Mamy za sobą kolejne – już czwarte po Polskim Ładzie – roczne rozliczenie składki zdrowotnej. Obyło się bez większych wstrząsów. Ale dane ZUS o dopłatach i zwrotach robią duże wrażenie.
Przyjrzyjmy im się bliżej (stan na 2 czerwca). Do ZUS wpłynęło 821 218 wniosków o zwrot nadpłaty za 2025 r. Łączna kwota zwrotów to 1,170 mld zł. Najwyższy wynosi 1,014 mln zł. Duże są też dopłaty. Łączna kwota jest podobna do zwrotów – 1,179 mld zł. Rekordowa dopłata wynosi 2,982 mln zł.
– To nie jest normalne, że w rozliczeniu rocznym wychodzą takie astronomiczne różnice. Ale tak będzie, dopóki nie zmienią się przepisy – mówi Piotr Juszczyk, doradca podatkowy w inFakt.
Czytaj więcej:
Przedsiębiorcy dostali korzystne zasady liczenia minimalnej składki zdrowotnej tylko na rok. Rząd nie zamierza ich przedłużać. Zapłacą więc o 117,5...
Pro
Zwroty składki zdrowotnej na skali i liniowym PIT
Przypomnijmy, że przedsiębiorcy na skali i podatku liniowym liczą składkę zdrowotną od dochodu. U pierwszych wynosi 9 proc., u drugich 4,9 proc. Teoretycznie suma miesięcznych składek powinna pokrywać się z roczną wyliczoną w składanym do 20 maja podsumowaniu. Teoretycznie, bo jak widać po danych ZUS, w wielu firmach wychodzą różnice.
Skąd się biorą? – Z reguły nadpłata wychodzi przedsiębiorcom, którzy mieli w jednym miesiącu (albo w kilku) stratę. Wtedy bowiem płacili składkę minimalną od wirtualnego dochodu – wskazuje Izabela Leśniewska, doradca podatkowy w kancelarii Alo-2.
– Zwrot mogą mieć też ci, którym opłacało się w podsumowaniu rocznym uwzględnić sprzedaż środków trwałych. Na bieżąco nie mogli tego zrobić – tłumaczy Izabela Leśniewska.
Przypomnijmy, że przedsiębiorcy na skali i liniowym PIT mieli po raz pierwszy możliwość wyboru sposobu rozliczenia środków trwałych. Generalnie nie musieli uwzględniać ich sprzedaży przy obliczaniu rocznej podstawy wymiaru składki zdrowotnej (czyli dochodu). Ale mogli to zrobić, jeśli było dla nich korzystne. – Przykładowo wtedy, gdy amortyzowali środek trwały jeszcze przed 2022 r. – tłumaczy Izabela Leśniewska.
– I prawdopodobnie z rozliczenia środków trwałych wyszły wysokie kwoty zwrotów – wskazuje Piotr Juszczyk.
Czytaj więcej:
Przedsiębiorcy na skali i liniowym PIT po raz pierwszy mogą wybrać, czy przy obliczaniu rocznej składki zdrowotnej uwzględniać przychody i koszty z...
Pro
– Niewykluczone, że zasady zwracania nadpłat niedługo się zmienią. W projekcie nowelizacji ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, który jest już po Stałym Komitecie Rady Ministrów, znajduje się bowiem propozycja, aby ograniczyć bezpośrednie zwroty do dziesięciokrotności kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Obecnie ta kwota wynosi 160 zł. Jeśli zwrot będzie niższy, zostanie zaliczony na poczet kolejnych składek. To zmiana korzystna dla ZUS, a nie dla przedsiębiorców – mówi Izabela Leśniewska.
Dopłaty składki zdrowotnej na skali i liniowym PIT
Skąd się biorą w rozliczeniu rocznym dopłaty? – Mogły wyjść, jeśli przedsiębiorca zmieniał formę opodatkowania na ryczałt. Dopłaty są też z różnic remanentowych, po sporządzeniu na koniec roku spisu wszystkich towarów, materiałów i produkcji w toku – mówi Izabela Leśniewska.
Potwierdza to Piotr Juszczyk. Zwraca uwagę, że rekordowa dopłata (2,98 mln zł) oznacza, iż w rozliczeniu rocznym u przedsiębiorcy pojawiło się 33 mln zł (na skali) albo 61 mln zł (na liniówce) dochodu, którego nie było w miesięcznych rozliczeniach. I podaje przykład. Deweloper na liniowym PIT otwiera rok z remanentem 10 mln zł. A kończy z 71 mln zł niesprzedanych lokali i inwestycji w toku. Dodatnia różnica remanentowa to 61 mln zł, składka od niej to blisko 3 mln zł. Tyle wychodzi do dopłaty.
– Paradoks polega na tym, że te 61 mln zł stoi na placu budowy w postaci niesprzedanych mieszkań. A składkę należało zapłacić do 20 maja – podkreśla Piotr Juszczyk.
Ryczałtowcy często dopłacają roczną składkę
Inaczej wygląda rozliczenie u ryczałtowców. Są oni podzieleni są na trzy grupy, a składka zdrowotna zależy od wysokości przychodu (obniżonego o składki na ubezpieczenia społeczne). Często wychodzą u nich dopłaty. Niezależnie od tego, jaki wariant liczenia składki (mają dwie możliwości) wybrali w trakcie roku.
– Nie są to jednak milionowe kwoty, maksymalna dopłata za 2025 r. to nieco ponad 11 tys. zł – wskazuje Piotr Juszczyk.
Czy ryczałtowiec mógł mieć zwrot? Tak, jeśli płacił składki na podstawie przychodów z 2024 r. i okazało się, że w 2025 r. miał mniejsze i znalazł się w niższej grupie.
Czytaj więcej:
Przedsiębiorcy rozliczający się ryczałtem zapłacą w 2026 r. wyższe składki na ubezpieczenie zdrowotne. Tym z najmniejszymi przychodami wychodzi 498...
Pro
Eksperci wskazują, że dopłaty/zwroty mogły się też pojawić z powodu pomyłek w miesięcznych rozliczeniach. Nie mają jednak wątpliwości, że będą wychodzić tak długo, dopóki nie zmienią się przepisy. – System rozliczania składki zdrowotnej jest ciągle skomplikowany i uciążliwy dla biznesu. Mimo rządowych obietnic nie zanosi się jednak, żeby się w najbliższym czasie zmienił – podsumowuje Piotr Juszczyk.
