Łazik Curiosity Rover to zautomatyzowane i autonomiczne laboratorium naukowo-badawcze wysyłane na Marsa, w ramach programu badawczego Mars Science Laboratory (MSL). Jego celem jest między innymi ocena możliwości występowania na tej planecie potencjalnych warunków do życia w przeszłości, zbadanie możliwości utrzymania się życia organicznego na Marsie, a także poszukiwanie wody i związków mineralnych z nią związanych.

Reklama
Reklama

Należący do NASA łazik tego typu przeprowadził jakiś czas temu eksperyment, jakiego wcześniej nie wykonywano poza Ziemią. Teraz naukowcy – po szczegółowej analizie zebranych danych i ich weryfikacji – opublikowali jego wyniki. 

Czytaj więcej

Gdzie szukać życia na Marsie? NASA stawia nową teorię i publikuje wyniki badań

Dawny Mars – planeta sprzyjająca życiu?

W wyniku eksperymentu, z którego wnioski opublikowano w czasopiśmie naukowym „Nature Communications”, potwierdzono obecność siedmiu różnorodnych związków organicznych w skałach powstałych w wyschniętym jeziorze znajdującym się w pobliżu równika Marsa. Jak wskazali badacze, aż pięć z nich nigdy wcześniej nie zostało zidentyfikowanych na tej planecie.

Eksperyment dostarczył też – zdaniem ekspertów – przesłanek sugerujących istnienie kolejnego związku organicznego o strukturze przypominającej prekursory DNA – cząsteczki odpowiedzialnej za przenoszenie informacji genetycznej w organizmach żywych na Ziemi.

Związki organiczne to cząsteczki zbudowane głównie z atomów węgla połączonych z innymi pierwiastkami. Stanowią one podstawę strukturalną wszystkich form życia na Ziemi. Łączna liczba takich związków wykrytych dotąd na Marsie sięga już kilkudziesięciu. Naukowcy zaznaczają jednak, że wszystkie zidentyfikowane dotychczas związki mogły powstać w wyniku procesów niebiologicznych.

Mars – podobnie jak Ziemia i inne planety Układu Słonecznego – powstał około 4,5 miliarda lat temu. W początkowym okresie swojej historii był znacznie cieplejszy i wilgotniejszy niż obecnie. Badacze oszacowali, że analizowana przez łazik skała – osad naniesiony przez płynącą wodę – ma co najmniej 3,5 miliarda lat.

Czytaj więcej

Cyfrowa zmiana w nabywaniu samochodów

„Nie możemy jeszcze stwierdzić, że Mars kiedykolwiek był zamieszkany, ale nasze wyniki dodatkowo wspierają dowody na to, że był on środowiskiem sprzyjającym życiu w czasie, gdy na Ziemi ono powstawało” – podkreśliła astrobiolog Amy Williams z University of Florida, główna autorka badania. 

Czytaj więcej

Życie na Marsie? Planeta ma niezbędne składniki

Gdzie, jak i kiedy przeprowadzono eksperyment na Marsie?

Łazik Curiosity Rover działa na Marsie od 2012 r. Opisywane badania przeprowadzono jednak dopiero w 2020 r., w obrębie tamtejszego krateru Gale – dokładnie w rejonie Glen Torridon, który wyróżnia się obecnością minerałów ilastych. Ich występowanie jest ważną wskazówką dla naukowców – świadczy bowiem o tym, że w przeszłości znajdowała się tam woda.

Jak zauważają badacze, obecność wody ma kluczowe znaczenie w kontekście badań nad życiem, ponieważ to właśnie w środowisku wodnym mogłyby rozwijać się mikroorganizmy. Dodatkowo minerały ilaste mają zdolność do lepszego zachowywania cząsteczek organicznych niż inne typy skał, dlatego są szczególnie cennym obiektem badań.

Analizy przeprowadzono za pomocą instrumentu SAM (Sample Analysis at Mars), znajdującego się na pokładzie łazika. Curiosity pobrał próbkę skały w miejscu nazwanym „Mary Anning”, a następnie poddał ją obróbce chemicznej. Proces ten polegał na rozbiciu bardziej złożonych związków organicznych na prostsze elementy, które łatwiej wykryć i dokładniej zbadać.

– Badanie potwierdza, że większa i bardziej złożona materia organiczna, nazywana makrocząsteczkowym węglem, jest obecna i zachowana w przypowierzchniowych skałach Marsa mimo trudnych warunków radiacyjnych – zaznaczyła Amy Williams. – Eksperyment dostarczył także mniejszych cząsteczek organicznych powstałych w wyniku tego procesu, które wcześniej nie były obserwowane na Marsie – dodała.

Naukowcy pozostają ostrożni w interpretacji wyników. – Aby było jasne – nie znaleźliśmy dowodów na życie w tym badaniu, ale coraz dokładniej poznajemy cząsteczki stanowiące jego budulec, które były obecne na Marsie – podkreśliła badaczka. 

Jednocześnie eksperci zauważają, że jednoznaczne potwierdzenie istnienia życia na Marsie w przeszłości wymagałoby sprowadzenia próbek tamtejszych skał na Ziemię i ich szczegółowej analizy.

Czytaj więcej

„To odkrycie jest najbliżej odkrycia życia na Marsie, jakie kiedykolwiek mieliśmy”. Nowe badania NASA

Rola łazików NASA w badaniach Marsa

Łaziki wysyłane przez NASA odgrywają kluczową rolę w badaniu, czy Mars w przeszłości mógł być miejscem sprzyjającym życiu, a także w odkrywaniu związków organicznych. W ubiegłym roku naukowcy poinformowali, że próbka skały pobrana przez łazik Perseverance Rover zawiera cechy, które mogły powstać w wyniku reakcji chemicznych z udziałem mikroorganizmów.

– Nasza praca sugeruje, że jeśli złożona materia organiczna pochodzenia biologicznego została zachowana na Marsie, powinniśmy być w stanie ją wykryć przy użyciu obecnych i przyszłych instrumentów łazików – zauważyła Amy Williams, mówiąc o wynikach najnowszych badań. 

Nowe odkrycia łazika Curiosity Rover to kolejny krok w badaniach nad tym, jaki Mars był w przeszłości i czy mógł sprzyjać powstaniu życia. Na razie nie ma dowodów na to, że życie faktycznie tam istniało, eksperci zaznaczają jednak, że każde nowe badanie pomaga im lepiej zrozumieć tę planetę.