Czesi wykorzystują feralną partię mięsa do medialnego spektaklu. W ubiegły czwartek najpierw Miroslav Toman grzmiał na temat polskiego mięsa na konferencji prasowej z udziałem telewizji, dopiero potem Czesi zgłosili wołowinę do RASFF, europejskiego systemu bezpieczeństwa żywności. Wczorajsza konferencja również była transmitowana przez media.
Temat mięsa jest drażliwy dla strony polskiej, bo z wartego 6 mld zł eksportu polskiej żywności do Czech, jedna trzecia to mięso. To cenny klient, kupuje nie tylko półprodukty jak Zachód, ale i gotową żywność, sery czy napoje. – Eksportujemy tam dużo więcej, niż by wynikało z siły nabywczej czeskich i słowackich konsumentów – mówi Michał Koleśnikow, ekspert BOŚ Banku. Zauważa, że silna pozycja Polski na tym rynku budzi opór miejscowych producentów. Dodatkowo największy koncern spożywczy Agrofert należy do premiera. – Czesi nie mają złudzeń co do jakości polskich produktów – mówi Martin Ehl. – Gdy weźmiemy pod uwagę, że zarówno premier Czech Andrej Babiš, jak i minister rolnictwa Miroslav Toman są właścicielami firm spożywczych, automatycznie otwiera się możliwość wykorzystania trudności polskich producentów w walce konkurencyjnej, a nawet politycznej – mówi Martin Ehl. Niemcy mają też duże udziały w sieciach dystrybucji, dlatego często głównym atutem Polski jest cena i niewielka odległość od producentów.
Czesi skargi piszą
Niską jakość widać w ilości skarg. Na żywność wyprodukowaną w Niemczech, pierwszego dostawcy żywności do Pragi, Czesi zgłosili od 2010 roku jedynie 19 skarg do europejskiego systemu bezpieczeństwa żywności RASFF. W tym samym czasie trafiło tam aż 130 skarg na żywność z Polski. Na pocieszenie – najnowsza skarga Czech z 25 lutego dotyczy larw w niemieckim miodzie. Czy to wynika ze słabej jakości naszych produktów? I tak, i nie. Czesi dostają taką żywność, jaką zamawiają. – Nie zastanawiają się, że część produktów, które zamawiają z Polski, nie przeszłoby nawet na polskim rynku – mówi nieoficjalnie jeden z rozmówców. Michał Zabłocki, były korespondent PAP w Pradze, dodaje, że polska żywność z góry uważana jest za „byle co", choć jest podobna do tej z innych krajów. – Sklepy reagują na potrzeby klientów i jeśli ci nie będą chcieli polskiej żywności, bo nie mamy tam ani dobrej marki, ani własnych kanałów dystrybucji, nie zmienimy ich przyzwyczajeń – mówi Zabłocki.
Wszyscy eksperci wskazują na potrzebę profesjonalnej kampanii wizerunkowej naszej żywności. Ostatni wart uwagi projekt zrealizowała w 2014 r. Fundacja Kukatko. W sfinansowanym przez polski MSZ projekcie znani Czesi stworzyli historie z polskim jedzeniem w tle. – Nie doczekaliśmy się czeskiego pisarza, który by pisał o Polsce, więc wzięliśmy 15 czeskich artystów i im zapłaciliśmy za udział w projekcie – mówi Anna Wanik, prezes Fundacji Kukatko. Wśród Czechów wizytujących Polskę był nawet reżyser Peter Zelenka. Artyści uczyli się gotować polskie potrawy, co potem opisali w książce, a żurek zyskał miano kultowego wśród czeskich artystów. To wszystko jednak za mało.
