Taki kierunek rozwoju zagranicznego wskazało aż 27 proc. z nich. Zważywszy na mocne więzy województwa małopolskiego ze Stanami Zjednoczonymi oraz dużą emigrację z Polski do USA, to nie dziwi. Więzi te niewątpliwie ułatwiają wejście na rynek amerykański. Jednocześnie jest to jednak wynik zaskakujący o tyle, że w pięciu województwach (kujawsko-pomorskie, zachodniopomorskie, łódzkie, śląskie i podkarpackie), w których wcześniej wręczyliśmy nagrody w tegorocznej edycji konkursu Regionalne Orły Eksportu, tamtejsi najlepsi eksporterzy wskazywali w pierwszym rzędzie na Bliski, Środkowy oraz Daleki Wschód mając na myśli przede wszystkim Chiny.
Małopolscy eksporterzy z tego trendu się wyłamali. Na wschodnie kierunki stawiają oni w drugiej kolejności. Co ciekawe, aż 59 proc. z nich wskazało na Europę Zachodnią jako główny kierunek postępującej ekspansji na Starym Kontynencie. Tu Małopolska też się wyróżniła – najwyższym wynikiem. W żadnym z pięciu odwiedzonych przez nas województw eksport na ten rynek nie był tak istotny. Do pełnego obrazu preferencji małopolskich eksporterów warto jeszcze dołożyć 20 proc. wskazań na odpowiedź „nie jestem zainteresowany ekspansją poza Europą".
Tomasz Salomon, wicedyrektor Departamentu Wspierania Małych i Średnich Przedsiębiorstw w Ministerstwie Rozwoju, zapytany, czy nie niepokoi go tak wysoki odsetek firm nieplanujących wyjścia poza Europę, odpowiedział, że wręcz przeciwnie. – Nie traktuję tych wskazań w kategorii obaw. Postrzegam je raczej jako wyzwanie dla naszego resortu. Będziemy zachęcać także do wyjścia poza rynek europejski – mówił Salomon. Wyraził też nadzieję, że wkrótce możliwa będzie odbudowa pozycji polskich eksporterów na rynkach wschodnich.
– Mocny nacisk na Europę Zachodnią wynika zarówno z wysokiej kultury prowadzenia tam interesów, jak i ich bezpieczeństwa, co w dobie konfliktów zbrojnych w Afryce i Azji nie jest bez znaczenia – tłumaczył Robert Kremser, dyrektor rozwoju biznesu w wywiadowni gospodarczej Bisnode Polska.
Eksperci zaangażowani w realizację Programu Rozwoju Eksportu usiłowali wytłumaczyć też nikłe zainteresowanie rodzimych eksporterów, także małopolskich, krajami bałkańskimi. – Rynki te są perspektywiczne, ale musimy zdawać sobie sprawę, że zostały one doskonale spenetrowane i zagospodarowane przez zachodnie koncerny. Dlatego niełatwo jest się tam przebić – tłumaczyła Elżbieta Urbańska, menedżer ds. relacji z klientami w biurze ubezpieczeń gwarantowanych przez Skarb Państwa w Korporacji Ubezpieczeń Kredytów Eksportowych.
Jak zgodnie podkreślały Beata Górska-Nieć, dyrektor departamentu obsługi inwestora w Małopolskiej Agencji Rozwoju Regionalnego, Jadwiga Widziszewska z Enterprise Europe Network i Anna Olejnik z firmy Google, eksporterzy nie powinni się czuć osamotnieni. Na rynku jest już bowiem naprawdę sporo informacji nt. eksportu i form pomocy dla eksporterów. – Także tych finansowych ze środków unijnych zarówno z programów regionalnych, krajowego programu „Inteligentny rozwój", jak i makroregionalnego „Polska wschodnia" – przypomniała Bogusława Mazurek, senior manager w firmie doradczej Crido Taxand. Zdaniem Górskiej-Nieć, eksportując na wschód model udanej transformacji ustrojowej, możemy też eksportować nasze towary.
Najważniejsze adresy dla eksporterów www.trade.gov.pl
NASI LAUREACI
Najlepszy eksporter: Synthos
Producent kauczuków syntetycznych oraz tworzyw styrenowych jest jedną z największych polskich firm chemicznych. Posiada zakłady w Polsce i w Czechach. W 2015 r. Synthos sprzedał w Europie niemal 60 proc. wyprodukowanego kauczuku syntetycznego.
Najdynamiczniejszy eksporter: Przedsiębiorstwo Pszczelarskie Tomasz Łysoń
Firma specjalizuje się w produkcji uli styropianowych w sześciu systemach. Eksport stanowi niemal połowę jej przychodów, a tylko w 2014 roku zwiększył się o 78 proc.
Innowacyjny produkt eksportowy: Selvita
Największa w Europie Środkowo-Wschodniej firma biotechnologiczną. Selvita pracuje nad nowymi lekami, przede wszystkich w obszarze onkologicznym. Świadczy również usługi z zakresu chemii, biotechnologii. Posiada biura w USA i Wielkiej Brytanii.
Osobowość eksportu: Barbara Edelmuller
Właścicielka firmy transportowej Batim zatrudniającej ponad 530 kierowców. Oferuje usługi w transporcie międzynarodowym, dysponując flotą nowoczesnych ciągników siodłowych Mercedes i Scania. Głównym rynkiem jej działania jest Wielka Brytania.
Eksportowy produkt: Farmona
Mydła w płynie Tutti Frutti są hitem rosnącego w dwucyfrowym tempie eksportu krakowskiej firmy Farmona. Kosmetyki bazujące na naturalnych składnikach i produkty wyszczuplające to teraz najlepsza odpowiedź na potrzeby konsumentów, niezależnie od kraju.
Najlepszy eksporter: Oknoplast
Oknoplast jest jednym z największych producentów okien z PVC w Polsce i Europie. W ubiegłym roku sprzedał ich ponad milion. Grupa większość wyrobów kieruje na rynki zagraniczne, głównie do Niemiec, Francji oraz Włoch. Około 30 proc. jej przychodów pochodzi z Polski.
Najdynamiczniejszy eksporter: Arkop
Czołowy gracz polskiego rynku pasz ma również wielu klientów za granicą. Udział eksportu w jego przychodach przekraczają 50 proc. Mocną pozycję zapewniają mu głównie dodatki paszowe oraz nawozy. Uzupełnieniem oferty są chemia przemysłowa i metalurgia.
Innowacyjny produkt eksportowy: Mercator Medical
Producent rękawic gumowych dostarcza swoje wyroby do ponad 50 państw na świecie. Jego udział w globalnym rynku rękawic medycznych wynosi 2 proc. Spółka planuje rozbudowę fabryki w Tajlandii, co podwoiłoby jej moce do około 240 mln sztuk rękawic miesięcznie.
Osobowość eksportu: Igor Klaja
Prezes i założyciel spółki odzieżowej OTCF. Znana jest ona głównie z marki odzieży sportowej 4F. Po intensywnym rozwoju sieci sprzedaży w Polsce rozwija się obecnie także na innych rynkach regionu. Współpracuje choćby z reprezentacjami olimpijskimi Łotwy i Serbii.
Najlepszy eksporter: Alumetal
Notowana na GPW spółka jest jednym z największych w Europie producentów aluminium z przetopu złomu. W tym roku Alumetal uruchomi zakład na Węgrzech. W 2018 r. chce produkować 210 tys. ton stopów rocznie i zostać liderem w Europie.
Najdynamiczniejszy eksporter: M&R Printing Equipment
Firma z Wojnicza zaczynała od serwisowania maszyn drukarskich oraz produkcji pras do sitodruku. Obecnie M&R Poland ma własny park maszynowy i produkuje maszyny do sitodruku: od etapu projektowania poprzez obróbkę i malowanie.
Innowacyjny produkt eksportowy i najlepszy eksporter: ComArch
Producent nowatorskich aplikacji umożliwiających operatorom telekomunikacyjnym automatyczne wykrywanie problemu w sieci. Z kolei CPM umożliwia zarządzanie cyklem życia produktów.
Osobowość eksportu: Paweł Przewięźlikowski
Prezes i współzałożyciel biotechnologicznej Selvity. Posiada prawie 42 proc. akcji spółki, które są warte obecnie około 120 mln zł. Przez 13 lat pracował w informatycznej firmie Comarch. Był również współzałożycielem portalu Interia.pl.
Eksportowy produkt: EPS System Robert Lipnicki
Firma zajmuje się produkcją agregatów prądotwórczych średnich i dużych mocy. Eksport do Rosji, Ukrainy, Kazachstanu, Turkmenistanu i Słowacji zapewnia jej 13,5 proc. sprzedaży. Siedziba firmy mieści się w Trzebini na terenie byłych Zakładów Metalurgicznych.
Nasza kapituła
Tomasz Salomon zastępca dyrektora Departamentu Wspierania Małych i Średnich Przedsiębiorstw, Ministerstwo Rozwoju
Magdalena Ujejska-Turek kierownik zespołu Centrum Business in Małopolska w Wydziale Gospodarki i Innowacji Departamentu
Rozwoju Gospodarczego, Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego
Rafał Kozłowski dyrektor krakowskiego Centrum Bankowości Korporacyjnej Banku Zachodniego WBK
Wioletta Wiecheć konsultant w Enterprise Europe Network, Centrum Transferu Technologii, Politechnika Krakowska
Krzysztof Adam Kowalczyk kierownik działu ekonomicznego „Rzeczpospolitej"
Nasz cykl: regionalne orły eksportu
Relacje w „Rzeczpospolitej":
- Kujawsko-Pomorskie – 3 marca
- Zachodniopomorskie – 14 marca
- Łódzkie – 25 marca
- Śląsk – 7 kwietnia
- Podkarpackie – 14 kwietnia
- Małopolska – 21 kwietnia
- Wielkopolska – 28 kwietnia
- Dolny Śląsk – 16 maja
- Lubelskie – 23 maja
- Podlasie – 6 czerwca
- Mazowsze – 9 czerwca
- Pomorze – 20 czerwca