Po II wojnie światowej Republika Federalna zbudowała system, w którym wolny rynek funkcjonował w ramach wyznaczanych przez solidarność społeczną. Dziś ten model przechodzi najpoważniejszą zmianę od czasów reform Gerharda Schrödera. Friedrich Merz, obejmując urząd kanclerza, nie tylko przebudowuje system świadczeń, ale też odpowiada na presję AfD, która na migracji i socjalu zbudowała znaczną część swojej politycznej siły.

Bürgergeld, wprowadzony w 2023 r. jako łagodniejsza i bardziej humanitarna wersja Hartz IV, miał symbolizować większe zaufanie do obywatela. Zakładał mniej sankcji, większą ochronę i odejście od podejrzliwości wobec bezrobotnych. Jednak od 1 lipca 2026 r. znika, zastąpiony przez Grundsicherung. Nazwa się zmienia, a istota reformy jest jasna: więcej dyscypliny, mniej rozdawnictwa.Powód jest politycznie oczywisty. W 2025 r. z Bürgergeldu korzystało ok. 5,4 mln osób, niemal połowę stanowili cudzoziemcy. Szczególną uwagę skupili Ukraińcy, Syryjczycy i Afgańczycy. Spośród cudzoziemców w wieku produkcyjnym mieszkających w Niemczech świadczenie pobierało ponad 20 proc., wobec ok. 8 proc. w całej populacji. Dla wielu wyborców stało się to symbolem systemu, który utracił proporcje między solidarnością a odpowiedzialnością. Samotny cudzoziemiec, który uzyskał pełny dostęp do Bürgergeld, mógł liczyć na 560 euro miesięcznie podstawowego świadczenia, opłacone przez państwo mieszkanie, czyli łącznie nawet 1200 euro miesięcznie.