Stypendia i zasiłki dla uczniów 2015/2016

Od 1 października 2015 r. zmienia się kryterium dochodowe, o którym mowa w art. 90d ustawy o systemie oświaty. Związane jest to ze zmianą ustawy o pomocy społecznej oraz zmianą, od 1 listopada 2015 r., wysokości dodatku do świadczeń rodzinnych stanowiącego podstawę do wyliczenia kwoty stypendium szkolnego. Samorządy i rodzice mają wątpliwości według jakiego kryterium powinny być weryfikowane dochody uprawniające do ubiegania się o pomoc materialną dla uczniów i słuchaczy na podstawie ustawy o systemie oświaty (dalej u.s.o.), gdy wniosek i wydanie decyzji w sprawie stypendium wpłynie przed 1 października 2015 r.

Ministerstwo Edukacji Narodowej uważa, że powinno się stosować takie same procedury, jak w 2012 r., gdy  kryterium dochodowe także uległo zmianie.

- W trakcie rozpatrywania wniosków o przyznanie stypendium szkolnego na podstawie art. 90d u.s.o. powinno się stosować kryterium dochodowe obowiązujące w dniu rozpatrywania wniosku, a nie w dniu jego składania. Zatem w przypadku rozpatrzenia wniosku i wydania decyzji przed 1 października 2015 r. właściwym kryterium jest 456 zł/netto na osobę w rodzinie. Po 1 października obowiązującym kryterium będzie kwota 514 zł/netto na osobę w rodzinie – wyjaśnia MEN.

W opinii ministerstwa, w celu zachowania równego dostępu do pomocy materialnej dla uczniów i słuchaczy należy do 15 września przyjmować również wnioski, które będą zawierały zwiększone kryterium dochodowe. W przypadku słuchaczy kolegiów nauczycielskich, nauczycielskich kolegiów języków obcych i kolegiów pracowników służb społecznych – do  15 października danego roku szkolnego. W tym przypadku słuchacz będzie uprawniony do ubiegania się o pomoc według zweryfikowanego kryterium dochodowego.

W przypadku pierwszego kryterium (456 zł/netto na osobę w rodzinie) pomoc może być udzielona od września 2015 r., w przypadku zwiększonego kryterium dochodowego (514 zł/netto na osobę w rodzinie) stypendium szkolne może być przyznane od 1 października 2015 r. MEN proponuje, aby w celu uniknięcia wątpliwości proceduralnych, wnioskujący podawali we wniosku termin, od którego ubiegają się o pomoc materialną.

W przypadku wydania decyzji po 1 października należy, według MEN, jako podstawę udzielenia pomocy wskazać wyższy próg dochodowy, z zachowaniem zasady, iż pomoc za wrzesień mogą otrzymać wyłącznie uczniowie z kryterium dochodowym wynoszącym 456 zł/netto na osobę w rodzinie.

Ministerstwo zwraca uwagę, że ustawa o systemie oświaty wprowadziła możliwość składania wniosków po 15 września danego roku kalendarzowego, co umożliwia również przyjmowanie wniosków od uczniów, w których rodzinach uprawnienia do udzielenia pomocy powstały w późniejszym terminie.

- Pozytywne rozpatrywanie wniosków złożonych po 15 września w trybie określonym przez art. 90n ustawy o systemie oświaty pozostaje w decyzji władz samorządowych i jako takie ma indywidualny charakter, jednakże w opinii MEN zmiana kryterium dochodowego jest wystarczającą przesłanką do ubiegania się o pomoc po tym terminie - uważa ministerstwo.

Jednocześnie, w opinii MEN, brak jest podstaw do weryfikacji dochodu po 1 października 2015 r. dla wniosków złożonych do 15 września 2015 r. (dotyczy to również osób prowadzących gospodarstwa rolnicze, w których dochód z hektara przeliczeniowego ulegnie zmianie), gdyż art. 90o u.o.c. w sposób jednoznaczny wskazuje, że wnioskodawca ma niezwłocznie powiadomić organ, który przyznał stypendium, o ustaniu przyczyn, które stanowiły podstawę przyznania stypendium szkolnego.

- Zatem w przypadku zmiany sytuacji materialnej w rodzinie wnioskodawca powinien o tym poinformować organ przyznający stypendium. Obowiązek ten został również nałożony na dyrektora szkoły, kolegium nauczycielskiego, nauczycielskiego kolegium języków obcych, kolegium pracowników służb społecznych – wyjaśnia MEN.

Ponadto, ustawa o systemie oświat w sposób jednoznaczny wskazuje w art. 90d ust. 9, że „Stypendium szkolne nie może być niższe miesięcznie niż 80 proc. kwoty, o której mowa w art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 114 i 693) i nie może przekraczać miesięcznie 200 proc. kwoty, o której mowa w art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych".