To przede wszystkim zasługa słabnącego strumienia surowca przywożona zza naszej wschodniej granicy. W tym roku w wieziono do nas o 35 proc. mniej rosyjskiego węgla niż przed rokiem.
Wielka wyprzedaż
Rosyjski surowiec to przede wszystkim tzw. węgiel gruby, spalany w domach, ale też ciepłowniach. W mniejszej części są to miały kupowane przez wielkie elektrownie. - Rosyjski węgiel został po prostu wyeliminowany dzięki wyprzedaży polskiego surowca. W tym roku spółki wydobywcze pozbywały się zapasów i w efekcie Polska znów stała się eksporterem netto czarnego paliwa - wyjaśnia Karol Osadnik, zastępca dyrektora katowickiego oddziału Agencji Rozwoju Przemysłu (ARP).
Analitycy dodają, że nie bez znaczenia mogły być też decyzje polityczne, zmierzające do ratowania nierentownego krajowego górnictwa. - Spadek importu rosyjskiego węgla może oznaczać, że polskie elektrownie skupiły się bardziej na kupowaniu rodzimego surowca. Dla śląskich kopalń to oczywiście dobra informacja, bo pomaga im zwiększyć sprzedaż - twierdzi Maciej Bobrowski, szef działu analiz DM BDM.
Na rynku pojawiają się też opinie, że Rosjanie odpuścili polski rynek, który boryka się z wieloma problemami, w tym z nadpodażą czarnego paliwa. Dlatego zaczynają szukać szans w innych krajach europejskich. Ich wzmożona aktywność widoczna jest np. na wciąż chłonnym rynku niemieckim. Mimo znaczącego zmniejszenia napływu importu ze Wschodu, Rosja wciąż pozostaje największym importerem węgla do Polski. Jej udział w imporcie ogółem sięga 60 proc.
Węgiel zza Oceanu
Z kolei w ciągu pierwszych ośmiu miesięcy roku o ponad 57 proc. wzrósł import węgla z USA, które stały się trzecim pod względem wielkości importerem czarnego paliwa do Polski. Amerykańscy producenci węgla też pogrążeni są w kłopotach, bo węgiel wypierany jest tam przez tani gaz z łupków. Ostatnie transakcje na amerykańskim rynku pokazały, że tamtejsze kopalnie sprzedawane są za bezcen. We wrześniu Teco Energy sprzedał aktywa węglowe firmie Cambrian Coal Corporation z grupy Booth Energy, nie wymagając żadnej płatności w dniu podpisania umowy. Teco może otrzymać w przyszłości 60 mln dolarów, ale pod warunkiem, że ceny węgla osiągną określony w umowie poziom w ciągu najbliższych pięciu lat. Nic więc dziwnego, że Amerykanie szukają nowych rynków zbytu dla swojego węgla - zarówno energetycznego, jak i koksowego. - Pomogła im sytuacja w Polsce, gdzie na początku roku w wyniku strajku stanęły kopalnie Jastrzębskiej Spółki Węglowej. Pojawiło się zwiększone zapotrzebowanie na węgiel koksowy, który przypłynął m.in. właśnie z USA - tłumaczy Osadnik.
