PARTNER DEBATY: FORUM ODPOWIEDZIALNEGO BIZNESU
Podczas gdy w ostatnich latach większość dyskusji na temat ESG toczyła się wokół przygotowania firm do unijnych regulacji w tym obszarze, to coraz częściej widać, że zrównoważony rozwój może być sposobem na biznesowy sukces w niepewnych czasach. Swoimi doświadczeniami z wdrażania ESG w praktyce dzielili się uczestnicy debaty Forum Odpowiedzialnego Biznesu i „Rzeczpospolitej” pt. „Budowanie odporności biznesu poprzez strategię zrównoważonego rozwoju”, którą zorganizowano w ramach współpracy przy Targach Idei ESG.
– Myślę, że jest bardzo ważne, żebyśmy dostrzegli wartość strategicznego podejścia do ESG jako czegoś, co nas wzmacnia i co nas buduje, wzmacniając też nasze łańcuchy wartości – podkreślała Irena Pichola, prezeska zarządu Forum Odpowiedzialnego Biznesu (FOB), przewodnicząca Komitetu Sterującego Chapter Zero Poland, ubolewając, że – przy wielu regulacyjnych zawirowaniach – mieliśmy tendencję do zapominania o ogromnej wartości, jaką ESG może wnieść w budowanie odporności firm. Odporności rozumianej jako gotowość do zarządzania ryzykami, a także szansami wynikającymi np. z efektywności energetycznej i optymalizacji procesów.
Sposób na zarządzanie ryzykiem
– Firmy, które strategicznie podchodzą do efektywności zarządzania zasobami oraz budowania relacji z klientami i pracownikami, przechodzą przez te procesy bardziej odporne – mówiła prezeska FOB. Według niej globalne zawirowania geopolityczne dobitnie pokazują bezpośredni związek pomiędzy zrównoważonym rozwojem a odpornością biznesu, który na poziomie państwa dostrzegły też Chiny.
Irena Pichola wspominała niedawne globalne spotkanie Chapter Zero z udziałem Chin, które swoją ambitną strategię wdrażania ESG traktują jako klucz do dostępu do rynków i rozwoju biznesu. Jak zwracała uwagę prezeska FOB, również polska idea local contentu polega w dużej mierze na wzmacnianiu odporności lokalnego biznesu, a więc i całej polskiej gospodarki. Kluczową rolę w budowaniu tej odporności – poprzez strategiczne podejście do ESG – mają zarządy i rady nadzorcze spółek. To od ich zaangażowania zależy, czy ESG jest wkomponowane w strategiczne, długoterminowe myślenie o ryzykach i szansach biznesowych.
Niekiedy skłania do tego rodzaj działalności spółki. Tak jest np. w branży ubezpieczeniowej. – Długoterminowe myślenie jest wręcz zaszyte w naszej organizacji, gdyż jako ubezpieczyciele bierzemy na siebie odpowiedzialność za ryzyka klientów na kilkanaście lub nawet na kilkadziesiąt lat – mówił Mario Zamarripa, dyrektor ds. zrównoważonego rozwoju w Grupie Ergo Hestia.
Jak wyjaśniał, wdrażanie zasad zrównoważonego rozwoju jest korzystne dla ubezpieczycieli, np. w obszarze ryzyk katastroficznych, gdyż precyzyjne kalkulowanie rezerw i szacowanie szkód majątkowych lub osobowych czy innych ryzyk bezpośrednio przekłada się na wyniki finansowe organizacji, zwiększając też ich odporność. Dlatego też zrównoważony rozwój jest w Grupie Ergo Hestia integralnym elementem strategii biznesowej oraz zarządzania ryzykiem, wpływając m.in. na rozwój produktów, polityki inwestycyjnej, proces zakupowy, budżet oraz wynagrodzenia menedżerów. Jak przypominał Mario Zamarripa, ubezpieczyciele (podobnie jak banki) są instytucjami zaufania publicznego. Bardzo ważna jest więc dla nich kwestia dobrej reputacji. Wprawdzie klienci indywidualni rzadziej kierują się kryteriami zrównoważonego rozwoju, lecz w segmencie klientów korporacyjnych dojrzałość w obszarze zrównoważonego rozwoju stanowi ważny aspekt.
Strategiczne podejście do kwestii zrównoważonego rozwoju jest też niezbędne w bankowości. Jak zaznaczała Beata Kubida, menedżerka zespołu zrównoważonego rozwoju i ESG w Erste Bank Polska, banki z jednej strony pełnią ważną rolę systemową, wspierając przepływ środków publicznych na transformację do realnej gospodarki. Z drugiej strony muszą uwzględnić kwestie ESG we własnych modelach biznesowych, mając na względzie bieżące i przyszłe potrzeby swoich klientów. Tak by klienci mogli skutecznie wykorzystywać zarówno dostępne na rynku programy dotacji, jak i finansować swoje potrzeby w formie kredytowania. Bardzo ważna jest również ich edukacja.
– Bardzo mocno skupiamy się na doradztwie i na tym, żeby nasi pracownicy mieli wiedzę i kompetencje do tego, żeby pomóc naszym klientom korzystać z dostępnych programów dotacji i kredytowania – podkreślała Beata Kubida, zaznaczając, że jest to szczególnie ważne dla mniejszych przedsiębiorców i nowych, innowacyjnych firm.
Odpowiedzialny rozwój
O korzyściach z odpowiedzialnego podejścia do prowadzenia biznesu mówiła też Joanna Strzelczyk, kierowniczka zespołu ESG i Odpowiedzialnej Gry w Totalizatorze Sportowym, który realizuje monopol państwa w zakresie gier liczbowych i loterii pieniężnych, salonów gier na automatach poza kasynami gry oraz kasynie internetowym. Jak wyjaśniała, w przypadku Totalizatora Sportowego odpowiedzialne podejście polega na projektowaniu ścieżki gracza w taki sposób, aby rozgrywka była transparentna, uczciwa i znajdowała się pod jego absolutną kontrolą. – Spółka oferuje graczom narzędzia, które pomagają im zarządzać swoją grą w sposób odpowiedzialny, pozwalając zachować nad nią kontrolę. Możliwość obniżenia limitów czasowych i finansowych, a także wsparcie psychologiczne jest fundamentem naszej odpowiedzialności – podkreślała Joanna Strzelczyk, dodając, że Totalizator Sportowy stosuje też zaawansowany system monitorowania zachowań graczy, który umożliwia reagowanie na sygnały, takie jak np. zmiany nawyków gry. Potwierdza to, że technologia może wspierać odpowiedzialność i ochronę użytkowników.
Znaczenie technologii podkreślała również Magdalena Olborska, menedżerka ESG w Samsung Electronics Polska. Zwróciła uwagę, że o ile w minionych dekadach producenci elektroniki skupiali się na tym, by ich urządzenia były wydajne, efektywne i łatwe w obsłudze, o tyle obecnie coraz ważniejsza jest predykcyjna i opiekuńcza rola technologii.
Doskonałym przykładem tej nowej roli jest szybki rozwój urządzeń ubieralnych (wearables), takich jak inteligentne zegarki czy pierścienie. Dzięki wykorzystaniu AI zaczynają one pełnić funkcje przypisane urządzeniom medycznym, pomagając np. kardiologom w diagnozie arytmii serca. Jednocześnie coraz ważniejszą kwestią jest cyberbezpieczeństwo, które odpowiedzialni producenci wpisują już w model projektowania i oprogramowania sprzętu. – Im dalej wchodzimy w świat technologii i innowacji, tym większa jest potrzeba większego zaufania i zadbania o zasady etyki – podkreślała Magdalena Olborska, przypominając, że Samsung ma certyfikaty bezpieczeństwa zapewniające najwyższy poziom ochrony informacji i współpracuje z polskim wojskiem.
Rola etyki liderów
Choć coraz więcej firm traktuje strategię zrównoważonego rozwoju jako wsparcie w zarządzaniu ryzykiem i w budowaniu odporności biznesu, to dla wielu spółek bodźcem do zainteresowania się ESG pozostają regulacje. Zdaniem Ireny Picholi regulacje – w tym dyrektywa CSRD (o sprawozdawczości przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju) czy dyrektywa CSDDD (dotycząca należytej staranności przedsiębiorstw) – zrobiły dużo dobrego. Jednak nowe zasady wdrażano niekiedy dość powierzchownie i w dużym pośpiechu, co rodziło wiele wyzwań dla firm. – Wciąż stosunkowo niewiele strategii biznesowych w Polsce opiera się na rzetelnych analizach np. ryzyk klimatycznych. Firmy potrzebują jasności i poczucia stabilności, zwłaszcza w odniesieniu do obszaru regulacji. Mądre prawo powinno wspierać firmy w działaniach na rzecz zrównoważonej transformacji, a tym samym w odpowiedzi na kluczowe wyzwania związane m.in. z budowaniem konkurencyjności i innowacyjności polskiej i europejskiej gospodarki – podkreślała Irena Pichola.
Beata Kubida zwracała uwagę na poważne wyzwanie, jakim dla banków, a także ubezpieczycieli jest ograniczony dostęp do danych rzeczywistych, które pozwoliłyby im realnie wyceniać ryzyka fizyczne i transformacyjne. Jednocześnie coraz ważniejszą kwestią staje się bezpieczeństwo danych. – Na bankach ciąży dziś ogromna odpowiedzialność: żeby z jednej strony utrzymywać bezpieczne i niezawodne systemy wewnętrzne, odporne na zagrożenia cyfrowe, a z drugiej strony – dbać o edukację klientów, by potrafili się obronić przed coraz bardziej zaawansowanymi technikami manipulacji – podkreślała Beata Kubida.
O edukację swoich użytkowników dba również Totalizator Sportowy, który reaguje na niepokojące zmiany nawyków graczy. – Wysyłamy im testy samooceny i informacje na temat ewentualnych możliwości wsparcia w momencie, kiedy poczują, że gra wymyka się im spod kontroli – wyjaśniała Joanna Strzelczyk.
Mario Zamarripa podkreślał, że w niedawnym badaniu Ergo Hestii, która zapytała swoich interesariuszy o najbardziej istotne dla nich aspekty ESG, w czołowym miejscu znalazło się cyberbezpieczeństwo. To pokazuje, że ten obszar – szczególnie w sektorze finansowym – jest często zauważany przez klientów oraz pośredników, co powinno być uwzględnione w ramach działań realizowanych w zakresie odpowiedzialności w prowadzeniu biznesu.
Zdaniem Ireny Picholi w dyskusjach o wykorzystaniu technologii, w tym AI, za mało mówimy o znaczeniu etyki liderów. – Odpowiedzialny biznes nie czeka, aż przyjdą regulacje, tylko podejmuje działania i świadomie pozwala na pewne rzeczy, a na inne nie – zaznaczała prezeska FOB.
Rolę liderów podkreślała też Beata Kubida, przypominając, że odpowiedzialność buduje się poprzez model biznesowy firmy i jej kulturę korporacyjną. A to liderzy kształtują tę kulturę w organizacji i przekazują ją swoim zespołom. Magdalena Olborska zwracała uwagę, że istotnym elementem kultury dojrzałych organizacji (obok budowania wśród pracowników odpowiedzialności i świadomości ryzyk) jest otwartość i pozwolenie na popełnianie błędów. Jeżeli takiej otwartości nie ma, to pracownik w razie popełnienia błędu zatai go. Wówczas może powstać podatność w systemie, która będzie kaskadować, prowadząc niekiedy do poważnych kryzysów.
–Anita Błaszczak
OPINIA PARTNERA
Irena Pichola prezeska zarządu Forum Odpowiedzialnego Biznesu, przewodnicząca Komitetu Sterującego Chapter Zero Poland
Debata dotycząca budowania odporności biznesu na podstawie strategii zrównoważonego rozwoju dobrze pokazuje, że rozmowa o ESG przesuwa się dziś z poziomu raportowania na poziom strategicznego zarządzania organizacją. Raportowanie pozostaje ważnym elementem porządkującym działania firm, ale prawdziwa wartość ESG ujawnia się wtedy, gdy strategia zrównoważonego rozwoju jest zintegrowana ze strategią biznesową i przekłada się na decyzje podejmowane przez liderów. Regulacje tworzą potrzebną strukturę, ale odporność organizacji buduje się przede wszystkim przez konsekwentne działanie, umiejętność rozpoznawania ryzyk i szans oraz gotowość do podejmowania decyzji wykraczających poza samą zgodność z wymogami prawnymi.
W tym sensie ESG staje się narzędziem do budowania rezyliencji i przewag konkurencyjnych. Organizacje, które traktują zrównoważony rozwój jako integralną część modelu biznesowego, zyskują lepszą zdolność do przewidywania ryzyk, planowania inwestycji i podejmowania decyzji odpornych na zmienność otoczenia. Strategiczne podejście do ESG pomaga im wcześniej identyfikować obszary wymagające zmiany – od efektywności operacyjnej, przez bezpieczeństwo danych i łańcuchy dostaw, po oczekiwania pracowników, klientów i partnerów biznesowych.
To przekłada się nie tylko na ograniczanie ryzyk, ale także na konkretne szanse rozwojowe. Firmy, które konsekwentnie wdrażają zasady zrównoważonego rozwoju, mogą budować większe zaufanie interesariuszy, wzmacniać reputację, zwiększać swoją atrakcyjność jako pracodawcy i partnera biznesowego, a także szybciej odpowiadać na nowe potrzeby rynku.
W praktyce ESG staje się więc narzędziem lepszego zarządzania, innowacji i długofalowego wzrostu.
PARTNER DEBATY: FORUM ODPOWIEDZIALNEGO BIZNESU