W ostatnich zmianach procedury administracyjnej i sądowoadministracyjnej wprowadzono kilka modyfikacji również w sprawach związanych z decyzjami. Warto o nich pamiętać, gdyż mogą okazać się przydatne.

Po pierwsze, po wydaniu decyzji w pierwszej instancji każda ze stron może się zrzec prawa do wniesienia odwołania. Jeżeli strony zrobią to skutecznie przed upływem ustawowego terminu do wniesienia odwołania (zazwyczaj chodzi o 14 dni), to decyzja taka od razu będzie prawomocna i wykonalna. Jeżeli w sprawie występuje jedna strona, to może znacząco przyspieszyć wykonalność korzystnej decyzji, a jeżeli tych stron jest kilka, podmiot, któremu zależy na szybkim wykonaniu decyzji, może także przekonać inne podmioty do wspomnianego aktu zrzeczenia się z odwołania.

Druga istotna zmiana oznacza szerszy zakres analiz prowadzonych przez organ odwoławczy. Otóż, jeśli zażądają tego wszystkie strony (w odwołaniu lub na późniejszym etapie), to organ ten musi przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w niezbędnym zakresie. Aby było to możliwe, trzeba wykazać rażące naruszenie przepisów postępowania przez organ pierwszej instancji. Dotyczy to zwłaszcza przypadków, w których strony nie ufają potencjalnym ustaleniom organów pierwszej instancji. Dostają więc instrument dzięki któremu inny organ będzie analizował te kwestie.

I w końcu jeszcze jedna nowa instytucja. Dotyczy ona decyzji organu odwoławczego, w których to organ ten uchyla decyzję w pierwszej instancji i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania temu organowi (z pewnymi wytycznymi). Strona niezadowolona z tego nie może już wnieść na taką decyzji skargi, ale nowy środek zaskarżenia – sprzeciw od decyzji. Po wniesieniu takiego sprzeciwu sąd nie będzie analizował całej sprawy, ale jedynie zweryfikuje, czy w danym przypadku wystąpiły przesłanki do uchylenie decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Po wniesieniu sprzeciwu analiza sprawy przez sąd będzie więc dosyć fragmentaryczna, ale dosyć szybka. Sprzeciw musi zostać wniesiony w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji skarżącemu za pośrednictwem organu, którego decyzja stanowi przedmiot sprzeciwu. Termin ten uważa się również za zachowany także, gdy przed jego upływem strona wniosła sprzeciw od decyzji do sądu administracyjnego.

Jeżeli sprzeciw został wniesiony do organu odwoławczego, musi on przekazać go sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy w ciągu czternastu dni od dnia jego otrzymania. Jeżeli jednak sprzeciw będzie przekonujący dla samego organu administracji publicznej – ten może zmienić swoje stanowisko i w konsekwencji zmienić daną decyzję (uchylając wydaną decyzję i wydając kolejną).

Sprzeciw od decyzji może być ważny dla stron postępowania niezadowolonych z tego, że np. organ odwoławczy uchyla decyzję organu pierwszej instancji, która dla danej strony była korzystna. Aby nie przedłużać postępowania i szybko zweryfikować zasadność działania organu odwoławczego, strona dostaje środek, który powinien pomóc szybko zrealizować ten cel. Rozstrzygnięcie sądu może być oczywiście dla strony korzystne lub niekorzystne, ale na pewno zapadnie szybko. Zgodnie z art. 64d ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozpoznaje sprzeciw od decyzji na posiedzeniu niejawnym w terminie trzydziestu dni od dnia wpływu sprzeciwu od decyzji.