Sztuczna inteligencja dała oszustom nowe możliwości. Wykorzystują ją do tworzenia wiarygodnych wiadomości phishingowych, fałszywych reklam i filmów typu deepfake, a nawet głosów podszywających się pod konsultantów banków lub bliskich. Przygotowanie takich materiałów jest dziś łatwiejsze i szybsze, dlatego instytucje finansowe muszą reagować na zagrożenia, zanim pieniądze opuszczą konto. Skala wyzwania jest ogromna: koszt globalnej cyberprzestępczości rośnie trzykrotnie szybciej niż globalny PKB, a w 2024 r. oszukańcze przelewy bankowe kosztowały konsumentów i firmy w Europie 2,5 mld euro[1].

AI kontra AI

Ta sama technologia, która wzmacnia możliwości przestępców, pomaga również chronić ekosystem płatności. Jednym z jej najważniejszych zastosowań jest analiza nietypowych zachowań. Każdy korzysta z pieniędzy inaczej: może zacząć kupować w internecie albo wyjechać za granicę i stamtąd dokonać wyjątkowo dużego zakupu. Sama zmiana nie świadczy o oszustwie, dlatego systemy bankowe muszą odróżniać ją od próby wyłudzenia.

Na tym założeniu opiera się technologia Featurespace, firmy należącej do Visa. W przeciwieństwie to tradycyjnych narzędzi nie skupia się wyłącznie na analizie transakcji, bazując na znanych schematach oszustw z przeszłości, ale uczy się zachowań poszczególnych klientów i wykrywa anomalie, które nie pasują do profilu ich transakcji. Dzięki adaptacyjnej analizie behawioralnej i zautomatyzowanym sieciom głębokiego uczenia wykorzystuje uczenie maszynowe do profilowania działań klientów, analizowania grup porównawczych i rozpoznawania nowych schematów oszustw.

Cel: wyprzedzić oszustów

Technologia Featurespace, wsparta danymi z sieci Visa, jest wykorzystywana w rozwiązaniu Visa A2A Protect. Jego celem jest wykrywanie transakcji oszukańczych zarówno na poziomie jednej instytucji, jak i całego sektora. W czasie rzeczywistym identyfikuje oszustwa, przejęcia kont i skoordynowane działania przestępcze, także te, których pojedynczy bank mógłby nie dostrzec. Dane mówią same za siebie: jeden z największych europejskich banków korzystających z A2A Protect ograniczył skalę oszustw o ponad 50%, a liczbę niepotrzebnych alertów o przeszło 40%.Równie ważny jest sam proces autoryzacji transakcji podczas zakupów. Przestarzałe systemy nie zawsze radzą sobie ze skalą i złożonością danych, co prowadzi do fałszywych odrzuceń, wyższych kosztów i gorszych doświadczeń klientów. Technologia Featurespace odpowiada na te wyzwania zarówno po stronie wydawców kart, jak i agentów rozliczeniowych. Wykorzystuje adaptacyjne modele sztucznej inteligencji do analizy transakcji w czasie rzeczywistym, pomagając skuteczniej identyfikować ryzyko, zwiększać współczynnik akceptacji i ograniczać liczbę fałszywych odrzuceń. Dzięki temu instytucje finansowe mogą bezpieczniej rozwijać nowe usługi płatnicze i szybciej skalować działalność.

Recepta na przyszłość

Z raportu Visa Consulting & Analytics (VCA), obejmującego 17 europejskich rynków, w tym Polskę, wynika, że ponad 90% banków wykorzystuje AI w głównych obszarach działalności, a 86% kadry zarządzającej uważa, że do 2030 r. zmieni ona bankowość detaliczną. Pytanie nie brzmi więc, czy korzystać z AI, lecz w jaki sposób. Raport VCA pokazuje też, że największe korzyści osiągną te instytucje, które zastosują AI w wykrywaniu oszustw, podejmowaniu decyzji w czasie rzeczywistym i personalizacji usług – mają one o 40% większe szanse na osiągnięcie znaczących efektów biznesowych[2]. Banki powinny więc łączyć własną wiedzę o klientach z zaawansowanymi rozwiązaniami i wsparciem partnera, który widzi ryzyko szerzej niż pojedyncza instytucja. W grze AI kontra AI chodzi bowiem o to, by wiedzieć, kiedy oszustom powiedzieć „stop”, a kiedy pozwolić klientowi po prostu zapłacić i nie zakłócać jego doświadczenia zakupowego.

 [1] Europejski Urząd Nadzoru Bankowego, „Raport dotyczący oszustw płatniczych 2025”, grudzień 2025 r. 

[2] Badanie przeprowadzone przez Visa Consulting & Analytics w kwietniu 2026 r. wśród 325 osób zajmujących wysokie stanowiska decyzyjne w bankach na 17 rynkach europejskich, w tym w Polsce. Opierało się ono na odpowiedziach udzielonych w ankiecie dotyczącej wdrażania sztucznej inteligencji oraz strategii w bankowości detalicznej.

Materiał Promocyjny