Amerykański magazyn „Defense News" opublikował coroczny ranking największych stu koncernów zbrojeniowych globu według przychodów za 2016 r. W zestawieniu podano też, jak dochody ze sprzedaży śmiercionośnych urządzeń zmieniły się w ciągu roku i ile procent stanowią w całkowitych przychodach koncernów.
Ameryka na czele
Ranking ukazuje dominację amerykańskiej branży zbrojeniowej. Ze stu firm aż 42 to producenci uzbrojenia z USA. W Europie dominuje brytyjska zbrojeniówka – dziesięć firm. W sumie z Europy (bez Rosji) ma liście znalazło się 29 firm. Żadna z nich nie jest z Polski, mimo że szef resortu obrony Antoni Macierewicz wciąż mówi o konieczności wzmocnienia branży zbrojeniowej w naszym kraju.
Polskich firm brak, ale wśród najsilniejszych firm zbrojeniowych świata po dwie mają ośmiokrotnie mniej liczne od Polski Norwegia i Finlandia, a po jednej jest z Ukrainy, Szwecji i Szwajcarii. Rosja – drugi po USA eksporter broni na świecie – ma ich w zestawieniu sześć. Najwyżej, na 11. pozycji, znalazł się uralski Almaz-Antey (7,4 mld dol.) – produkuje systemy rakietowe i obrony przeciwlotniczej.
W Azji prym wiedzie zbrojeniówka Japonii (osiem firm). Z innych kontynentów wśród największych jest jedna firma z Brazylii, jedna z Australii i jedna z RPA. Na Bliskim Wschodzie dominują producenci z Izraela (cztery koncerny). W rankingu nie ma ani jednej firmy z Chin, co jest sporym zaskoczeniem.
Pierwsze cztery zbrojeniowe giganty są na tych samych pozycjach co przed rokiem. Od lat liderem pozostaje Lockheed Martin. Koncern miał przychody ze sprzedaży uzbrojenia 43,47 mld dol. W ciągu roku zwiększył je o 7 proc. i stanowiły 92 proc. wszystkich przychodów amerykańskiego giganta.
Na drugim miejscu jest lotniczy koncern Boeing, mimo że w jego przypadku przychody ze sprzedaży broni (29,5 mld dol. – wzrost o 3 proc.) to tylko 31 proc. wszystkich. Trzeci jest brytyjski BEA Systems, który przez rok zmniejszył o 7 proc. przychody z uzbrojenia. Stanowią one 91 proc. wszystkich.
W dziesiątce znalazły się też Northrop Grumman (USA), General Dynamics (USA), francusko-holenderski Airbus, L 3 Technologies (USA) , włoski Leonardo i francuski Thales.
Oprócz Francuzów europejskie firmy miały niższe przychody z działalności zbrojeniowej niż rok wcześniej. Najwięcej – 9 proc. – stracili Włosi. Rekordzistą zestawienia pod tym względem okazała się jednak japońska firma IHI Corporation, której przychody spadły przez rok o 78 proc.
Budują i bronią
12 koncernów z listy największych żyje wyłącznie z produkcji i sprzedaży uzbrojenia. W Airbusie – siódmym zbrojeniowym koncernie globu – część zbrojeniowa dostarcza jedynie 17 proc. przychodów. W Rolls-Roysie (15. pozycja) ? 25 proc.
Wśród gigantów są też takie, które się z tą branżą w ogóle nie kojarzą. Amerykański koncern budowlany Bechtel (zbudował m.in. tunel pod kanałem La Manche) znalazł się na 28. miejscu, mimo że dochody ze zbrojeniowej produkcji stanowią jedynie 9 proc. wszystkich. Dla porównania w szwedzkim Saabie (38. miejsce), który kojarzy się nam z motoryzacją, stanowią aż 83 proc. Koncernem, który najbardziej, bo aż o 187 proc., zwiększył swoje przychody na produkcji uzbrojenia, był w minionym roku japoński producent maszyn budowlanych – Komatsu Ltd.
Wśród szefów koncernów zbrojeniowych dominują mężczyźni. Ale piątym koncernem zbrojeniowym świata General Dynamics kieruje Phebe Novakovic, z pochodzenia Serbka, która wcześniej pracowała w CIA.