W 2021 r. naukowcy z Fińskiego Instytutu Środowiska (SYKE) postanowili przeprowadzić nietypowy test – zatopili w jeziorze Saimaa 1500 świątecznych drzewek. Po kilku latach sprawdzili, jak ich obecność wpłynęła na ekosystem zbiornika. Niezwykły eksperyment wzbudził zainteresowanie na świecie. Jego efekty opisuje dziennik „The Times of India”.
Świerki na dnie jeziora: co miał na celu fiński eksperyment?
Fińscy naukowcy zatopili w południowo-wschodniej części jeziora Saimaa 1,5 tysiąca świerków na głębokości około dwóch metrów. Drzewa ułożono w grupach liczących po 6–8 sztuk, obciążając je cegłami, aby nie wypłynęły na powierzchnię.
Głównym celem naukowców było zbadanie, czy naturalna struktura gałęzi i pni może posłużyć jako podwodne schronienie oraz żerowisko dla fauny i flory, przekształcając monotonne środowisko na dnie jeziora w tętniący życiem „podwodny las”.
Czytaj więcej
Ziemskie pole magnetyczne przenika każde żywe stworzenie, jednak jego rola w procesach biologicznych wciąż pozostaje zagadką. Brytyjscy naukowcy po...
Dziesięciokrotny wzrost życia dennego
Po trzech latach, po wydobyciu drzew i przeanalizowaniu próbek, naukowcy dokonali niezwykłych odkryć. Okazało się, że zatopione świerki całkowicie odmieniły lokalny ekosystem. Prof. Kari-Matti Vuori, naukowiec kierujący badaniem, wskazał na spektakularne rezultaty:
- Dziesięciokrotny wzrost liczby organizmów: Liczba osobników należących do tzw. bentosu (organizmów żyjących na dnie i w bliskim sąsiedztwie osadów dennych) wzrosła dziesięciokrotnie w porównaniu do stanu sprzed eksperymentu.
- Pięciokrotny wzrost różnorodności gatunkowej: Zróżnicowanie biologiczne powiększyło się aż pięciokrotnie.
Zatopione drewno stało się idealną strukturą kolonizacyjną. Wokół pni i gałęzi natychmiast rozwijały się bogate społeczności mikroorganizmów oraz grzybów, które stanowiły pożywienie dla drobnych bezkręgowców. Te z kolei stały się bazą pokarmową dla wyższych ogniw łańcucha pokarmowego. Lokalni rybacy szybko zauważyli znaczący przyrost ryb w rejonach, gdzie znajdowały się zatopione choinki.
Czytaj więcej
Szwajcarscy naukowcy testują nietypowy sposób na ratowanie lodowców. Aby spowolnić ich topnienie, zastosowali osłony z owczej wełny. Pierwsze wynik...
Ekologiczna alternatywa dla wysypisk
Choć fiński eksperyment udowodnił, że stare drzewka bożonarodzeniowe mogą odegrać ważną rolę w odbudowie bioróżnorodności, według ekspertów nie należy traktować tego dosłownie jako zachęty do masowego i nieskoordynowanego wrzucania choinek do lokalnych akwenów. Badania przeprowadzono w warunkach ściśle kontrolowanych.
Niemniej jednak projekt otwiera oczy na problem zagospodarowania choinek po sezonie świątecznym. Jak powiedział BBC John Kazer, ekspert ds. certyfikacji śladu węglowego w organizacji Carbon Trust, choinki należy trzymać z dala od wysypisk śmieci, gdzie mogą przyczyniać się do emisji gazów cieplarnianych.
Eksperci ds. ochrony środowiska od dawna ostrzegają, że trafiające na wysypiska śmieci drzewka podczas rozkładu mogą przyczyniać się do emisji metanu, są bowiem materiałem organicznym i zawierają węgiel pochłonięty w czasie wzrostu.
Przypadek jeziora Saimaa pokazuje, że przy kontrolowanym podejściu tradycyjna świąteczna dekoracja może stać się narzędziem wspierającym ochronę przyrody.
