Działania te – podkreśla w informacji IPN – stanowią kontynuację misji zapoczątkowanej jeszcze w 1992 r.
IPN poinformował, że badania o charakterze archeologiczno-poszukiwawczym prowadzi interdyscyplinarny zespół Biura Poszukiwań i Identyfikacji IPN. W pracach bierze też udział biegły z zakresu medycyny sądowej dr Łukasz Szleszkowski z Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu.
Głównym celem tych działań jest lokalizacja miejsc pochówku szczątków ponad 350 Polaków. Jak informuje IPN, prace te mają kluczowe znaczenie dla godnego upamiętnienia pomordowanych i przywrócenia pamięci o tragicznych wydarzeniach sprzed lat. Rozpoczynający się etap przeprowadzony jest na podstawie zgód uzyskanych od strony ukraińskiej w grudniu 2025 r.
Trzy etapy prac w Ostrówkach i Woli Ostrowieckiej
Jak przypomina IPN, w wyniku wieloletnich starań o godne upamiętnienie ofiar rzezi wołyńskiej, w miejscowościach Ostrówki i Wola Ostrowiecka przeprowadzono dotychczas trzy etapy prac archeologiczno-ekshumacyjnych, które pozwoliły na odnalezienie szczątków 674 Polaków zamordowanych 30 sierpnia 1943 r. przez oddziały OUN-UPA.
Pierwszy z tych etapów przeprowadzono w 1992 r. staraniem rodzin oraz Towarzystwa Przyjaciół Krzemieńca i Ziemi Wołyńsko-Podolskiej w Lublinie. Wydobyto wówczas szczątki nie mniej niż 323 osób. Ich uroczysty pogrzeb odbył się 30 sierpnia 1992 r. na dawnym parafialnym cmentarzu rzymskokatolickim w Ostrówkach.
Kolejny etap prac zrealizowano na przełomie lipca i sierpnia 2011 r., kiedy to polscy i ukraińscy archeolodzy, wspierani przez wolontariuszy oraz rodziny dawnych mieszkańców, wydobyli z pięciu mogił szczątki co najmniej 317 osób. Uroczysty pogrzeb odnalezionych ofiar odbył się 30 sierpnia 2011 r. na cmentarzu w Ostrówkach.
Czytaj więcej
Archeolodzy odnaleźli na Wołyniu mogiły z ciałami 500 Polaków. To ofiary makabrycznej zbrodni UPA
Prace były kontynuowane w maju oraz sierpniu 2015 r. przez polsko-ukraińską ekipę badawczą, co doprowadziło do odkrycia kolejnych miejsc pochówku. W Ostrówkach zlokalizowano mogiłę zbiorową, w której spoczywały szczątki 33 osób – 22 mężczyzn, 5 kobiet oraz 6 dzieci – natomiast w Woli Ostrowieckiej odnaleziono mogiłę kobiety. Ich uroczysty pochówek odbył się 30 sierpnia 2015 r., w 72. rocznicę zbrodni.
Prace wstrzymane w 2017 r.
Prace w Ostrówkach miały rozpocząć się już w 2017 r., ale wówczas zostały wstrzymane, a pretekstem do podjęcia tej decyzji był demontaż pomnika poświęconego UPA w podkarpackiej miejscowości Hruszowice. Stało się to w 70. rocznicę akcji „Wisła", w wyniku której komuniści wygnali z domów ok. 140 tys. polskich obywateli o ukraińskich korzeniach. Wówczas ukraiński MSZ stwierdził, że demontaż pomnika był prowokacją, a Ukraiński Instytut Pamięci Narodowej (UIPN) stwierdził, że wydarzenia z Hruszowic to kolejny „akt przemocy nad miejscami pamięci narodu ukraińskiego w Polsce".
Czytaj więcej
Prace poszukiwawcze polskich ofiar wojny na terenie zachodniej Ukrainy zostały zablokowane.
30 sierpnia 1943 r. ukraińscy nacjonaliści zamordowali tam 1051 Polaków. Wspierała ich ukraińska ludność z pobliskich wsi.
Zbrodnia wołyńska - liczba ofiar w przedwojennym woj. wołyńskim w 1943 r.
