26 stycznia br. Sejm przeprowadził I czytanie zgłoszonego przez posłów Polskiego Stronnictwa Ludowego projektu ustawy o sołtysach i radach sołeckich oraz o zmianie niektórych innych ustaw (druk sejmowy nr 1137). Dotyczy on określenia zasad wyboru oraz funkcjonowania sołtysów i rad sołeckich, w tym zasady uczestniczenia sołtysa w pracach rady gminy. Określa zasady wynagradzania sołtysa i członków rad sołeckich oraz zasady zarządzania przez sołectwo mieniem komunalnym.

Docenić sołtysa

– Sołtys pełni bardzo ważną rolę w społecznym życiu wsi. Jest nie tylko reprezentantem sołectwa, lecz także inicjatorem przedsięwzięć służących społeczności wiejskiej – mówi Piotr Zgorzelski, poseł sprawozdawca. – dlatego proponujemy, aby on, jak i pozostali członkowie rady sołeckiej otrzymywali diety lub zwrot kosztów podróży służbowych. Proponujemy także, aby niezależnie od tych świadczeń sołtysom przysługiwało wynagrodzenie w wysokości połowy minimalnego wynagrodzenia za pracę – dodaje poseł Zgorzelski.

Jak wynika z projektu wynagrodzenie to miałoby być finansowane z budżetu państwa, który musiałby na ten cel wyasygnować około 500 mln zł rocznie.

– Taka kwota wynika z faktu, że obecnie mamy w Polsce 40382 sołtysów – wyjaśnia poseł Zgorzelski. – Pełnienie funkcji sołtysa będzie równoznaczne z przystąpieniem do ubezpieczenia emerytalno – rentowego, a w konsekwencji będzie stanowiło dodatek do ustalenia podstawy emerytury dla takiej osoby– dodaje Piotr Zgorzelski.

Konsekwencją przyznania sołtysom „zryczałtowanego wynagrodzenia" ma być to, że wybór na to stanowisko będzie się wiązał z nawiązaniem stosunku pracy na podstawie wyboru.

Wzmocnienie dla wsi

– Pomysł idzie w dobrą stronę, bo wzmacnia rolę sołectw i samych sołtysów – mówi Ireneusz Niewiarowski, senator VIII kadencji i prezes Krajowego Stowarzyszenia Sołtysów. – Ma jednak pewne braki, a niektóre jego postanowienia są niejasne prawnie – dodaje.

Zastrzeżenia prezesa Niewiarowskiego budzą chociażby te postanowienia projektu, które przyznają sołtysom prawo do uczestnictwa w pracach rady gminy (bez prawa głosu). – Takie rozwiązanie już funkcjonują na gruncie ustawy o samorządzie gminnym – wskazuje Ireneusz Niewiarowski. – Również co do proponowanego postanowienia, że sołectwo nabywa osobowość prawną z chwilą wpisu do prowadzonego przez gminę rejestru, powinni wypowiedzieć się eksperci, np. prawnicy z Biura Legislacyjnego Sejmu – dodaje.

Prezes Niewiarowski zaznacza także, że Krajowe Stowarzyszenie Sołtysów, pomimo mankamentów projektu, będzie go popierać, ponieważ pozycja ustrojowa sołectw może być znacznie wyższa.

– I to bez narażania na szfank pozycji ustrojowej gmin – dodaje Ireneusz Niewiarowski.

Konferencja w Senacie

Pierwsze czytanie poselskiego projektu zbiegło się niemal w czasie z organizowaną przez senacką Komisję Samorządu Terytorialnego i Administracji Publicznej konferencją: Kierunki zmian statusu prawnego sołectwa. Ta odbędzie się 31 stycznia 2017 r.

40382 tylu sołtysów jest w Polsce. Wójtów, burmistrzów i prezydentów jest natomiast 2476.

489 mln zł to szacowany koszt dla budżetu państwa przyznania sołtysom pensji w wysokości 1 tys. zł