– Nieskuteczny jest nadzór wojewodów nad wykonywaniem przez samorządy zadań z pomocy społecznej, przeciwdziałania przemocy w rodzinie, a także związanych z gospodarowaniem nieruchomościami Skarbu Państwa – mówił Tomasz Nowiński, zastępca dyrektora delegatury NIK w Poznaniu, podczas posiedzenia sejmowej Komisji Administracji i Cyfryzacji. Ta w czwartek 9 kwietnia zapoznała się z informacją NIK o nadzorze wojewodów nad wykonywaniem przez samorządy zadań zleconych.

– Ta istotna słabość nadzoru wynika przede wszystkim z tego, że nie jest prowadzony systemowo, a wojewodowie opierają się głównie na informacjach przekazywanych im przez same samorządy oraz na epizodycznych kontrolach – wyjaśniał Nowiński.

W efekcie wojewodowie nie są w stanie rzetelnie wskazać ani problemów, ani zagrożeń dla wykonywanych przez samorządy zadań zleconych. A tych jest bardzo dużo.

Jak bowiem ustalił NIK, samorządy zlecane im zadania wykonują, ale w dużej mierze nieprawidłowo. Przykładowo większość skontrolowanych starostw powiatowych nie zakończyła jeszcze procesu ujawniania w księgach wieczystych nieruchomości należących do Skarbu Państwa, mimo że termin na jego wykonanie już upłynął.

– Starostowie nie są nawet w stanie wskazać, kiedy cały proces zostanie zakończony, ani też jakie środki finansowe są niezbędne do wykonania tego zadania – wskazywał dyrektor Nowiński.

Podobne nieprawidłowości NIK stwierdziła w wykonywaniu zadań z pomocy społecznej, zwłaszcza usług świadczonych przez powiatowe ośrodki pomocy społecznej osobom chorym psychicznie.

– W toku kontroli stwierdziliśmy bardzo duże różnice w stawkach cen za jedną godzinę tych usług – mówił Tomasz Nowiński. – W niektórych województwach były one ośmiokrotnie wyższe niż w sąsiednich, a w skrajnych przypadkach nawet 32-krotnie wyższe – wyjaśniał.

NIK stwierdziła również, że usługi te są świadczone przez osoby bez należytych kwalifikacji i przygotowania.

W sprawach przeciwdziałania przemocy w rodzinie nagminnym problemem jest to, że samorządy nie prowadzą żadnych programów profilaktycznych.

W ocenie NIK receptą na tę sytuację powinno być zestandaryzowanie form nadzoru nad wykonywaniem przez samorządy zadań zleconych. I takie wnioski zostały przekazane prezesowi Rady Ministrów.

– Problemy z wykonywaniem zadań zlecanych samorządom wynikają z ich niedofinansowania – zwrócił uwagę poseł Edward Siarka. – Raport NIK powinien być istotnym elementem dyskusji nad zmianą tej sytuacji – wskazywał.