Transformacja energetyczna, która jeszcze niedawno pozostawała tematem branżowym, dziś znajduje się w centrum debaty publicznej. W Katowicach wyraźnie wybrzmiał głos sektora ciepłowniczego, stojącego przed jednym z największych wyzwań modernizacyjnych w polskiej gospodarce. Kierunki zmian dla tego obszaru przedstawił Hanania w trakcie debaty „Transformacja – energia dla gospodarki”.

Już na wstępie padła jednoznaczna teza: ciepłownictwa nie można dłużej rozpatrywać w oderwaniu od elektroenergetyki. – Musimy patrzeć na te sektory łącznie, bo tylko wtedy mogą efektywnie współpracować – podkreślił prezes Veolii.

Jak zaznaczył, transformacja wymaga dziś podejścia systemowego. Same inwestycje w nowe moce wytwórcze nie wystarczą. Konieczne jest zintegrowane spojrzenie na cały łańcuch wartości – od źródeł energii, przez sieci przesyłowe, aż po odbiorców końcowych.

Veolia już wdraża takie podejście w praktyce. Spółka wykorzystuje narzędzia oparte na sztucznej inteligencji i machine learningu do integracji różnych źródeł ciepła. – Dzięki nowym technologiom jesteśmy w stanie efektywnie łączyć rozproszone źródła – wskazał Hanania. Jeszcze kilka lat temu było to znacznie trudniejsze, dziś staje się jednym z fundamentów transformacji.

Pragmatyczna dekarbonizacja

Istotnym elementem strategii Veolii jest pragmatyczne podejście do dekarbonizacji. Jak podkreślał Hanania, proces ten musi łączyć modernizację infrastruktury z racjonalnym doborem technologii.

– Musimy konsekwentnie inwestować w modernizację i cyfryzację aktywów, a jednocześnie przeprowadzić transformację źródeł ciepła w sposób racjonalny, z maksymalnym wykorzystaniem energii pierwotnej – mówił.

Szczególne znaczenie przypisuje się lokalnym źródłom energii. W ocenie Veolii zwiększają one bezpieczeństwo i stabilność dostaw, co w obecnych uwarunkowaniach geopolitycznych nabiera dodatkowego znaczenia. Lokalność staje się nie tylko elementem polityki klimatycznej, ale również komponentem bezpieczeństwa energetycznego.

Efektywność energetyczna

Prezes Veolii zwrócił uwagę na problem często pomijany w debacie publicznej. – Dużo mówimy o wzroście mocy zainstalowanej, ale energia nie zawsze jest wykorzystywana optymalnie – zaznaczył.

Tymczasem poprawa efektywności energetycznej pozwala ograniczyć zapotrzebowanie na zasoby, zmniejszyć skalę inwestycji oraz zredukować presję na taryfy dla odbiorców końcowych. W warunkach rosnących kosztów energii jest to jeden z kluczowych instrumentów stabilizujących system.

Veolia wskazuje, że działania po stronie efektywności mogą przynieść równie istotne efekty jak rozwój nowych źródeł wytwórczych – przy znacznie niższych kosztach społecznych.

Bariery regulacyjne

Jednym z głównych wyzwań pozostaje otoczenie regulacyjne. Hanania zwrócił uwagę na brak jednoznacznych przepisów dotyczących klasyfikacji niektórych technologii, w tym kotłów elektrodowych.

– Do jakiej kategorii kwalifikowane jest ciepło z takich instalacji – czy jest to ciepło zielone, czy nie? – pytał. W praktyce brak jasnych regulacji wyklucza te rozwiązania z mechanizmów wsparcia, mimo że przy ujemnych cenach energii mogłyby stabilizować system elektroenergetyczny i magazynować tanie ciepło.

Problemem pozostają także przewlekłe procedury administracyjne. Jak wskazał prezes Veolii, zdarza się, że projekty gotowe do realizacji czekają na decyzje nawet kilka lat. W skrajnych przypadkach inwestycje spółki były opóźnione o cztery lata, co oznaczało realizację w odmiennych warunkach rynkowych – ze stratą zarówno dla inwestora, jak i odbiorców.

Rola samorządów

Kluczowym partnerem transformacji pozostają samorządy. Veolia wskazuje, że tam, gdzie istnieje spójna strategia dekarbonizacji, proces inwestycyjny przebiega znacznie sprawniej.

Jako przykład Hanania podał Poznań – miasto konsekwentnie realizujące politykę poprawy jakości powietrza i ograniczania emisji. W takich warunkach współpraca operatora z samorządem ma charakter systemowy i przewidywalny.

W wielu innych ośrodkach konieczne jest natomiast budowanie świadomości oraz przekonywanie do nieuchronności transformacji. Bez tego tempo zmian w sektorze ciepłowniczym może okazać się niewystarczające.

Wystąpienie prezesa Veolii w Katowicach wpisuje się w szerszą debatę o kierunkach modernizacji polskiej energetyki. W centrum tej wizji znajduje się integracja sektorów, efektywność oraz pragmatyczne podejście do technologii – przy jednoczesnym dostosowaniu regulacji i wzmocnieniu współpracy z samorządami.