Pytanie prawne zadano na kanwie sprawy dyscyplinarnej prokuratura. Został on wydalony ze służby za to, że działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej wystawił z datą wsteczną wezwanie stawiennictwa w charakterze świadka. Wezwana osoba nie była ani stroną, ani świadkiem, a wezwanie miało służyć tylko usprawiedliwieniu nieobecności w pracy i umożliwieniu spotkania z prokuratorem w celach osobistych. Prokurator miał też m.in. przyjąć korzyść osobistą w postaci obcowania płciowego.

Przewodniczący Odwoławczego Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym odmówił przyjęcia kasacji obrońcy byłego prokuratora jako niedopuszczalnej z mocy prawa.

Przewodniczący Odwoławczego Sądu Dyscyplinarnego podkreślił, że na podstawie przepisu art. 110 pkt 26 ustawy z 8 grudnia 2017 roku o Sądzie Najwyższym, która weszła w życie w dniu 3 kwietnia 2018 roku, uchylony został przepis ustawy z 28 stycznia 2016 roku Prawo o prokuraturze, przyznający stronom prawo do wniesienia kasacji od orzeczeń Odwoławczego Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym. Jednocześnie w  zarządzeniu wskazano, że na podstawie wprowadzonego od 3 kwietnia 2018 roku przepisu art. 163a ustawy Prawo o prokuraturze, od orzeczeń sądu dyscyplinarnego drugiej instancji (którym jest Sąd Najwyższy) kasacja nie przysługuje, podkreślając także, że do postępowań dyscyplinarnych prowadzonych w oparciu o przepisy ustawy Prawo o prokuraturze stosuje się przepisy dotychczasowe, do zakończenia postępowania wyjaśniającego lub postępowania w instancji, w której się toczy (art. 122 pkt 13 ustawy o Sądzie Najwyższym). Przewodniczący Odwoławczego Sądu Dyscyplinarnego zaakcentował także konieczność stosowania przepisów nowych, w przypadku wątpliwości, które z przepisów proceduralnych należy zastosować, powołując się na uchwałę 7 sędziów Sądu Najwyższego z 29 listopada 2016 roku (sygn. I KZP 10/16).

W zażaleniu obrońca byłego prokuratora wskazał, że literalne brzmienie art. 121 ustawy z dnia 8 grudnia o Sądzie Najwyższym nie pozostawia wątpliwości, że do czynów dyscyplinarnych popełnionych przed 3 kwietnia 2018 roku stosuje się przepisy o odpowiedzialności dyscyplinarnej w brzmieniu nadanym wskazaną ustawą, w przypadku gdy nie upłynął termin do wniesienia kasacji. Innymi słowy, jeżeli przed 3 kwietnia 2018 roku termin do wniesienia kasacji upłynął, nie stosuje się uregulowań wprowadzonych tą ustawą, a przepisy obowiązujące poprzednio.

Pełnomocnika byłego prokuratora wskazał, że termin do wniesienia kasacji nie upłynął przed 3 kwietnia 2018 roku (upłynął w sierpniu 2018 roku), a zatem do sytuacji obwinionego należy stosować przepisy dyscyplinarne w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 8 grudnia 2017 roku o Sądzie Najwyższym. Obrońca zaakcentował, że wprowadzone uregulowania są akceptowalne, w tych sytuacjach gdy w drugiej instancji sprawę będzie rozstrzygał Sąd Najwyższy. Jednocześnie obrońca wskazał, że poprzez decyzję o odmowie przyjęcia kasacji, obwiniony został pozbawiony prawa do sądu przyznanego mu przez konstytucję.

W związku z wątpliwościami natury konstytucyjnej, związanymi z zamknięciem obwinionemu drogi sądowej, tj możliwości dochodzenia ochrony swoich praw przed niezależnym, bezstronnym i niezawisłym sądem, Sąd Najwyższy w Izbie Dyscyplinarnej postanowił skierować do Trybunału Konstytucyjnego pytanie prawne: "Czy przepisy art. 121 i art. 122 pkt 13 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 roku o Sądzie Najwyższym (Dz.U.2018.5 ze zmianami), w zakresie, w którym wyłączają możliwość złożenia kasacji od prawomocnych orzeczeń Odwoławczego Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym, dotyczących deliktów dyscyplinarnych popełnionych przed 3 kwietnia 2018 roku, w których termin do wniesienia tejże kasacji upłynął po 3 kwietnia 2018 roku, są zgodne z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej?".