Reklama

Diébédo Francis Kéré laureatem Nagrody Pritzkera 2022

Kéré jest pierwszym afrykańskim architektem, który został laureatem tej prestiżowej nagrody, zwanej Noblem architektury.
Serpentine Pavilion, photo courtesy of Iwan Baan

Serpentine Pavilion, photo courtesy of Iwan Baan

Foto: materiały prasowe/photo courtesy of Iwan Baan

W swoich projektach pracownia Kéré Architecture z siedzibą w Berlinie kładzie nacisk na angażowanie lokalnych społeczności, co nadaje im wymiar społeczny i pokazuje, jak poprzez architekturę można wpływać na jakość życia.

- On wie, że w architekturze ważny jest nie obiekt, ale cel; ważny jest nie produkt, ale proces. Cały dorobek Francisa Kéré ukazuje nam siłę materialności zakorzenionej w danym miejscu. Jego budynki realizowane są dla społeczności i ze społecznościami, wynikają z lokalnego kontekstu – w ich tworzeniu, materiałach, programach i ich unikalnym charakterze. - mówi jury w uzasadnieniu przyznanej Nagrody Pritzkera 2022.

Diébédo Francis Kéré urodził się w 1965 rok w Gando w Burkina Faso. Od 1985 roku mieszka w Berlinie. Tu skończył studia na Technische Universität Berlin. A obecnie prowadzi własne biuro Kéré Architecture .

- Mam nadzieję zmienić paradygmat, popchnąć ludzi do marzeń i ryzyka. To nie dlatego, że jesteś bogaty, powinieneś marnować materiał. To nie dlatego, że jesteś biedny, nie powinieneś stawiać na jakość. - twierdzi Kéré. - Każdy zasługuje na jakość, każdy zasługuje na luksus i komfort. Jesteśmy ze sobą powiązani, więc obawy o klimat, demokrację, niedobory są troską nas wszystkich. – przekonuje.

Kéré buduje szkoły, ośrodki służby zdrowia, mieszkania, obiekty użyteczności publicznej i proponuje wizję architektury, która wzmacnia społeczności, wykorzystuje lokalne materiały i tradycyjne rzemiosło, łącząc je z nowoczesną inżynierią oraz poczuciem odpowiedzialności za środowisko, klimat i zrównoważony rozwój.

Reklama
Reklama

Jak wspomina:

Dorastałam w społeczności, gdzie nie było przedszkola, a lokalna społeczność była twoją rodziną. Wszyscy się o ciebie troszczyli, a cała wioska była twoim placem zabaw. Moje dni były wypełnione zdobywaniem jedzenia i wody, ale także po prostu przebywaniem z innymi, rozmowami, budowaniem domów. Pamiętam pokój, w którym moja babcia siedziała i opowiadała historie przy słabym świetle, podczas gdy my tuliliśmy się do siebie, a jej głos wewnątrz pokoju otaczał nas, wzywając do przybliżenia się i stworzenia bezpiecznego miejsca. To było moje pierwsze doświadczenie architektury.

Architekt zrealizował wiele projektów w Afryce w rodzinnym Burkina Faso, Beninie, Togo, Kenii, Mozambiku, Sudanie, Mali. Zaprojektował m.in. dwa budynki parlamentów - w Burkina Faso – w kształcie piramidy i w sąsiednim Beninie, którego architektura nawiązuje do afrykańskiego drzewa – baobabu.

Karierę rozpoczął od projektu nowoczesnej szkoły podstawowej w rodzinnej wsi Gando (2001-2008) w Burkina Faso, na którą sam zbierał fundusze na arenie międzynarodowej.  Stworzył zrównoważony obiekt, mierząc się z trudnymi warunkami – ekstremalnymi upałami i ograniczonym dostępem do elektryczności. Okna budynku przepuszczają światło słoneczne, a jednocześnie generują przepływ powietrza, co umożliwia naturalną wentylację. Przy realizacji projektu architekt współpracował z lokalnymi rzemieślnikami, łącząc tradycyjne materiały i nowoczesne (glinę i beton). Miejscową glinę  wzmocnił cementem, tworząc cegły z bioklimatyczną masą termiczną, zatrzymując chłodniejsze powietrze wewnątrz.

Z kolei w  Startup Lions Campus (2021) – centrum edukacyjnym w północno-wschodniej Kenii, wykorzystał kamień z lokalnego kamieniołomu. Wzniesione z niego wieże, naśladujące kopce termitów, służą do pasywnego chłodzenia.

Okna w Centrum Zdrowia i Opieki Społecznej (2014) w Laongo w Burkina Faso rozmieścił na różnych wysokościach, aby widoki na malowniczy krajobraz były dostępne dla wszystkich: stojącego lekarza, leżącego pacjenta i siedzącego goscia.

Reklama
Reklama

Realizacje Kéré Architecture powstają na całym świecie - w Europie (w Wielkiej Brytanii,  Danii, Niemczech, Włoszech, Szwajcarii) i w Stanach Zjednoczonych.

Do powszechnie znanych należy Serpentine Pavillion (2017) - pawilon wystawowy w Hyde Parku w Londynie, którego kształt przypomina drzewo, korespondując z naturalnym otoczeniem, a zakrzywione ściany tworzą trójkątne moduły indygo, koloru reprezentującego siłę w afrykańskiej kulturze, a zarazem nawiązuje do niebieskich ubrań boubou, jakie architekt nosił dzieciństwie. Wolnostojący dach osłania przed deszczem i kieruje wodę do środka konstrukcji, przypominając zarazem, że świat doświadcza niedoborów wody.

Instalacja Sarbalé Ke (Dom świętowania), która Kéré zaprojektował na Coachella Valley Music and Arts Festival w 2019 roku w Kalifornii w  Stanach Zjednoczonych składa się z 12 kolorowych wież dających cień, przypominających wydrążone baobaby, czczone w ojczyźnie architekta z racji ich właściwości lecznicze.

Drewniany pawilon Xylem dla centrum sztuki Tippet Rise Art Centre (2019) w Montanie w Stanach Zjednoczonych zbudowany został z sosnowych pni, pochodzących z miejscowej wycinki drzew, której celem była ochrona lasów. Jego konstrukcja tworzy widokowy punkt, doskonale wkomponowany w otaczający krajobraz, choć jednocześnie inspiracją dla jej dachu była afrykańska toguna - tradycyjna konstrukcja budowana, stosowana w dogońskich wioskach.

Nagroda Pritzkera przyznawana jest od 1979 roku za wybitnie osiągnięcia w architekturze. Do jej wcześniejszych laureatów należą należą między innymi Oscar Niemeyer, Zaha Hadid. Ieoh Ming Pei, Kenzo Tange, Arata Isozaki, Jean Nouvel , Frank O. Gehry, Renzo Piano, Norman Foster, Jacques Herzog i Pierre de Meuron, Kazuyo Sejima, Rem Koolhaas.

Materiał Promocyjny
Bezpieczeństwo to nie dodatek. To fundament systemu płatności
Materiał Promocyjny
Dane zamiast deklaracji. ESG oparte na faktach
Kultura
Sześcioro Polaków zaśpiewa w szukającej oszczędności Metropolitan
Kultura
Największy mecenas kultury i sportu
Kultura
Słowacki Trenczyn Europejską Stolicą Kultury 2026
Reklama
Reklama
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
Reklama