Autoportret Maurycego Gottlieba przez ponad 70 lat uważano za zaginiony. Eksperci DESA Unicum odnaleźli go w tym roku, w prywatnej kolekcji w Stanach Zjednoczonych. Do tej pory znany był z jednej czarno-białej reprodukcji. Teraz po raz pierwszy można go oglądać na przedaukcyjnej wystawie.
Artysta namalował obraz w 1874 roku, gdy miał zaledwie 18 lat, najprawdopodobniej w pracowni Matejki w Szkole Sztuk Pięknych w Krakowie. Młody utalentowany malarz żydowskiego pochodzenia namalował się w stroju polskiego szlachcica, podkreślając poczucie swojej przynależności do polskiej kultury i historii. Jak sam mówił: „Jestem Polakiem i Żydem i chcę dla obu, gdy Bóg da, pracować."
Maurycy Gottlieb zmarł w wieku zaledwie 24 lat, pozostawiają znakomite dzieła, do których należy również ten wizerunek uważany za osobisty manifest artysty. Jest to jeden z czterech symbolicznych autoportretów Gottlieba. W „Ahaswerze” wcielił się w biblijnego króla perskiego, a zarazem mitycznego Żyda – Wiecznego Tułacza”. W „Autoportrecie w kapeluszu” inspirował się Rembrandtem, którego oglądał w monachijskiej Pinakotece. W „Autoportrecie w stroju beduińskim”, znanym jedynie z kopii, odwołał się do orientalnej stylizacji.
W jego autoportretach przewija się więc podobna idea, jak w cyklu obrazów, ilustrujących poemat dramatyczny „Natan mędrzec” Gottholda Ephraima Lessinga. Jeden z najważniejszych tekstów, wyrastających z ducha żydowskiego Oświecenia - haskali, opowiadający symbolicznie o współistnieniu trzech religii monoteistycznych: chrześcijaństwa, judaizmu i islamu.
Estymacja „Autoportretu w stroju polskiego szlachcica” wynosi 1,4-2 mln zł.
Pod młotek pójdą też dwa wybitne dzieła Józefa Brandta. „Targ w okolicach Krakowa” („Powrót z jarmarku w opoczyńskiem”), namalowany przez 26-letniego artystę w 1868 roku, przedstawia ponad pięćdziesiąt postaci ubranych w ludowe opoczyńskie stroje. W tym popisowym dziele postacie są zindywidualizowane, różnią się wyrazem twarzy, ruchem, ubraniem. Szacunkowa cena 2,5-3,5 mln zł..
Estymacja drugiego obrazu „Pochód z łupami - powrót z wyprawy wiedeńskiej”, powstałego około 1883-84, wynosi 2,2-3 mln zł. Płótno przedstawia polskich rycerzy – zwycięzców spod Wiednia, prowadzących jeńców w orientalnych strojach i wozy z łupami (wśród nich nawet harem tureckich hurys). Obraz po 10 latach wraca ponownie na rynek; w 2009 roku sprzedano go w Domu Aukcyjnym Agra-Art za 1,5 mln zł.
„Aukcja Sztuka Dawna. XIX w., Modernizm, Międzywojnie” odbędzie się 12 grudnia o godz. 19 w Domu Aukcyjnym DESA Unicum przy ul. Pięknej 1A.