możemy z niej skorzystać, jeśli oprócz dochodów tak rozliczanych mamy jakiekolwiek inne dochody opodatkowane według skali. Potwierdza to m.in. interpretacja dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 28 października 2011 r. (ILPB2/415-769/11-4/TR).
Przykład:
Pani Anna ma pięcioletnie dziecko. Prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą, którą rozlicza według stawki 19 proc. na druku PIT-36L. Poza tym pracuje na pół etatu, a dochód z pracy rozlicza według stawek 18 i 32 proc. na druku PIT-37. W tej sytuacji może odliczyć ulgę od dochodów uzyskiwanych z pracy na etacie, opodatkowanych według skali.
Jeśli natomiast np. matka dziecka prowadzi działalność gospodarczą opodatkowaną ryczałtem, a ojciec rozlicza się według skali, to on skorzysta z ulgi.
Może się zdarzyć, że rodzic po odliczeniu składki na ubezpieczenie zdrowotne wykaże podatek niższy niż kwota ulgi (1112,04 zł rocznie na jedno dziecko). Nie odliczy wówczas pełnej kwoty preferencji, a niewykorzystana kwota nie przechodzi na kolejne lata.
