Najwcześniejsze prezentowane europejskie unikatowe naczynia z czerwonej kamionki pochodzą z XVII wieku. Były wypalane przez holenderskiego mistrza imbryków Ary'ego de Milde i działających w Anglii braci Elersów. Zobaczymy też inne wyroby z porcelany, emalii, srebra i platerów ze zbiorów muzeum oraz karty wzorników firm produkujących tego typu przedmioty.
Do Europy najwcześniej dotarło ziarno kakaowca z Ameryki Środkowej do Hiszpanii. Już w XVI wieku odkryliśmy przyjemność picia czekolady.
Herbatę i kawę przywieziono do Europy z Chin w XVII wieku. W 1625 r. w Wenecji powstał pierwszy w Europie lokal, w którym podawano kawę – „Café Florian". Herbata wyjątkową karierę zrobiła w Anglii. Tutaj pierwszą herbaciarnię uruchomiono w 1640 roku, gdy pierwsze coffee house w tym kraju otwarto dopiero w 1651 r. w oksfordzkim zajeździe „Pod Aniołem"
Razem z herbatą i kawą transportowano do Europy specjalne imbryczki do picia herbaty, wypalane w Yixsing, ale wkrótce niezbędne naczynia zaczęto wytwarzać w rodzimych warsztatach: w Holandii, Anglii, Saksonii .Najpierw wypalano je z czerwonej kamionki,
imitującej importowaną lakę. Potem popularna stała się europejska porcelana. A w latach 70. XVII wieku modna stała się kamionka bazaltowa o klasycystycznej dekoracji i matowej czerni, utożsamiana z jej wynalazcą Josiahem Wedgwoodem.
Od kiedy herbata, kawa i czekolada zyskały europejską popularność, codziennością na naszych stołach stały się imbryk, czarki, filiżanki, mlecznik i cukiernica,
Szczególną chlubą kolekcji wilanowskiej jest największy w Polsce zespół kamionki Johanna Friedricha Böttgera, słynnego alchemika Augusta Mocnego, pracującego w założonej przez króla pierwszej europejskiej manufakturze porcelany w Miśni.
Do unikatowych obiektów należą również nieczęsto spotykane w polskich zbiorach czerwone kamionki ze Staffordshire z drugiej połowy XVIII wieku. A jeszcze większą rzadkością są imitacje czerwonych wyrobów z brandenburskiej wytwórni w Plaue nad Hawelą oraz naśladownictwa czarnych naczyń klasycystycznych, autorstwa utalentowanego twórcy Ignacego Ceyzika.
Wystawa kontynuuje cieszący się dużym zainteresowaniem widzów program Muzeum Pałacu w Wilanowie rekonstrukcji staropolskich receptur i dawnych sposobów serwowania potraw i napojów (będą jej towarzyszyć także wykłady i warsztaty).
Monika Kuc
„Wokół herbaty, kawy i czekolady" - wystawa czynna do 30 września. Towarzyszy jej katalog „Czerwona i czarna kamionka oraz jej naśladownictwa w zbiorach wilanowskich" Autorka Barbara Szelegejd przedstawia w nim dokonania ceramików europejskich i przypomina niezwykłą historię kariery czekolady, herbaty i kawy na naszym kontynencie.
