Nową egzoplanetę opisali naukowcy z Uniwersytetu Diego Portalesa w Chile w artykule opublikowanym 16 września w czasopiśmie naukowym „The Astrophysical Journal Letters”.
Czytaj więcej
Ponad sto lat temu Albert Einstein wprowadził do swoich równań dodatkowy element, który miał sprawić, że Wszechświat w modelach pozostał nieruchomy...
Astronomowie odkryli najmłodszą znaną egzoplanetę. Ma mniej niż milion lat
Astronomowie dostrzegli pierwsze oznaki istnienia tej młodej egzoplanety w 2017 r., kiedy zauważyli niewielką lukę w dysku protoplanetarnym gwiazdy. Luka ta wyraźnie wskazywała, że w tym miejscu uformowała się egzoplaneta, jednak nie była ona wówczas bezpośrednio widoczna.
W nowym badaniu naukowcy połączyli obserwacje z trzech teleskopów – Obserwatorium WM Kecka na Hawajach, Atacama Large Millimeter/submillimeter Array w Chile oraz Bardzo Dużego Teleskopu Europejskiego Obserwatorium Południowego (VLT), również w Chile. Dzięki temu byli w stanie nie tylko uzyskać bezpośredni obraz Elias 2-24 b i potwierdzić jego istnienie, lecz także określić jego wiek na mniej niż milion lat.
Czytaj więcej
Odkrycie najstarszej znanej fuzji w historii naszej galaktyki rzuca nowe światło na początki Drogi Mlecznej. Dane z kosmicznych teleskopów wskazują...
Elias 2-24 b to kosmiczny noworodek
Elias 2-24 b krąży wokół nowo powstałej gwiazdy, oddalonej od Ziemi o około 450 lat świetlnych. Jest od dwóch do czterech razy masywniejszy od Jowisza i znajduje się prawie dwa razy dalej od swojej gwiazdy macierzystej niż Neptun od Słońca.
– To, co sprawia, że Elias 2-24 b jest tak niezwykły, to jego wiek – powiedział Andrea Bernardi z Uniwersytetu Diego Portalesa w Chile, jeden z autorów badania cytowany przez serwis Live Science. – Jest to najmłodsza planeta wykryta do tej pory, a ponieważ wciąż aktywnie gromadzi materię z otoczenia, możemy obserwować etap powstawania planety, który rzadko udaje się zaobserwować bezpośrednio.
Nowo potwierdzona egzoplaneta jest około 5000 razy młodsza od Ziemi i jednocześnie stanowi około 0,008 proc. wieku najstarszej znanej egzoplanety – PSR B1620-26 b, która powstała około 1,1 miliarda lat po Wielkim Wybuchu. W porównaniu ze średnią długością życia człowieka – jak wyjaśniają naukowcy – Elias 2-24 b jest mniej więcej odpowiednikiem dwu- lub trzydniowego noworodka.
Czytaj więcej
Wygląda jak gwiazda wielkości całego Układu Słonecznego, ale świeci 100 miliardów razy jaśniej, niż powinna. Astronomowie uważają, że w jej środku...
Naukowcy mają nadzieję na kolejne odkrycia młodych egzoplanet
Jeszcze do niedawna wykrycie tak młodej egzoplanety nie byłoby możliwe. Teleskopy nie dysponowały bowiem wystarczającą mocą, by dostrzec egzoplanety, dopóki te nie utworzyły wystarczająco dużej luki w protoplanetarnych dyskach swoich gwiazd. Jednak postęp w konstrukcji teleskopów i analizie danych pomógł badaczom przekroczyć tę granicę. Dzięki temu w 2024 r. astronomowie odkryli planetę TIDYE-1b, której wiek szacuje się na około 3 mln lat, a w 2025 r. naukowcy wykryli AB Aurigae b, która może mieć zaledwie 2 mln lat.
Odkrycie jeszcze młodszej od nich egzoplanety Elias 2-24 b stanowi znaczący krok naprzód w astronomii. Daje to naukowcom wyjątkową okazję do uzupełnienia luk w wiedzy na temat początkowych etapów formowania się planet.
Astronomowie mają też nadzieję na odkrycie kolejnych „planetarnych noworodków” dzięki nowemu teleskopowi NASA – Nancy Grace Roman Space Telescope, który wystrzelony został w kosmos 30 sierpnia i już wkrótce rozpocznie działalność.
– To dopiero początek nowej ery odkryć – powiedział Lucas Cieza biorący udział w odkryciu Elias 2-24 b. – Roman przeniesie poszukiwanie planet na zupełnie nowy poziom.
