Obraz zatytułowany „Narcyz” zgodnie z grecką mitologią przedstawia młodzieńca z zachwytem zapatrzonego we własne odbicie w tafli wody. Kompozycję dopełnia rozbudowany pejzaż w tle
– To znakomity przykład sztuki weneckiego manieryzmu, tym cenniejszy, że prezentuje temat mitologiczny -– mówi Piotr Oszczanowski, dyrektor Muzeum Narodowego we Wrocławiu.
Wrocławski „Narcyz” jest unikatowym dziełem Tintoretta w polskich zbiorach muzealnych. Jeszcze tylko Muzeum Narodowe w Warszawie ma w kolekcji „Portret weneckiego admirała" namalowany przez Tintoretta oraz obraz z jego warsztatu –„Św. Augustyn uzdrawiający kaleki”.
„Narcyz” od wielu lat znajdował sięw depozycie muzeum we Wrocławiu. Teraz został kupiony od jego prywatnych właścicieli, potomków rodziny Schnellów spod Lwowa. W XIX wieku Artur Schnell nabył go na licytacji majątku po Ottonie Hausnerze (1827–1890), galicyjskim polityku i kolekcjonerze sztuki, znawcy malarstwa włoskiego. Do Wrocławia obraz przywieziony został po II wojnie światowej. Dotarł tu przez Lwów, Rzeszów i Opole.
Badacze określają obraz jako dzieło Jacopa Tintoretto i jego warsztatu. – Tintoretto był co najmniej autorem konceptu dzieła, jego wyrafinowanej kompozycji łączącej stylistykę manieryzmu i baroku oraz podrysowania postaci bohatera, w którym malarz posługuje się śmiało i perfekcyjnie ryzykownymi skrótami perspektywicznymi znanymi z innych jego prac, zwłaszcza malowideł dla Scuola di San Rocco – wyjaśnia Ewa Houszka, kurator Galerii Sztuki XVI-XIX w. w muzeum.
Płótna było mocno zniszczone, więc jego konserwacja trwała przez rok. Przeprowadzono ją dzięki finansowemu wsparciu Fundacji Rodzinnej Wallenberg-Pachaly. Przy okazji przeprowadzono prace badawcze. Rentgenogram pozwolił odkryć, że figura Narcyza została przesunięta od strony lewej ku prawej o około 40 cm, co potwierdza bezpośrednią interwencję kompozycyjną samego mistrza, Można też zauważyć pewne podobieństwa tego obrazu do nieco innego ujęcia tematu w dziele Tintortta znajdującym się w Palazzo Colonna w Rzymie
Jacopo Tintoretto (właściwie Jacopo Robusti „Il Tintoretto”) był malarzem i rysownikiem, wybitnym przedstawicielem XVI-wiecznej szkoły weneckiej. Tworzył cykle monumentalnych obrazów dekoracyjnych o tematyce głównie religijnej na zlecenie weneckich bractw religijnych i instytucji kościelnych, m.in. dla Scuola di San Marco, Scuola Grande di San Rocco i Pałacu Dożów. Pracował też na zlecenie dworów w Pradze, Mantui i Escorialu.
Mijającą 500 rocznicę urodzin malarz z rozmachem uczciła niedawno Wenecja, a w marcu otwarta zostanie wystawa jego prac w National Gallery of Art w Waszyngtonie. W Muzeum Narodowym we Wrocławiu „Narcyz” prezentowany jest na wystawie stałej „Sztuka europejska XV-XX wieku”.
