- W hierarchii opłat czynsz za wynajmowane mieszkanie jest dla Polaków priorytetem – przed rachunkami za media czy ratą kredytu. Zdecydowana większość najemców (94 proc.) zgadza się ze stwierdzeniem, że czynsz za najem trzeba zawsze płacić – wynika z raportu „Moralność płatnicza najemców i najemczyń w Polsce” opracowanego przez Politykę Insight i simpl.rent, polsko-brytyjski startup oferujący narzędzia do weryfikacji najemców.

Czytaj więcej

Najem mieszkań. Tanio nie jest. Rentowność inwestycji lekko wzrosła

Zaleganie z czynszem to zła praktyka

Trzech na czterech najemców uważa, że niepłacenie czynszu w terminie jest złą praktyką i świadczy o nieuczciwości najemcy.

- Jednak aż 45 proc. najemców w Polsce przyznaje, że zdarzyło im się nie zapłacić czynszu na czas. Choć dla zdecydowanej większości miało to charakter incydentalny, niemal co piąty najemca (18 proc.) nie zdążył z płatnością wielokrotnie – wskazują autorzy raportu.

– Transakcje na rynku najmu, mimo że o mniejszej wartości niż te na rynku sprzedaży nieruchomości, wciąż opiewają na znaczące kwoty, które sięgają kilkudziesięciu tysięcy złotych rocznie – mówi Piotr Pajda, założyciel simpl.rent. - Zachowania najemców mają zatem duży wpływ na stabilność finansową wynajmujących oraz na cały ekosystem rynku najmu, w tym na podaż mieszkań i aktywność inwestujących w nieruchomości na wynajem – podkreśla.

I dodaje, że badania wskazują, że Polacy teoretycznie cechują się "wysoką moralnością płatniczą”. – Są zdecydowani, że czynsz należy płacić na czas. Aż trzech na czterech respondentów uważa, że niepłacenie czynszu w terminie jest złą praktyką i świadczy o nieuczciwości. Jednak to sfera deklaracji. Niemal co drugi najemca przyznaje jednocześnie, że zdarza mu się nie płacić na czas. W większości przypadków jest to incydent, ale co piąta pytana osoba (18 proc.) twierdzi, że nie zdążyła z płatnością nawet kilka razy – wskazuje. - Co prawda ponad połowa osób (55 proc.) zadeklarowała, że dotychczasowe opóźnienia w płatnościach nie trwały dłużej niż tydzień, to jednak nawet co trzeci (36 proc.) najemca spóźnił się z płaceniem nawet o miesiąc. Opóźnienie ponad miesiąc było udziałem co dziesiątej osoby spośród spóźniających się z płatnością.

Czytaj więcej:

Raporty ekonomiczne Czy najem mieszkań zdrożeje? Czynsze niby stoją, ale robi się gorąco. Inwestować?

Pro

Można się spóźnić z opłatą za mieszkanie, ale trzeba to uzasadnić

Autorzy raportu podają, że dla zdecydowanej większości (84 proc.) najemców w Polsce jednorazowe opóźnienie jest wybaczalne. - Powinno być jednak dobrze uzasadnione. Za dobre uzasadnienie spora część zapytanych uznaje wyjątkowe, nierzadko bardzo stresujące wydarzenia dotyczące ich samych lub bliskich, takie jak: utrata pracy lub źródła dochodu (64 proc.), wydatki związane ze zdrowiem własnym lub członka rodziny (49 proc.) bądź nagły wydatek wymagający niezbędnego pokrycia, np. awaria samochodu czy komputera (37 proc.) – podają autorzy raportu. - ⁠W badaniu widać także rosnące znaczenie czworonożnych członków rodziny – wydatki na pupila to uzasadniony powód opóźnień w płatności za najem dla co dziesiątego najemcy (10 proc.). Ankietowani tym częściej są skłonni do spóźnienia się z opłaceniem czynszu, im większą część ich dochodu pochłania pokrycie najmu. Niespodziewane wydatki bardziej zagrażają ich płynności finansowej.

– Z badania wynika, że niski standard wynajmowanego mieszkania nie jest uznawany za dopuszczalne uzasadnienie niepłacenia czynszu na czas - zauważa Adam Czerniak, dyrektor ds. badań w Polityce Insight. - Jednak relatywnie często za usprawiedliwienie niepłacenia czynszu w Polsce przyjmowane jest złe zachowanie wynajmującego, który na przykład nie dotrzymuje uzgodnionych terminów w kwestii niezbędnych napraw w mieszkaniu lub w częściach wspólnych. To pokazuje jak istotne z punktu widzenia relacji pomiędzy najemcą i wynajmującym – także w tak podstawowym wymiarze obejmującym płatność czynszu najmu – jest wzajemne zaufanie.

Czytaj więcej

Polak na wynajmowanym. Czasem z przymusu

Z raportu wynika, że nie najlepsze relacje najemcy z właścicielem mieszkania wpływają na „moralność płatniczą” lokatora. I te relacje trzeba poprawić.

– Wprowadziliśmy nowe narzędzie weryfikacji najemców - certyfikat najemcy, który z jednej strony zapewnia ochronę prywatności danych finansowych najemców, a z drugiej umożliwia wynajmującym podejmowanie decyzji na podstawie rzetelnych informacji na temat wiarygodności potencjalnych klientów – mówi Piotr Pajda. - We współpracy z PZU wprowadziliśmy ubezpieczenie płatności czynszu.

Badanie grupy 506 najemców przeprowadziła pracownia WiseRabbit na zlecenie Polityki Insight i simpl.rent.