Tekst powstał we współpracy z Wydawnictwami Szkolnymi i Pedagogicznymi SA
W środę, 5 listopada 2025 r., w Sejmie odbyło się pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy – Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw. Projekt ten stanowi podstawę Reformy26. Kompas Jutra, której celem jest głęboka przebudowa polskiego systemu edukacji. Jak podkreśla Ministerstwo Edukacji Narodowej, zmiany mają nadać nauczaniu nowoczesny, praktyczny wymiar, oparty na efektach uczenia się i doświadczeniach edukacyjnych.
Czytaj więcej
Nowa podstawa programowa, powrót lekcji przyrody w zmienionej firmie i nowości w ocenianiu uczniów – to tylko niektóre zmiany wprowadzone w ramach...
– Polscy nauczyciele potrafią dobrze uczyć, ale polscy uczniowie często mówią, że nie mają potrzeby chodzenia do szkoły, nie mają poczucia, że wiedza i umiejętności, które z niej wynoszą, są im do czegokolwiek potrzebne – mówiła wiceminister Katarzyna Lubnauer podczas sejmowej debaty, wskazując na konieczność gruntownych zmian w sposobie nauczania.
Reforma26. Kompas Jutra. Nowy paradygmat: uczenie się przez działanie
Reforma26. Kompas Jutra opiera się na przekonaniu, że szkoła powinna przygotowywać uczniów nie tylko do egzaminów, lecz przede wszystkim do życia. Nowa podstawa programowa, tworzona przez zespół ekspertów i nauczycieli praktyków pod kierunkiem Instytutu Badań Edukacyjnych, wprowadza nauczanie oparte na efektach uczenia się – czyli wiedzy, umiejętnościach i kompetencjach społecznych, które uczeń ma realnie zdobyć.
Zamiast biernego przyswajania treści, uczniowie będą zdobywać doświadczenie poprzez działanie. W przedszkolach dzieci mają prowadzić dzienniki obserwacji przyrody, w klasach 1–3 planować podróże po regionie, starsi uczniowie – tworzyć podcasty, teledyski, krótkie spektakle teatralne czy wywiady ze świadkami historii.
Wprowadzony zostanie także tydzień projektowy, podczas którego uczniowie z różnych klas będą pracować wspólnie nad interdyscyplinarnymi projektami – od przygotowania spektaklu czy makiety wydarzenia historycznego po działalność charytatywną. Tydzień projektowy ma rozwijać kreatywność, współpracę i odpowiedzialność – kompetencje kluczowe w XXI wieku.
Modułowe nauczanie – sześć filarów przyszłości
Jednym z najbardziej innowacyjnych elementów reformy jest system modułowy, łączący treści z różnych przedmiotów wokół wspólnych zagadnień tematycznych. W szkole podstawowej przewidziano sześć modułów:
• Bezpieczeństwo i obrona – łączący wychowanie fizyczne, zajęcia praktyczno-techniczne i edukację dla bezpieczeństwa;
• Edukacja medialna – ucząca krytycznego myślenia i korzystania z nowych technologii (język polski, informatyka, edukacja obywatelska);
• Moduł filozoficzny – rozwijający refleksję i argumentację (etyka, historia, język polski);
• Ekonomiczno-finansowy – przygotowujący do zarządzania finansami i przedsiębiorczości;
• Klimatyczny – łączący nauki przyrodnicze z ekologią i świadomością środowiskową;
• Kultura – łączący historię, sztukę, muzykę i edukację wczesnoszkolną.
W ten sposób uczniowie mają uczyć się zintegrowanego rozumienia świata, a nie jedynie pojedynczych faktów z odrębnych dziedzin.
Czytaj więcej
Minister Edukacji Narodowej Barbara Nowacka zapowiedziała przebieg planowanej przez resort reformy edukacji. Poza zmianami w przedmiotach takich ja...
Nowe przedmioty i cyfrowa szkoła. Co wprowadza Reforma26. Kompas Jutra?
Już od września 2025 roku w szkołach pojawiły się dwa nowe przedmioty: edukacja obywatelska i edukacja zdrowotna, a także zaktualizowana podstawa z wychowania fizycznego. To pierwsze etapy reformy, której zasadnicze zmiany wejdą w życie 1 września 2026 roku – wtedy nowa podstawa programowa obejmie przedszkola oraz klasy 1 i 4 szkoły podstawowej.
Równolegle trwa cyfrowa modernizacja szkół. Do końca roku szkolnego 2025/2026 placówki otrzymają 12 tys. pracowni AI, 4 tys. pracowni STEM oraz 735 tys. laptopów i tabletów. Technologie te mają wspierać naukę programowania, języków obcych i indywidualne podejście do ucznia. Równocześnie reforma przewiduje cyfryzację egzaminów, co ma zwiększyć ich obiektywność i porównywalność wyników.
Ocenianie i wsparcie psychologiczne
Nowy system oceniania będzie łączył tradycyjne stopnie z informacją zwrotną – komentarzem nauczyciela, pomagającym uczniowi zrozumieć, co już potrafi, a nad czym powinien jeszcze popracować. Reforma przewiduje również wzmocnienie pomocy psychologiczno-pedagogicznej w szkołach – w rozporządzeniach ma zostać określony minimalny wymiar godzin tego wsparcia, by uczniowie potrzebujący pomocy mieli do niej realny dostęp.
Autonomia nauczyciela – elastyczność i wybór
Wiceminister Lubnauer podkreślała w Sejmie, że jednym z fundamentów Reformy26 jest zaufanie do nauczycieli. Oprócz obowiązkowych efektów kształcenia, nauczyciele będą mogli wybierać z katalogu tzw. fakultatywnych efektów uczenia się, które pozwolą im dostosować program do potrzeb i zainteresowań uczniów.
– Dajemy nauczycielom autonomię wyboru dodatkowych efektów uczenia się, które mogą rozwijać wiedzę, umiejętności i pasje uczniów – mówiła wiceminister.
Czytaj więcej
Już za rok uczniów czeka duża zmiana – od września 2026 roku w życie wejdzie nowa podstawa programowa języka polskiego dla klas IV–VIII szkoły pods...
Reforma26. Kompas Jutra. Harmonogram wdrażania reformy
• Wrzesień 2025 – wprowadzenie nowych przedmiotów: edukacji obywatelskiej i zdrowotnej; zmiana podstawy programowej z WF-u.
• Wrzesień 2026 – nowa podstawa programowa w przedszkolach oraz klasach 1 i 4 szkół podstawowych; nowe podręczniki; fakultatywny tydzień projektowy.
• Wrzesień 2027 – nowa podstawa w klasach 1 szkół ponadpodstawowych; tydzień projektowy obligatoryjny.
• 2031 – nowa formuła egzaminu ósmoklasisty i matury.
• 2032 – nowa matura w technikach.
Polska szkoła w rytmie świata
Jak podkreśla MEN, Reforma26. Kompas Jutra to odpowiedź na wyzwania, które stoją dziś przed edukacją na całym świecie. Wyniki międzynarodowych badań PISA, PIRLS, TIMSS i TALIS pokazują, że choć polscy uczniowie osiągają dobre rezultaty w testach wiedzy, to często brakuje im motywacji, poczucia sensu nauki i umiejętności praktycznego wykorzystania wiedzy.
Reforma ma to zmienić – uczynić szkołę miejscem, w którym uczniowie uczą się z ciekawością, nauczyciele mają większą swobodę działania, a wiedza staje się narzędziem do rozumienia świata, nie tylko przedmiotem do zaliczenia.
