Wojciech Kamieniecki, dyrektor NASK: Czas innowacyjnych, twórczych i niepokornych.

Rz: Obchodzimy 25-lecie internetu w Polsce. Co takiego wydarzyło się w 1991 r., że do dzisiaj pamiętamy tę datę?

Za początek internetu w Polsce uznaje się połączenie, które zostało nawiązane pomiędzy Rafałem Pietrakiem z Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego i Janem Selensenem z Uniwersytetu Kopenhaskiego. Stało się to dokładnie 17 sierpnia 1991 r.

Wcześniej nic się nie działo w sprawie połączeń ze światem?

Były prowadzone różne próby i wielokrotnie udawało się z sukcesem przeprowadzić transmisje danych, ale w bardzo wąskim zakresie i z wykorzystaniem bardzo prostych protokołów x25, frame. To, o czym mówimy, to coś zupełnie innego. Wspomniane połączenie zostało nawiązane przy pomocy protokołu TCP/IP, który do dzisiaj jest typowy dla internetu, i dlatego historyczną datą jest rok 1991.

Co udało się w ten sposób osiągnąć? Dwóch naukowców nie mogło po prostu porozmawiać przez telefon?

Odpowiem przez pryzmat swoich przeżyć. Pamiętam, kiedy pierwszy raz udało mi się nawiązać łączność z kolegą w obrębie jednego miasta. Zastanawiałem się wtedy, co to daje. Zamiast wziąć telefon i powiedzieć kilka słów, pisałem, a on odpowiadał. Tak wyglądała transmisja w tym wydaniu. Przesyłaliśmy proste komunikaty tekstowe, chwilę potem proste paczki danych. Od tego czasu przeszliśmy długą drogę i teraz te rzeczy są zupełnie inne i inaczej je postrzegamy niż wtedy.

Środowisko akademickie chętnie przyjęło nową technologię?

Naukowcy to ta grupa, która jest najbardziej twórcza, niepokorna i innowacyjna, która chce wprowadzać jakiś ferment sprzyjający rozwojowi. Nie wiedzieliśmy wtedy, co się za tym tak naprawdę kryje. Wszystko było robione z czystej ciekawości oraz inżynierskiej chęci pokazania, że można coś nowego w tym obszarze osiągnąć. Pierwsze połączenie było tylko małym kamyczkiem, który zapoczątkował lawinę. Jest to rzecz bardzo ciekawa, bo w rozwoju internetu ogromną rolę odegrali właśnie jego użytkownicy.

Potem było już tylko z górki?

Nie do końca. Pamiętam, jak w 1995 r., czyli już cztery lata po nawiązaniu pierwszego połączenia, zorganizowaliśmy jako mały operator telekomunikacyjny targi promocyjne. Chcieliśmy pokazać, czym się zajmujemy i co możemy Polakom zaoferować. Zaprezentowaliśmy internet: co to jest i do czego służy. Zainteresowanie było spore, ale ze strony operatorów, którzy mieli świadczyć tę usługę, pojawiły się wątpliwości. Powszechne było przekonanie, że w internecie jest wszystko za darmo, więc na czym tu można zarabiać? Była to jedna z większych barier dla upowszechnienia usługi przez operatorów, gdyż nie widzieli oni w tym korzyści biznesowych.

Czym jeszcze, poza promocją nowej technologii, zajmował się wtedy NASK?