W teorii jest tak: kto inwestuje z myślą, że nieprędko sięgnie po odłożone pieniądze, powinien wybrać akcje; w długim terminie przynoszą one najwyższe zyski (choć są też najbardziej ryzykowne).

A teraz spójrzmy na stopy zwrotu funduszy kapitałowych z ostatnich siedmiu lat. W pierwszej dwudziestce zestawienia najlepszych wyników znajduje się 11 funduszy obligacji (w tym jeden inwestujący w papiery dłużne na rynku międzynarodowym), pięć pieniężnych, reszta to mieszane (zrównoważone, stabilne) i gwarantowane.

Najlepszy fundusz akcji znajdziemy w czwartej dziesiątce (Nordea Życie Akcji). Jego wynik to 8,5 proc. w skali siedmiu lat, czyli średnio nieco ponad 1 proc. rocznie. Na tle konkurentów z grupy rezultat ten wygląda znakomicie. Większość funduszy akcji zanotowała w ciągu ostatnich siedmiu lat straty, i to ogromne, nawet przekraczające 50 proc. (przeciętnie minus 20–40 proc.

Fatalne siedmioletnie stopy zwrotu to efekt tego, że w lipcu 2007 r. kursy akcji były wysokie; na giełdzie mieliśmy wtedy szczyt hossy. Zatem kto wtedy zainwestował w akcje czy w fundusz akcji, do tej pory może być na minusie. Bo hossa wkrótce się skończyła. We wrześniu 2008 r. upadł bank inwestycyjny Lehman Brothers. Rozpoczął się globalny kryzys finansowy.

I właśnie wtedy, jak teraz wyraźnie widać, opłacało się kupować tanie akcje. Kto zrobił to na początku lipca 2009 r., nie może narzekać. Wszystkie fundusze akcji i dynamiczne są w tym okresie na dużym plusie. Najlepsze zyskały nawet ok. 70 proc. w skali pięciu lat, najsłabsze (pomijamy nielicznych outsiderów) – ok. 30 proc.

Wyniki akcyjnych funduszy kapitałowych z ostatnich 12 miesięcy także nie są złe.

Najwyższe stopy zwrotu sięgają 15–18 proc. A przypomnijmy, że WIG wzrósł w tym czasie 10,7 proc., a WIG20 – 8,1 proc.

Nadspodziewanie dobre rezultaty przyniosły inwestycje w obligacje. W ciągu ostatnich 12 miesięcy najlepsze fundusze papierów dłużnych z oferty ubezpieczycieli zarobiły 6–8 proc. Jak mówi Paweł Mizerski, zarządzający funduszami dłużnymi w AXA TFI, miało to związek z bardzo niską inflacją i większym ryzykiem, że wzrost gospodarczy się osłabi.

Pięcioletnie stopy zwrotu funduszy obligacji przekraczają nawet 40 proc. Najlepiej fundusze te prezentują się, zwłaszcza na tle akcyjnych, w zestawieniu wyników za ostatnie siedem lat. Najlepsze fundusze papierów dłużnych zyskały w tym czasie prawie 60 proc., podczas gdy najwyższy wynik funduszu akcyjnego to ponad 8 proc. Analitycy ostrzegają jednak, że w nadchodzących kwartałach takie dwucyfrowe stopy zwrotu, jakie były w ubiegłych latach, są raczej nie do powtórzenia.

– Wydaje się, że słowem kluczem najlepiej oddającym obecny stan ducha klientów inwestujących oszczędności jest dezorientacja – mówi Marek Przybylski, prezes Aviva Investors. – Klienci szukają jakiejkolwiek sensownej alternatywy dla nisko oprocentowanych lokat bankowych. Wzrost gospodarczy na świecie rodzi się w dużych bólach i grupa klientów stawiających na ten wzrost, czyli wybierających fundusze akcyjne, jest w tej chwili bardzo wąska. Większość klientów nadal próbuje zarabiać na funduszach obligacji i papierów korporacyjnych.

Jednak zdaniem Marka Przybylskiego lepszą strategią wydaje się teraz zainwestowanie części środków w akcje. Czekanie, aż sytuacja się wyjaśni, jest złudne. Może się okazać, że za rok czy dwa ceny akcji będą już wyższe, a rosnące stopy procentowe ograniczą możliwość zarabiania na funduszach obligacji.