Płot a granica między działkami

Sprawa dotyczyła rozgraniczenia nieruchomości, czyli ustalenia prawidłowej granicy między sąsiadami, gdyż ogrodzenie odbiegało od ewidencyjnej granicy. Pierwszy płot wzniesiono z żerdzi między 1964 a listopadem 1971 r. W latach 90. XX w. wnioskodawca w tej sprawie zastąpił pozostałości tego ogrodzenia drewnianym płotem, nie zmieniając jego przebiegu.

Do wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego w 2014 r. granica wyznaczona przez ten płot była niesporna. W końcu jednak spór się pojawił. Zgodnie z art. 153 k.c. postanowienie o rozgraniczeniu nieruchomości powinno w pierwszej kolejności odnosić się do istniejącego w chwili orzekania stanu prawnego nieruchomości. Dopiero w sytuacji, gdy takiego stanu nie można stwierdzić, granice ustala się według ostatniego spokojnego stanu posiadania.

Wnioskodawca domagał się sądowego rozgraniczenia zgodnie z granicą ewidencyjną sporządzoną przez geodetę. Wskazywał, że na tej granicy stało pierwotnie ogrodzenie z żerdzi, a wnioskodawca stawiając drewniany płot, świadomie cofnął go w głąb swojej nieruchomości, ponieważ miał on stanowić jedynie tymczasową zaporę zapobiegającą tylko przechodzeniu zwierząt.

Sąd okręgowy uznał jednak te twierdzenia za niewiarygodne, w szczególności co do cofnięcia płotu względem wcześniejszego ogrodzenia z żerdzi. Jakość płotu nie wskazuje bowiem na ogrodzenie tymczasowe, w chwili wydania wyroku miał on już ponad 25 lat. W tym czasie sąsiedzi korzystali z odsłoniętego pasa gruntu po ich stronie płotu jako właściciele, użytkowali go według własnego uznania, a w końcu go zasiedzieli. Natomiast wnioskodawca nie negował posiadania przez nich części przygranicznego pasa gruntu, co musiało być uwzględnione przy rozgraniczeniu. W tej sytuacji zdaniem sądu granica wynikająca z ewidencji gruntów była nieistotna. Wnioskodawca nie dał za wygraną, zarzucając naruszenie zasad rozgraniczania nieruchomości.

Rozstrzygnięcie sądu w sprawie płotu

Ta argumentacja nie przekonała jednak Sądu Najwyższego (SN). Jego zdaniem sąd okręgowy nie mógł naruszyć art. 153 k.c. przez danie pierwszeństwa stanowi posiadania tego spornego pasa przez sąsiadów przed granicą prawną.

W ocenie SN nawet w przypadku wykazania, że granica prawna pierwotnie odbiegała od tej wyznaczonej ogrodzeniem z żerdzi, a obecnie płotem posadowionym w jego miejsce, to upłynął już termin zasiedzenia zgodnie z przebiegiem ogrodzenia z żerdzi zarówno w przypadku dobrej wiary sąsiadów, jak też przy uzyskaniu posiadania w złej wierze. I ten fakt został trafnie uwzględniony przy rozgraniczeniu działek.

Oprac.: Aleksandra Tarka

Sygnatura akt: I CSK 1551/24

Zobacz więcej: Raport orzeczniczy styczeń 2026