Koniec z lichwiarskimi pożyczkami

Ministerstwo Sprawiedliwości wysłało właśnie do Rządowego Centrum Legislacji projekt zmian w kodeksie karnym, cywilnym, prawie bankowym (...). Chodzi o nowelizację, którą chce walczyć z lichwą. Za samo żądanie nadmiernych korzyści przez pożyczkodawcę jako świadczenia wzajemnego grozić ma do pięciu lat więzienia. Pojawia się też definicja „całkowitych kosztów udzielenia świadczenia" i maksymalnej wysokości odsetek.

– Około 90 proc. postępowań prokuratorskich w tego rodzaju sprawach kończy się albo odmową śledztwa, albo jego umorzeniem – podaje Zbigniew Ziobro, minister sprawiedliwości. Wkrótce ma się to zmienić.

Bezpieczne kredyty

Co proponuje MS? Walkę z nieuczciwymi firmami pożyczkowymi. Jak chce z nimi walczyć? Kompleksowymi zmianami w kilku dziedzinach.

Po pierwsze, w kodeksie karnym (art. 115) pojawi się definicja „całkowitych kosztów udzielenia świadczenia". Są to prowizje, odsetki, marże, kary umowne, koszty usług dodatkowych i wszelkie inne świadczenia, jeżeli ich poniesienie jest niezbędne do udzielenia pożyczki. Za działalność lichwiarską grozić ma od trzech miesięcy do pięciu lat więzienia. Na tyle samo trafić za kraty może ten, kto udzielił lichwiarskiej pożyczki, a klient za jej udzielenie wpłacił więcej niż 10 tys. zł. W kodeksie cywilnym z kolei (art. 359) pojawi się przepis o maksymalnej wysokości odsetek, prowizji itd. Nie może on przekroczyć równowartości należnych odsetek maksymalnych oraz odsetek maksymalnych za opóźnienie liczonych od całkowitej wartości udzielonego świadczenia.

Maksymalne odsetki

W ustawie o kredycie konsumenckim pojawi się zapis, że pozaodsetkowe koszty kredytu w całym okresie kredytowania nie mogą być wyższe od 75 proc. całkowitej kwoty kredytu.

„Działalność polegająca na udzielaniu pożyczek o charakterze lichwiarskim jest zjawiskiem częstym i mimo podejmowanych prób zwalczenie tego procederu do tej pory się nie udało" – pisze MS w uzasadnieniu projektu.

Co o propozycjach mówią prawnicy?

Prokurator Grzegorz Konopko z Katowic twierdzi, że dobre, precyzyjne przepisy ułatwią oskarżanie.

– Jeśli będzie jasna definicja lichwy, akty oskarżenia pojawią się na masową skalę – zapewnia prokurator.

Identycznego zdania są sędziowie. Julia Modrzewska z Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze uważa, że odpowiedzialność karna za samo żądanie ułatwi orzekanie.

– Dzisiaj sąd musi wykazać, że pokrzywdzony był w „przymusowym położeniu", a sprawca działał umyślnie w celu osiągnięcia korzyści. Określenie, czy pożyczka jest lichwiarska, jest więc uznaniowe – mówi sędzia.