Niech będzie to rok Giedroycia i Mieroszewskiego

Senator Rafał Grupiński (PO) złożył w Senacie projekt uchwały o ustanowieniu roku 2026 rokiem Jerzego Giedroycia. „W 120. rocznicę urodzin Jerzego Giedroycia Senat Rzeczypospolitej Polskiej postanawia oddać hołd jednemu z najważniejszych myślicieli politycznych XX wieku. Jako założyciel i redaktor naczelny paryskiej „Kultury” oraz wieloletni współpracownik wielu polskich i międzynarodowych instytucji Jerzy Giedroyć przyczynił się do kształtowania polskiej myśli politycznej oraz promowania idei wolnościowych i demokratycznych w kraju i na świecie” – czytamy w projekcie uchwały. Następnie senator przypomniał notę biograficzną Jerzego Giedroycia.

Dlaczego 2026 będzie rokiem Giedroycia?

„W roku 2026 przypada 80. rocznica założenia przez Jerzego Giedroycia wydawnictwa »Instytut Literacki« w Rzymie. Wydawnictwo stało się ważnym ośrodkiem życia intelektualnego i kulturalnego Polonii oraz miejscem publikacji wielu istotnych dzieł literackich i naukowych. Kierownikiem Instytutu mianował Giedroycia gen. Władysław Anders. Jerzy Giedroyć był zwolennikiem idei wolności i demokracji, a jego inicjatywa miała na celu nie tylko wspieranie polskich autorów, lecz także promowanie wartości demokratycznych wśród Polaków, którzy znaleźli się w trudnej sytuacji po wojnie” – napisano w propozycji uchwały.

Senator Grupiński przypomniał, że Jerzy Giedroyć i jego współpracownicy propagowali koncepcję „Polski w Europie”, podkreślając znaczenie współpracy z sąsiadami, w tym z Ukrainą, Litwą i Białorusią, a w latach 80. stał się on „jednym z autorytetów dla opozycji demokratycznej w Polsce, a jego idee miały istotny wpływ na rozwój myśli politycznej w okresie transformacji ustrojowej”.

„Ustanowienie roku 2026 Rokiem Jerzego Giedroycia będzie okazją do przypomnienia tego, że całe swoje życie poświęcił on sprawie niepodległości Polski. Polski tolerancyjnej i nowoczesnej, ale też szanującej własne tradycje narodowe. Dziedzictwo Jerzego Giedroycia trwa w pamięci kolejnych pokoleń, a idee promowane przez niego są nadal inspiracją dla współczesnych intelektualistów i twórców” – argumentuje Grupiński.

Grupa intelektualistów skierowała do senatora Grupińskiego apel o rozważenie możliwości równoczesnego upamiętnienia także najbliższego współpracownika redaktora paryskiej „Kultury” – Juliusza Mieroszewskiego. Jest on obecnie patronem Centrum Dialogu, którego zadaniem jest „inicjowanie, wspieranie i podejmowanie działań na rzecz dialogu i porozumienia w stosunkach Polaków z narodami Europy Wschodniej”.

Kim był Juliusz Mieroszewski

Juliusz Mieroszewski był dziennikarzem, publicystą i pisarzem politycznym. Po zakończeniu wojny związał się z Instytutem Literackim w Paryżu, był m.in. londyńskim korespondentem miesięcznika, należał do najbliższego grona współpracowników Jerzego Giedroycia.

Czytaj więcej

Plus Minus

Sławomir Dębski: Wspieranie Białorusinów jest w interesie Polski

„Nie ma demokracji bez demokratów" – przekonywał Juliusz Mieroszewski, najwybitniejszy publicysta kierowanej przez Jerzego Giedroycia „Kultury". To...

W swojej autobiografii Giedroyć wspominając Mieroszewskiego napisał, że jego najważniejszym wkładem do „Kultury” była publicystyka: „»Kultura« jako pismo polityczne istniała w dużym stopniu dzięki niemu. Oryginalne były zresztą nie tylko jego poglądy, ale również sposób wysławiania ich, który bardzo wysoko cenię: zwięzłość i oszczędność w formułowaniu myśli, bez tych wszystkich ozdóbek, które są tak charakterystyczne dla pisarstwa Polaków - i nie tylko. To bardzo rzadka cecha. Za najważniejszy składnik jego dorobku uważam ideę ULB (Ukraina, Litwa, Białoruś oparta na partnerskiej współpracy – dop. red.). (…) Jestem przekonany, że choćby jako jej twórca Mieroszewski zajmie ważne miejsce w historii polskiej myśli politycznej po drugiej wojnie światowej” – wspominał redaktor.