fbTrack
REKLAMA
REKLAMA

Architektura

Katedra ormiańska we Lwowie po konserwacji

Fotorzepa
Wystawa „Katedra ormiańska we Lwowie i jej twórcy”, prezentowana w Oranżerii Pałacu w Wilanowie, przybliża jeden z najstarszych cennych zabytków o wspaniałej orientalnej architekturze i wystroju.

Opowiada przede wszystkim o najnowszych pracach konserwatorskich, które przywróciły blask ściennym malowidłom Jana Henryka Rosena z okresu międzywojennego. A także o  przebudowie katedry wykonanej w tamtym czasie przez krakowskiego architekta Franciszka Mączyńskiego oraz projektach dekoracji ornamentalnych Józefa Mehoffera.

A jednocześnie przywołuje historię świątyni pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny, której początki sięgają XIV wieku i społeczności Ormian w wielokulturowym Lwowie. Katedra w ciągu wieków była wielokrotnie przebudowywana i z czasem zatraciła stylistyczną jednorodność. Na jej obecny kształt wielki wpływ miał arcybiskup Józef Teofil Teodorowicz, który na początku XX wieku podjął decyzję o renowacji obiektu i przywróceniu jej ormiańskiej tożsamości. Zrealizował tę ideę, zapraszając do współpracy Mączyńskiego, Rosena i Mehoffera.

Architekt  dołożył starań, by wydobyć wschodnie elementy katedry, odwołując się do wczesno chrześcijańskiej bizantyjskiej stylistyki z elementami ormiańskimi. Dziełem Mehoffera jest mozaika w kopule nad najstarszą częścią katedry, inspirowana średniowiecznym iluminowanym rękopisem ormiańskim, tzw. Ewangeliarzem ze Skewry.

A charakter i niepowtarzalną atmosferę nadają wnętrzu monumentalne malowidła Jana Henryka Rosena (malarza, który kształcił się w Warszawie, Monachium i Paryżu, a także był sekretarzem Ignacego Jana Paderewskiego). Do najwspanialszych malowideł Rosena w Katedrze Ormiańskiej należą: Hołd Pasterzy,  Ukrzyżowanie, Ustanowienie Najświętszego Sakramentu w prezbiterium, a w nawie Pogrzeb św. Odilona i korowód świętych. Artysta projektował również witraże do katedry.

Dzieła te przyniosły Rosenowi wielki rozgłos i uznanie. Na początku lat 30. XX wieku został profesorem Politechniki Lwowskiej. A do jego kolejnych realizacji należały m.in. dekoracje  kaplicy Jana III Sobieskiego w kościele św. Józefa na wiedeńskim Kahlenbergu i sceny z historii Polski w kaplicy papieskiej w Castel Gandolfo oraz kilkadziesiąt prac w kościołach  Stanów Zjednoczonych, dokąd wyjechał w 1933 roku.

Po II wojnie  Katedra Ormiańska we Lwowie została zamknięta przez władze sowieckie  i zamieniona na magazyn. Nowy rozdział jej historii rozpoczął się dopiero w XXI wieku, gdy w 2000 roku władze ukraińskie przekazały świątynię Apostolskiemu Kościołowi Ormiańskiemu i znów zaczęto odprawiać tu msze.

W 2006 wspólnota ormiańska zdecydowała przeprowadzić prace konserwatorskie w katedrze przy finansowym wsparciu Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Instytutu POLONIKA w Polsce. Polscy i ukraińscy konserwatorzy przywracali blask malowidłom Jana Henryka Rosena i innym dziełom przez kilkanaście lat. 

Ekspozycja w Wilanowie, przygotowana przez Międzynarodowe Centrum Kultury w Krakowie  i Instytutu POLONIKA, przedstawia efekt ich pracy i zachęca do poznania tego niepowtarzalnego  miejsca. Towarzyszy jej pokaz filmu „Przebudzone spojrzenia”, ożywiający malowidła Rosena i piękny album „Katedra Ormiańska we Lwowie i jej twórcy” w językach polskim, angielskim, ukraińskim i ormiańskim. Wystawa w Wilanowie czynna do 25 listopada.

Źródło: rp.pl
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
NAJNOWSZE Z RP.PL
REKLAMA
REKLAMA