W ocenie analityków Moody’s, zawetowanie przez prezydenta Andrzeja Dudę dwóch z trzech ustaw dotyczących sądownictwa, nie wyeliminowało ryzyka niekorzystnych zmian w polskim wymiarze sprawiedliwości. „Prezydent Duda zapowiedział, że wkrótce przedstawi parlamentowi nowe wersje zawetowanych ustaw. Biorąc pod uwagę to, że Duda jest blisko konserwatywnego PiS-u, a większościowy rząd jest zdeterminowany przeforsować reformy, jest prawdopodobne, że ustawy zostaną tylko nieznacznie zmienione” – napisali.
W sobotę Komisja Europejska poinformowała, że rozpoczęła postępowanie przeciwko Polsce za naruszenie unijnych przepisów. Ma to związek z publikacją w piątek w Dzienniku Ustaw nowej ustawy o ustroju sądów powszechnych, jedynej z trzech reform sądownictwa podpisanej przez prezydenta. Polski rząd dostał miesiąc na skorygowanie zapisów niegodnych z unijnym prawem – głównie dotyczących różnic w wieku emerytalnym sędziów i sędzin. Jeśli tego nie zrobi, KE może Polskę pozwać do Trybunału Sprawiedliwości UE oraz wnioskować o nałożenie na kraj kary pieniężnej.
Kilka dni wcześniej KE ostrzegła, że jeśli polskie władze będą nadal dążyły do wprowadzenia przepisów umożliwiające odwołanie sędziów Sądu Najwyższego – jak przewidywała jedna z ustaw odrzuconych przez Dudę - to uruchomi procedury przewidziane art. 7 Traktatu o UE. Ich skutkiem mogą być sankcje, w tym pozbawienie Polski prawa głosu w unijnych instytucjach.
Analitycy Moody’s oceniają, że zmiany w sądownictwie mogą być dla polskiej gospodarki szkodliwe właśnie dlatego, że grożą unijnymi sankcjami, ale także bezpośrednio. „Reformy sądownictwa zagrażają niezależności wymiaru sprawiedliwości i podważają zasadę trójpodziału władzy, co jest szkodliwe dla wiarygodności kredytowej kraju, bo osłabia rządy prawa i siłę polskich instytucji” – napisali.
„Pogorszenie ram instytucjonalnych osłabi zaufanie inwestorów do Polski, potencjalnie tłumiąc wzrost gospodarczy. Dodatkowo, znaczący wzrost wpływu polityków na wymiar sprawiedliwości może zwiększyć korupcję, co także podważy atrakcyjność inwestycyjną Polski” – dodali eksperci agencji ratingowej.
