Pomoże nasze doświadczenie

Rz: Premier Ewa Kopacz pojechała wraz z rządową delegacją na Ukrainę, m.in. by rozmawiać o bezpieczeństwie energetycznym. Jakie sprawy z tego obszaru wymagają załatwienia w pierwszej kolejności?

Piotr Piela: Jednym z głównych wyzwań, przed którymi stoi obecnie rząd Ukrainy, poza oczywiście ustabilizowaniem sytuacji na wschodzie kraju, jest szeroko rozumiane bezpieczeństwo energetyczne. A to będzie wymagało istotnego wzmocnienia współpracy w tym zakresie z państwami sąsiednimi, w tym także z Polską.

Biorąc pod uwagę systemy energetyczne obydwu państw, współpraca taka mogłaby być obustronnie korzystna. Ukraina posiada bowiem znaczne nadwyżki mocy energii elektrycznej, przekraczające bieżące potrzeby tego państwa.

Nasz wschodni sąsiad ma jednak problemy z zapewnieniem węgla i gazu do swoich elektrowni.

Czyli moglibyśmy wysyłać nasz węgiel na Wschód, a importować energię? O ile rząd się na to zgodzi, to pozostają kwestie budowy infrastruktury. Bo most energetyczny między Polską i Ukrainą nie działa.

Faktycznie, aby możliwe było istotne zwiększenie współpracy energetycznej naszych państw, niezbędne jest odtworzenie oraz rozbudowa infrastruktury przesyłowej. Połączenie 750 kV Rzeszów – Chmielnicka nie jest od dawna użytkowane. Konieczna jest jego odbudowa oraz ewentualna budowa dodatkowej infrastruktury umożliwiającej połączenie obu systemów pracujących dziś niesynchronicznie. To będzie wymagało dużych nakładów i czasu.

Czy to jedyne problemy?

W kontekście ambicji politycznych Ukrainy odnośnie do przyłączenia do Unii Europejskiej pojawia się kilka dodatkowych wyzwań natury regulacyjno-prawnej.

Dziś rynek energetyczny na Ukrainie jest daleki od rynku europejskiego. Konieczna jest harmonizacja zasad, w tym uwolnienie rynku, wdrożenie mechanizmów rynku bilansującego i giełdy energii czy eliminowanie subsydiowania.

Są to trudne i długotrwałe procesy, w których doświadczenia polskie sprzed 15–20 lat mogą mieć nieocenioną wartość. Co więcej, nasze położenie geograficzne powoduje, że z technicznego punktu widzenia integracja z systemem europejskim będzie się odbywała głównie przez integrację z systemem polskim.

Mówiąc o bezpieczeństwie energetycznym, nie sposób nie wspomnieć o planach rozbudowy gazociągów łączących systemy. Ukraiński Naftohaz wstępnie porozumiał się z Polenergią z grupy Jana Kulczyka. Czy nasz kraj także skorzysta na takim połączeniu?