Filip Memches: Naprawiacze Kościoła na manowcach

Jednym z największych problemów trapiących dzisiaj Kościół katolicki są zmiany, które dokonują się w mentalności jego wiernych pod wpływem świeckiej, liberalnej kultury. Wielu katolików żyje na co dzień tak, jakby Boga nie było. Ludzie ci pokładają większą ufność chociażby w abstrahującej od wszelkich kategorii religijnych psychologii niż w osobistej relacji ze Stwórcą.

Ilustracją takiego stanu rzeczy jest tekst Jarosława Makowskiego „Rodzina w świecie chaosu". Z artykułu tego płynie wniosek, że Kościół – zwłaszcza w Polsce – jest represyjną, zideologizowaną organizacją, która nakazuje swoim członkom wierzyć w jakiegoś nieistniejącego potwora i zaprzecza w ten sposób wartościom ewangelicznym. Tymczasem – argumentuje publicysta – i w niej są osoby (jak niemiecki kardynał Walter Kasper), które chcą zmiany podejścia do wiernych.

Makowski ucieka się do demagogii: po jednej stronie stawia ideologię, a więc narzucanie człowiekowi, w imię niby wyższych racji, wymagań lekceważących jego kondycję, po drugiej – miłosierdzie, czyli pochylenie się nad realnym ludzkim cierpieniem. Szef Instytutu Obywatelskiego używa perswazyjnego środka, jakim jest swoisty szantaż moralny. Polega on na tym, że jeśli nie ulitujemy się nad kimś, kto w swoim życiu popełnił brzemienny w skutki błąd i z tego powodu cierpi, to jesteśmy człekopodobnymi bestiami, a nie żadnymi chrześcijanami.

Zafałszowany przekaz

I w tym tkwi nieporozumienie, przy którym obstaje Makowski. Publicysta myli miłosierdzie z litością. Nie przyjmuje do wiadomości tego, że Kościół kieruje się prawdą, a nie sentymentami. Te zaś potrafią nawet zabijać. W naszych czasach tak jest chociażby w przypadku aborcji – rzekome współczucie okazywane matce i jej „niechcianemu" dziecku polega na tym, że na jej życzenie pod różnymi pretekstami się je uśmierca, zanim się ono narodzi.

W tekście Makowskiego mamy w dodatku do czynienia z ewidentnym fałszowaniem przekazu ewangelicznego. Tak jest wtedy, kiedy autor stwierdza, że „Jezus mówił przede wszystkim o biedzie, trosce i solidarności, a nie seksie i nierozerwalności małżeńskiej".

Warto zatem przypomnieć szefowi Instytutu Obywatelskiego następujący fragment Ewangelii według świętego Marka: „Przystąpili do Niego faryzeusze i chcąc Go wystawić na próbę, pytali Go, czy wolno mężowi oddalić żonę. Odpowiadając, zapytał ich: »Co wam nakazał Mojżesz?«. Oni rzekli: »Mojżesz pozwolił napisać list rozwodowy i oddalić«. Wówczas Jezus rzekł do nich: »Przez wzgląd na zatwardziałość serc waszych napisał wam to przykazanie. Lecz na początku stworzenia Bóg stworzył ich jako mężczyznę i kobietę: dlatego opuści człowiek ojca swego i matkę i złączy się ze swoją żoną, i będą oboje jednym ciałem. A tak już nie są dwoje, lecz jedno ciało. Co więc Bóg złączył, tego człowiek niech nie rozdziela!«". (Mk 10,2-9)

Dalej zaś czytamy: „W domu uczniowie raz jeszcze pytali Go o to. Powiedział im: »Kto oddala żonę swoją, a bierze inną, popełnia cudzołóstwo względem niej. I jeśli żona opuści swego męża, a wyjdzie za innego, popełnia cudzołóstwo«". (Mk 10,10-12)

Tymczasem miłosierdzie za priorytet bierze dobro człowieka, które wykracza poza indywidualne poczucie szczęścia, z istoty będące czymś przemijającym i subiektywnym. I tu dochodzimy do kwestii tego, czym jest małżeństwo.

Prowincjonalne kompleksy

W świetle nauczania Kościoła to nie tylko związek kobiety i mężczyzny, ale przede wszystkim sakrament. A ten bynajmniej nie zaczyna się i nie kończy w momencie zawarcia ślubu przed ołtarzem. Dopełnieniem małżeństwa jest akt seksualny. Każdy sakrament zaś to znak obecności Boga w życiu człowieka, a więc tajemnica objawiona wiernym, a nie pusty obrzęd, który da się racjonalnie rozłożyć na czynniki pierwsze i wyjaśnić z pomocą psychologii.

Dlatego małżeństwo ściśle się wiąże z innym sakramentem – Eucharystią. Pomysł, aby dwie osoby żyjące w związku niesakramentalnym, z których przynajmniej jedna zawarła wcześniej małżeństwo, zostały dopuszczone do komunii świętej, jest niefortunny. Związek niesakramentalny bowiem małżeństwa nie zastępuje ani go nie unieważnia. Eucharystia potrzebna jest natomiast małżeństwu – zwłaszcza takiemu, które w odczuciu tworzącej je pary jest nieudane i należy jego trwanie zakończyć.

Wymowne są w tym kontekście słowa Jezusa z Ewangelii według świętego Marka: „Nie potrzebują lekarza zdrowi, lecz ci, którzy się źle mają. Nie przyszedłem powołać sprawiedliwych, ale grzeszników" (Mk 2,17). Małżeństwo zatem jest także powołaniem dwojga osób, które po iluś latach mogą dojść do wniosku, że łączące je niegdyś uczucia, się wypaliły. Ale to tylko oznacza tyle, iż taka para tym bardziej potrzebuje Bożej pomocy, bo ludzkie metody rozwiązywania problemów zawiodły. Jeśli w Eucharystii dokonuje się cud – przeistoczenie chleba i wina w ciało i krew Chrystusa – to i w małżeństwie uobecnia się Bóg, nawet jeśli tworząca je sfrustrowana para zarzeka się, że tego nie doświadcza i w to nie wierzy.