Czy można zmodyfikować pamięć? Czy można wszczepić wspomnienia?

Za każdym razem, gdy elektrody wykrywały aktywność określonego neuronu miejsca, komputer generował impuls elektryczny pobudzający układ nagrody. W ten sposób badacze wytworzyli przyjemne skojarzenia. Gdy myszy obudzono, zachowywały się tak, jakby doskonale znały topografię labiryntu. Od razu kierowały się tam, gdzie spodziewały się otrzymać nagrodę. Pamiętały, że jest to przyjemne miejsce.

Według Benchenane'a, który opisuje doświadczenia zespołu na łamach „Nature Neuroscience", to dowód na to, że stworzono wspomnienia, które zwierzęta mogą w sposób celowy wykorzystać. – To nie jest zachowanie automatyczne – uważa Benchenane. – Sztucznie wytworzyliśmy powiązanie między konkretnym miejscem a przyjemnością, a zwierzę świadomie je wykorzystuje.

To istotna różnica, zachowania podświadome bowiem udawało się „programować" już wcześniej. Magazyn „New Scientist" przypomina doświadczenia Instytutu Weizmanna sprzed pół roku, w którym naukowcy skojarzyli papierosy z zapachem zgniłych jaj. W efekcie palacze – podświadomie – rzadziej sięgali po papierosy.

W przypadku techniki proponowanej przez Francuzów możliwości są daleko większe. Naukowcy sądzą na przykład, że podobnie jak komórki miejsca działają komórki przyjaciół (nazywają je nawet komórkami Jennifer Aniston – aktorki z serialu „Przyjaciele"). Odpowiednie pobudzanie mózgu mogłoby sprawić, że bylibyśmy przekonani, iż kogoś znamy, a nawet lubimy.

– Można o tym wszystkim myśleć w kategoriach medycznych, ale również w orwellowskich, gdzie rząd będzie kontrolował umysły ludzi – mówi „New Scientistowi" Loren Frank z Uniwersytetu Kalifornijskiego. – Nie martwię się tym, bo zrobić to byłoby niewiarygodnie trudno. Ale nie jest to niemożliwe.