NASA poinformowała, że trzeciego dnia historycznej misji Artemis 2 załoga przebyła już połowę drogi do Księżyca. Astronauci, którzy okrążą orbitę okołoksiężycową i przeprowadzą obserwacje naukowe powierzchni Srebrnego Globu, przesłali pierwsze zdjęcia ukazujące Ziemię w niezwykłej perspektywie.
Misja Artemis 2 jest pierwszym tego typu przedsięwzięciem od czasu programu Apollo, a dokładniej od lotu Apollo 17 w 1972 r.
Czytaj więcej
Najpotężniejsza rakieta świata i statek Orion, zaprojektowany do przetrwania w ekstremalnych warunkach – misja Artemis 2 to jeden z kluczowych spra...
Artemis 2 w połowie drogi na Księżyc. Są pierwsze zdjęcia Ziemi z pokładu Oriona
Czteroosobowa załoga misji Artemis 2 przekroczyła połowę dystansu między Ziemią a Księżycem. Jak poinformowała NASA, statek Orion znajduje się obecnie w odległości ponad 219 000 km od naszej planety. „Jesteśmy w połowie drogi” – przekazano w mediach społecznościowych.
NASA opublikowała pierwsze fotografie przesłane przez załogę Artemis 2, wykonane zaledwie półtorej doby po starcie. Autorem pierwszego zdjęcia jest dowódca misji Reid Wiseman – ukazuje ono fragment zakrzywionej Ziemi widocznej przez okno kapsuły.
Zdjęcie Ziemi wykonane przez astronautę NASA i dowódcę misji Artemis 2, Reida Wisemana, z jednego z czterech głównych okien statku kosmicznego Orion.
Drugie zdjęcie przedstawia zaś całą planetę, z oceanami pokrytymi wirującymi pasmami chmur oraz widoczną zieloną zorzą polarną. Widać na nim Ocean Atlantycki. Z lewej strony znajduje się Afryka Zachodnia i południowe krańce Półwyspu Iberyjskiego, zaś z prawej – przykryta chmurami linia brzegowa Ameryki Południowej. W momencie wykonania zdjęcia astronauci obserwowali naszą planetę z perspektywy do góry nogami – na dole zdjęcia widać więc zorzę niedaleko Bieguna Północnego, a na górze – tę nad Antarktydą. – Wspaniale jest pomyśleć, że z wyjątkiem naszych czterech przyjaciół, wszyscy jesteśmy reprezentowani na tym obrazie – zaznaczyła Lakiesha Hawkins, liderka systemów eksploracyjnych NASA. Dodała również, że przebieg misji jest pomyślny.
Zdjęcie Ziemi wykonane przez astronautę NASA i dowódcę misji Artemis 2, Reida Wisemana.
– To był najbardziej spektakularny moment, zatrzymał nas wszystkich w miejscu – powiedział Reid Wiseman. – Nic nie przygotowuje cię na zapierający dech w piersiach widok swojej planety – zarówno oświetlonej jak za dnia, jak i nocą, gdy Księżyc rozświetla ją wraz z piękną poświatą zachodu słońca – dodała Christina Koch.
O zdjęciach w mediach społecznościowych pisał też Sławosz Uznański-Wiśniewski – polski astronauta naukowiec i inżynier, który przebywał na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. „Nasz Dom. Po raz pierwszy od czasów Apollo znów widzimy Ziemię z takiej perspektywy. Załoga Artemis 2 udostępniła wyjątkowe zdjęcia – od ujęcia z wnętrza kapsuły Orion po pełny obraz naszej planety. Dla mnie ogromna inspiracja i ciary na plecach. A Wy co czujecie wiedząc, że lecimy na Księżyc i załoga patrzy na nas z głębokiego kosmosu?” – czytamy we wpisie opublikowanym w serwisie Instagram.
Czytaj więcej
Na pokładzie kapsuły Orion doszło do nietypowej awarii. Już kilka godzin po starcie astronauci zgłosili problem z kosmiczną toaletą. Choć sytuację...
Księżyc wielkości piłki do koszykówki. Co czeka załogę Oriona w najbliższych dniach?
W sobotę załoga misji Artemis 2 ma wykonać zdjęcie statku kosmicznego oraz przetestować na Orionie wybrane tryby lotu z wykorzystaniem silników sterujących. NASA poinformowała, że systemy nawigacyjne i napędowe statku działają na tyle sprawnie, że piloci nie musieli wykonać zaplanowanego manewru korekty trajektorii.
Załoga niebawem ma rozpocząć konfigurowanie kabiny w związku ze zbliżającym się przelotem wokół Księżyca, aby zapewnić optymalne warunki do rejestrowania obrazów oraz gromadzenia danych dotyczących niewidocznej strony Srebrnego Globu.
Astronauci – trzech Amerykanów i jeden Kanadyjczyk – wykonają manewr okrążenia Księżyca bez lądowania. Po osiągnięciu maksymalnego punktu oddalenia kapsuła Orion zawróci i skieruje się z powrotem na Ziemię. Misja realizowana jest po wejściu na tzw. trajektorię „free return”, wykorzystującą grawitację Księżyca do powrotu na Ziemię bez dodatkowego zużycia paliwa.
Według planu misji Orion wejdzie w pole grawitacyjne Księżyca w niedzielę. W poniedziałek planowany jest przelot najbliżej naszego naturalnego satelity. Dla astronautów będzie miał on wielkość porównywalną z piłką do koszykówki trzymaną w wyciągniętej dłoni.
Czytaj więcej
Po ponad 50 latach człowiek wraca na Księżyc, ale tym razem stawka jest znacznie wyższa niż prestiż. Srebrny Glob może stać się źródłem strategiczn...
Artemis 2: Pierwsza taka misja od dekad, najdalej od czasów Apollo
Długo oczekiwany start Artemis 2 doszedł do skutku 2 kwietnia o godzinie 00.35 czasu polskiego. W ramach misji cztery osoby – astronauci NASA Reid Wiseman, Victor Glover i Christina Koch oraz astronauta CSA z Kanadyjskiej Agencji Kosmicznej Jeremy Hansen – polecieli na orbitę Księżyca.
Agencja kosmiczna NASA pierwotnie planowała, że misja księżycowa wystartuje 8 lutego, ale – z powodu problemów technicznych – jej start przełożono najpierw na początek marca, a później na kwiecień. Lutowy termin startu został skasowany po tym, jak próba generalna „na mokro” – kluczowy test przed lotem – została przerwana z powodu wycieku wodoru. Marcowy termin wykluczono zaś po wykryciu wycieku helu. Kluczowym wyzwaniem pozostawała też analiza osłony termicznej kapsuły Orion.
Misja Artemis 2 Misja Artemis 2 to pierwsza od ponad 50 lat misja załogowa, która ma dotrzeć na orbitę księżycową (bez lądowania na Srebrnym Globie). To ostateczny sprawdzian rakiety i jej systemów podtrzymywania życia przed planowanym na późniejsze lata lądowaniem ludzi na powierzchni Księżyca.
Niedługo – bo kilka godzin – po starcie misji Artemis 2 na pokładzie kapsuły Orion doszło do nietypowej awarii. Astronauci zgłosili problem z kosmiczną toaletą. Specjalistka misji – Christina Koch – poinformowała o problemie z uruchomieniem części systemu odpowiedzialnej za zbieranie moczu. NASA nazywa tę instalację Universal Waste Management System. – Zgłoszono zablokowanie wentylatora toalety – powiedział rzecznik NASA Gary Jordan podczas relacji na żywo. – Zespoły na Ziemi pracują nad instrukcjami, jak dostać się do wentylatora i usunąć problem, aby przywrócić pełną funkcjonalność toalety.
Jak wyjaśniał później Norm Knight, dyrektor operacji lotów NASA, usterka wynikała z problemu z kontrolerem systemu. NASA potwierdziła jednak, że astronauci mogą nadal korzystać z toalety w zakresie potrzeb fizjologicznych „stałych” – problem dotyczy jedynie oddawania moczu. Inżynierowie pracują nad pełnym przywróceniem sprawności systemu.
Kilka godzin po zgłoszeniu usterki przez Koch kontrolerzy lotu przeprowadzili ją krok po kroku przez procedurę, która miała pomóc w naprawie problemu. I – jak przekazała Koch – udało się.
Czytaj więcej
1 kwietnia astronauci mają wyruszyć w najdalszą od czasu programu Apollo misję załogową, przygotowując powrót człowieka na Księżyc. Tym razem jedna...
Dlaczego misja Artemis 2 jest tak istotna dla NASA
Przez dziesięć dni astronauci będą żyli i pracowali w ekstremalnie ciasnej przestrzeni kapsuły Orion, która ma około pięć metrów szerokości i trzy metry wysokości.
Podczas lotu załoga weźmie udział w serii testów medycznych. Badana będzie równowaga kosmonautów, siła mięśni, zmiany w mikrobiomie oraz działanie oczu i mózgu. Naukowcy przeanalizują nawet próbki ich śliny, zamrożone na specjalnym papierze, by sprawdzić, jak układ odpornościowy reaguje na osłabienie w głębokim kosmosie. Astronauci oddalą się bowiem od naszej planety o rekordowe 400 tys. km, poprawiając wynik słynnej misji Apollo 13 z 1970 r. Będzie to również okazja do przetestowania systemów podtrzymywania życia w warunkach znacznie wyższego promieniowania niż to, które panuje na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS).
Czym jest program Artemis
Program Artemis NASA to amerykańska inicjatywa mająca na celu ponowne wysłanie astronautów na Księżyc — po raz pierwszy od czasów programu Apollo — oraz w przyszłości stworzenie tam stałej ludzkiej obecności. Waszyngton postrzega ten cel jako kluczowy dla utrzymania pozycji lidera w kosmosie, zwłaszcza w obliczu rosnącej konkurencji ze strony Chin.
Christina Koch, astronautka NASA i specjalistka misji Artemis 2, podkreśliła w niedzielę, że Księżyc jest „świadkiem” powstania Układu Słonecznego oraz że stanowi ważny krok w kierunku przyszłych misji na Marsa.
Poprzez serię coraz bardziej zaawansowanych misji Artemis, planowanych na kolejną dekadę, Stany Zjednoczone chcą ustalić wzorce działania na powierzchni Księżyca.
Przelatując nad ciemną stroną Księżyca (niewidoczną z Ziemi) przez kilka minut astronauci będą w całkowitej radiowej ciszy, odcięci od sygnału z bazy. Statek nie wejdzie na stałą orbitę wokół Księżyca. Zamiast tego wykona tzw. trajektorię swobodnego powrotu (pętlę w kształcie ósemki). Grawitacja Srebrnego Globu „złapie” Oriona, zakręci nim za „ciemną stroną” Księżyca i wypchnie z powrotem w stronę Ziemi. Podczas powrotu w atmosferę kapsuła będzie musiała wytrzymać ekstremalne obciążenia i temperaturę rzędu 2760 stopni C.
Twarze misji Artemis 2. Kim są astronauci z Oriona?
W misjach Apollo przed 50 laty udział brali tylko biali mężczyźni z USA. W misji Artemis 2 wezmą też udział osoba czarnoskóra, kobieta i cudzoziemiec. Czteroosobowa załoga składa się z dowódcy Reida Wisemana, pilota Victora Glovera, specjalistki misji Christiny Koch oraz drugiego specjalisty misji, Jeremy’ego Hansena z Kanadyjskiej Agencji Kosmicznej.
Załoga Artemis 2 – Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch, Jeremy Hansen
Reid Wiseman to odznaczony pilot marynarki wojennej i pilot testowy, który po raz pierwszy został wybrany na astronautę NASA w 2009 r. i w 2014 r. odbył 165-dniowy lot na Międzynarodową Stację Kosmiczną na pokładzie rosyjskiej rakiety Sojuz. Wiseman pełnił funkcję szefa biura astronautów, zanim ustąpił ze stanowiska w listopadzie 2022 r.
6 faktów o historycznym programie Artemis
- Program Artemis został zainicjowany w 2017 roku, podczas pierwszej kadencji Donalda Trumpa. Jego założeniem jest realizacja regularnych misji księżycowych jako długo oczekiwanej kontynuacji programu Apollo, w ramach którego przeprowadzono pierwsze loty na Księżyc (zakończone w 1972 roku).
- Ta wielomiliardowa inicjatywa stanowi odpowiednik– i zarazem konkurencję – dla podobnego programu realizowanego przez Chiny, które planują wysłać astronautów na Księżyc do 2030 roku.
- Jak podaje NASA, misje Artemis mają „umożliwić astronautom prowadzenie badań naukowych na Księżycu, przynieść korzyści gospodarcze oraz stworzyć podstawy pod przyszłe załogowe misje na Marsa”.
- Program przeszedł niedawno istotną reorganizację. W jego ramach wprowadzono nowy etap — test dokowania statków kosmicznych w misji Artemis 3 — poprzedzający próbę lądowania pierwszych astronautów na Księżycu.
- Szef NASA, Jared Isaacman, zapowiedział również dodatkową misję: test dokowania statków kosmicznych na orbicie okołoziemskiej, który ma zostać przeprowadzony przed planowanym na 2028 rok lądowaniem astronautów na Księżycu.
- Wśród najnowszych zmian w programie Artemis znalazły się także plany zwiększenia liczby robotycznych lądowników wysyłanych na Księżyc oraz przygotowanie infrastruktury umożliwiającej wykorzystanie energii jądrowej na jego powierzchni.
Victor Glover to pilot lotniczy marynarki wojennej oraz były pilot testowy w samolotach F/A-18 Hornet, Super Hornet i EA-18G Growler. Na astronautę NASA został wybrany w 2013 r., by następnie odbyć szereg szkoleń w zakresie systemów Międzynarodowej Stacji Kosmicznej, spacerów kosmicznych czy robotyki.
Christina Koch brała już udział w kilku spacerach kosmicznych. Jest rekordzistką najdłuższego pojedynczego lotu kosmicznego kobiety, spędziła w kosmosie w sumie 328 dni. Jest także inżynierem elektrykiem, który pomógł opracować instrumenty naukowe dla wielu misji NASA. Przygotowując się do misji, spędziła rok na biegunie południowym.
Jeremy Hansen jest pilotem myśliwca i pułkownikiem Królewskich Kanadyjskich Sił Powietrznych (RCAF), który został wybrany przez Kanadyjską Agencję Kosmiczną do szkolenia astronautów w 2009 r.
Czytaj więcej
Od misji Apollo 17 minęło ponad 50 lat i choć gołym okiem wydaje się, że Księżyc nie zmienił się od tego czasu, w rzeczywistości jego powierzchnia...
Misja Artemis 2 ma doprowadzić do lądowania człowieka na Księżycu
Misja Artemis 2 to tylko jeden z etapów, które mają doprowadzić do lądowania człowieka na Księżycu w 2028 r. i ustanowienia stałej bazy, co jest fundamentalną różnicą w porównaniu z programem Apollo z lat 60. i 70. Sam przelot zostanie przy tym uproszczony. Przez lata NASA planowała budowę stacji Gateway – małego portu orbitalnego krążącego wokół Księżyca, gdzie astronauci mieli się przesiąść na lądownik. Plany te jednak uległy radykalnej zmianie w obliczu rosnącej konkurencji innych państw w wyścigu na Księżyc oraz piętrzących się kosztów.
Księżyc
Ostatni raz załogowe loty docierały na Księżyc w 1972 r. – ponad pół wieku temu – w misji Apollo 17. Od tamtej pory żaden człowiek nie lądował na powierzchni Srebrnego Globu, ani nie poleciał na orbitę wokół niego. Późniejsze misje księżycowe były bezzałogowe.
