Polski przemysł rozgrzany do czerwoności

Znoszenie antyepidemicznych ograniczeń aktywności ekonomicznej i większa dostępność usług na świecie nie stłumiły jak dotąd popytu na towary. Polskie firmy przemysłowe zwiększają produkcję najszybciej od lat, ale i tak nie nadążają z realizacją nowych zamówień. To tworzy presję na dalszy wzrost cen towarów.

Taki obraz sytuacji w polskim przemyśle przetwórczym maluje PMI, wskaźnik koniunktury bazujący na ankiecie wśród menedżerów logistyki przedsiębiorstw. W czerwcu, jak podała w czwartek firma IHS Markit, indeks wzrósł do poziomu 59,4 pkt, zdecydowanie poprawiając majowy rekord, który wynosił 57,2 pkt. Choć dobra koniunktura w przemyśle jest zjawiskiem ogólnoświatowym, w Polsce sytuacja jest nawet lepsza niż w innych krajach Europy.

Za mało optymizmu

Ankietowani przez „Parkiet" ekonomiści przeciętnie spodziewali się stabilizacji PMI w pobliżu majowego poziomu. Najwięksi optymiści liczyli się z jego zwyżką do 57,8 pkt. Za tymi ostrożnymi prognozami stały przypuszczenia, że stopniowe otwieranie światowej gospodarki może przesuwać popyt konsumpcyjny z towarów na usługi. Do tego koniunkturę w sektorze przemysłowym psują ograniczenia podażowe: niedobór niektórych komponentów oraz rosnące szybko ceny surowców i frachtu. W ankiecie, na której opiera się PMI, te problemy są wyraźnie widoczne już od kilku miesięcy, ale jak dotąd nie są na tyle silne, aby zahamować rozwój przemysłu.

Do zwyżki PMI w czerwcu przyczynił się przede wszystkim największy od lutego 2014 r. napływ nowych zamówień. Według danych zebranych przez IHS Markit popyt na polskie towary rośnie konsekwentnie od siedmiu miesięcy, a czerwcowa zwyżka należała do trzech największych w historii badań, która sięga 1998 r. Przy tym ponownie, tak jak w maju, ale inaczej niż w poprzednich miesiącach, bardziej zwiększył się popyt krajowy niż zagraniczny. To może odzwierciedlać ożywienie w sektorze budowlanym oraz w wydatkach inwestycyjnych.

Firmy przemysłowe odpowiedziały największym od stycznia 2017 r. wzrostem produkcji. I pomimo raportowanych ograniczeń ich przewidywania dotyczące dynamiki sprzedaży w kolejnych 12 miesiącach są najbardziej optymistyczne od początku roku.

Przybywa pracy

Największym problemem polskich producentów są obecnie opóźnienia w dostawach komponentów. W czerwcu wydłużyły się one najbardziej w historii badania. W rezultacie ponownie – dziewiąty raz z rzędu – wzrosły zaległości produkcyjne przedsiębiorstw, i to najbardziej od co najmniej 2003 r.

Aby sprostać rosnącemu popytowi, ankietowane przez IHS Markit firmy zwiększyły zamówienia komponentów najbardziej od maja 2004 r. Po raz dziesiąty z rzędu – i najbardziej od kwietnia 2017 r. – zwiększyły też zatrudnienie. Ale rosnący popyt na towary przemysłowe w połączeniu z niedoborem komponentów i opóźnieniami w ich dostawach sprawia, że ich ceny rosną w rekordowym tempie. Firmy przerzucają rosnące koszty na swoich odbiorców. Według IHS Markit w czerwcu polskie przedsiębiorstwa przemysłowe zwiększyły ceny swoich produktów najbardziej w historii badania. To wynik spójny z szacunkami ankietowanych przez „Parkiet" ekonomistów, wedle którego w czerwcu wskaźnik cen produkcji sprzedanej (PPI) wzrósł o 6,8 proc. rok do roku, najbardziej od początku 2012 r., po 6,5 proc. w maju.

„Firmy, korzystając z silnego popytu w kraju, przerzucają rosnące koszty na konsumentów. Obok odbicia popytu w usługach to jeden z kluczowych powodów sugerujących utrzymanie się wysokiej inflacji bazowej w kolejnych miesiącach" – zauważyli w komentarzu ekonomiści z ING Banku Śląskiego. W czerwcu inflacja bazowa nieobejmująca cen energii i żywności wyhamowała prawdopodobnie do około 3,5 proc., z 4 proc. w maju. W ocenie ekonomistów z ING to zjawisko przejściowe.

– Wyłaniający się z raportu IHS Markit obraz wskazuje na symptomy przegrzania gospodarki. Obserwujemy znaczące niedopasowanie popytu i podaży oraz rosnącą presję na ceny – przyznaje Adam Antoniak, ekonomista z banku Pekao. – W średniej perspektywie wyhamowaniu wzrostu popytu powinien towarzyszyć dalszy wzrost zdolności produkcyjnych – zastrzega.