Materiał przygotowany przez Instytut Geodezji i Kartografii
Instytut Geodezji i Kartografii (IGIK) należy do pionierów wykorzystania danych satelitarnych do monitorowania środowiska w Polsce. Już w 1997 r. uruchomiono stację odbioru zobrazowań satelity NOAA wyposażonego w sensor AVHRR, rozpoczynając systematyczne obserwacje stanu pokrywy roślinnej i warunków wilgotnościowych na obszarze całego kraju. Wieloletnie serie danych satelitarnych pozwoliły opracować nowoczesne metody oceny kondycji roślinności, monitorowania skutków suszy oraz identyfikacji obszarów szczególnie narażonych na degradację środowiska. Obecnie obserwacje te są wspierane przez nowoczesne europejskie satelity programu Copernicus, dostarczające danych o wyższej rozdzielczości przestrzennej.
Przykładem praktycznego wykorzystania technologii kosmicznych jest monitoring suszy rolniczej prowadzony przez Centrum Teledetekcji IGiK. Mapa przedstawia sytuację z połowy września 2024 r., kiedy południowo-zachodnia Polska zmagała się z katastrofalną powodzią w dorzeczu Odry. Wówczas w niektórych regionach spadło ponad 100 mm deszczu w ciągu jednego dnia. Jednocześnie w tym okresie analiza satelitarna wykazała, że suszą objętych było ponad 120 tys. km² użytków rolnych, co odpowiadało ok. 38,5 proc. powierzchni lądowej kraju. Mapa ilustruje wyraźny kontrast przestrzenny: północna i północno-wschodnia Polska charakteryzowała się znacznie większym deficytem wilgoci niż regiony południowe. Pokazuje to, że w warunkach zmieniającego się klimatu na obszarze jednego kraju mogą równocześnie występować skrajnie odmienne zagrożenia atmosferyczne i hydrologiczne. Dane satelitarne pozwalają identyfikować takie zjawiska w czasie rzeczywistym, wspierając administrację publiczną, rolników i służby odpowiedzialne za bezpieczeństwo państwa.
Instytut Geodezji i Kartografii
Centrum Teledetekcji
igik@igik.edu.pl
Materiał przygotowany przez Instytut Geodezji i Kartografii
