W ostatnich latach wydatki na sprzęt wojskowy najszybciej rosły w krajach Południowej Azji i regionie Zatoki Perskiej – informuje w najnowszym raporcie Sztokholmski Międzynarodowy Instytut Badań nad Pokojem (Stockholm International Peace Research Institute, SIPRI).

SIPRI na początki roku raportował, że przychody stu największych firm zbrojeniowych  sięgnęły w roku 2012  395 mld dolarów, ale lista nie uwzględniała m.in.  producentów z Chin.  Globalna firma doradcza Frost&Sullivan szacuje wartość rynku broni ( sprzedaż i obsługa serwisowa)  na  co najmniej 450 mld dol. rocznie.

W najnowszym raporcie, sztokholmski SIPRI, zaliczany do najbardziej miarodajnych źródeł wiedzy o rynku zbrojeń, porównuje dane z pięcioletnich okresów (2004 -2008 i 2009-2013)  aby ujawnić główne trendy zachodzące  w handlu bronią.

Indie się zbroją

Zdaniem analityków  SIPRI największym importerem uzbrojenia pozostają Indie , kwoty wydawane na broń są w przypadku tego kraju niemal trzykrotnie większe od nakładów kolejnych w rankingu czołowych importerów czyli Chin i Pakistanu. Tuz za nimi  eksperci instytutu wymieniają Zjednoczone Emiraty Arabskie i szybko awansująca w tym rankingu Arabię Saudyjską. Właśnie czołowa piątka kupców zagranicznego  uzbrojenia zagospodarowuje  trzecia cześć globalnego rynku importu broni.

Sztokholmski instytut zwraca uwagę , ze największym dostawca uzbrojenia do Indii, lidera importowego rankingu pozostaje Rosja. Z tego kraju pochodzą już  trzy czwarte nowego sprzętu dla hinduskich arsenałów. W ostatniej pięciolatce  Indie, zwróciły się też w stronę USA, ale dostawy ze Stanów są na razie z perspektywy New Delhi dziesięciokrotni mniejsze  niż brono kupowanej z zbrojowni Federacji Rosyjskiej. Amerykańska broń  w większej skali trafia do Pakistanu – stanowi już 27 proc obronnego importu tego kraju.

Chiński pościg

Chiny, drugi po Indiach  importer uzbrojenia,  staje się równocześnie szybko jednym z czołowych eksporterów wyposażenia wojskowego. W grę wchodzi nawet wyrafinowana, precyzyjna broń przeciwlotnicza ( rakietowymi systemami obrony powietrznej tego kraju zainteresowana jest Turcja, co spowodowało prawdziwy szok wśród sojuszników Ankary z NATO). Chińska broń stanowi już ponad połowę zagranicznego sprzętu  importowanego przez  Pakistan i aż 82 proc broni sprowadzanej przez Bangladesz.

Analitycy SIPRI zwracają uwagę, że w ostatniej pięciolatce ekspansja chińskiej broni  była tak znacząca, że Pekin  prześcignął w tej dziedzinie Francję. Na czele najnowszego rankingu największych eksporterów uzbrojenia  są od dawna Stany Zjednoczone ( 29 proc. globalnego eksportu broni). Mimo  poważnego, przewlekłego  kryzysu  przemysłu obronnego  Federacji  Rosyjskie, Rosja nadal skutecznie broni pozycji drugiego  największego dostawcy sprzętu wojskowego do innych krajów ( 27 proc. udziału w światowym rynku). Na trzecim miejscu sa Niemcy (7 proc), potem Chiny (6proc) i Francja(5proc.). To ta wielka piątka zgarnia  trzy czwarte zagranicznych wojskowych kontraktów w światowej skali. Jak z tego wynika, tylko dwaj gracze USA i Rosja  obsługują ponad połowę globalnego rynku eksportu broni. Sztokholmski instytut zwraca uwagę, iż rosyjski sprzęt wojskowy, przede wszystkim samoloty, śmigłowce, uzbrojenie przeciwlotnicze i  broń strzelecka w tym słynne kałasznikowy, trafiała w ostatnich latach do 52 krajów. Spektakularnym, ostatnim sukcesem przemysłu stoczniowego FR była sprzedaż do Indii lotniskowca.

Południowa Korea patrzy na północ

SIPRI nie ma wątpliwości, że w ostatnich latach znacząco rośnie popyt na importowana broń w krajach Środkowego Wschodu, w rejonie Zatoki i  Arabii Saudyjskiej. Dominuje zaawansowany technologicznie oręż rakietowy, pociski manewrujące i nowoczesne systemy obrony przeciwlotniczej. Importowi precyzyjnie naprowadzanych rakiet sprzyja większa skłonność administracji USA do znoszenia dotychczasowych ograniczeń eksportowych na najnowocześniejsze rodzaje uzbrojenia. W 2013 r. np. USA po raz pierwszy zezwoliły na m.in. na zagraniczna sprzedaż  manewrujących pocisków dalekiego zasięgu.

Do największych transakcji  ostatnich lat, zdaniem analityków SIPRI zaliczyć można zakupy samolotów bojowych i dalekiego  rozpoznania a także  radarów i zestawów przeciwlotniczych dla sił zbrojnych Korei Południowej a także   brazylijskie zamówienia obronne na 5 francuskich okrętów podwodnych ,  włoskie wozy bojowe i 36 szwedzkich myśliwców nowej generacji gripen, czy kontrakty na pociski manewrujące i bomby szybujące z USA i Wielkiej Brytanii  a także  wart 10 mld dol. kontrakt na transportery opancerzone z Kanady dla Arabii Saudyjskiej.

Czas okrętów podwodnych

Sztokholmscy analitycy podkreślają, że, szczególnie w Azji i na Dalekim Wschodzie   nie słabnie zainteresowanie  okrętami podwodnymi o klasycznym napędzie.  Z zamówionych w ostatnich latach 16 jednostek , połowę dostarczą producenci z Niemiec.  W kolejnej dekadzie można się spodziewać przetargów na dostawy następnych ok. 50 okrętów – twierdzi SIPRI.

SIPRI dostrzegło też , iż na fali  oszczędnościowej polityki nawet w krajach NATO, nie słabnie zainteresowanie  transakcjami  „second hand". Eksperci instytutu wskazują m.in. na zakup przez Polskę ponad stu używanych ciężkich czołgów leopard. Finowie pozyskali podobną liczbę Leo z zasobów sił pancernych Holandii. Rumunia już zamówiła 9 używanych myśliwców F-16 wycofywanych z linii w Portugalii i 3 z USA, Chorwacja weźmie 5 migów 29 z Ukrainy.