Partner rozmowy: Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej
Na Europejskim Kongresie Gospodarczym minister Andrzej Domański, jeden z gości otwierających wydarzenie, mówił dużo o energetyce. To jeden z absolutnie priorytetowych tematów kongresu. Ale nie ma takich zmian bez finansowania – bez pieniędzy jest to niemożliwe. Jak pani widzi finansowanie tych projektów? Czego opinia publiczna, dziennikarze, ale też samorządowcy i indywidualni odbiorcy mogą się spodziewać?
Zacznę od trochę większej perspektywy. Rok 2026 jest absolutnie rekordowy, jeśli chodzi o budżet Narodowego Funduszu. Mamy do dyspozycji 37 mld zł. Oczywiście są to środki pochodzące m.in. z Funduszu Modernizacyjnego, czyli z Europejskiego Banku Inwestycyjnego, ale również z KPO. Korzystamy także z innych źródeł finansowania. W ostatniej transzy Funduszu Modernizacyjnego uzyskaliśmy zgodę na naprawdę duży budżet – ponad 5 mld zł – na niezwykle ciekawe programy, które będziemy uruchamiać w drugiej połowie tego roku.
Chcemy, aby nasze szpitale były coraz lepsze, jeśli chodzi o efektywność energetyczną i źródła energii. To również program na termomodernizację i poprawę efektywności energetycznej szkół, na który przeznaczymy ponad 2 mld zł. Planujemy także, aby środki z Funduszu Modernizacyjnego trafiły na poprawę efektywności energetycznej budynków wielorodzinnych na terenach wiejskich, często tzw. po-PGR-owskich. Tam jest ogromny potencjał do działań, więc taki program również uruchomimy w drugiej połowie tego roku.
Gdybym była teraz przedsiębiorcą i zastanawiała się nad tym, jak wzmocnić efektywność energetyczną mojego przedsiębiorstwa, firmy czy projektu, jakie miałabym możliwości? Co dziś jest najważniejsze praktycznie z punktu widzenia przedsiębiorców?
Przemysł ma bardzo różne odnogi, więc zupełnie inne działania są potrzebne na przykład w sektorze budownictwa – tam chodzi o przechodzenie na nowoczesne rozwiązania technologiczne, izolację, nowoczesne okna. A zupełnie inne działania są wymagane na przykład w sektorze stali. Chodzi zarówno o poprawę efektywności procesów w danej branży, jak i budynków. Co jest dla nas ważne: poprawa efektywności energetycznej jest absolutnie w centrum naszej strategii. Drugą bardzo ważną nogą są źródła energii. Szczególnie w czasach tak dużej dyskusji o cenach energii zależy nam na tym, aby przechodzić na niskoemisyjne źródła energii, na energię produkowaną z odnawialnych źródeł. Również na tego typu działania mamy swoje programy.
Nie zapominajmy jednak o czymś, co zyskuje coraz bardziej na znaczeniu: o magazynowaniu energii. Wielki sukces naszego zeszłorocznego programu na duże magazyny energii elektrycznej doprowadził do tego, że już w tym roku ogłosiliśmy program na przydomowe magazyny energii i ciepła – na razie finansowany z KPO, a za chwilę z Funduszu Modernizacyjnego. Po to właśnie, żeby magazynować energię wtedy, kiedy jej produkcja jest najtańsza. Również w tym roku z Funduszu Modernizacyjnego ogłosimy program na wielkoskalowe magazyny ciepła.
W debacie publicznej coraz mocniej pojawia się też kwestia unijnej strategii klimatycznej, zwłaszcza ETS2: jego przesunięcia, opóźnienia, może nawet głębszych zmian. Do tego dochodzi dyrektywa budynkowa, bardzo mocno krytykowana przez prawicę. Wokół tych tematów jest dziś duża polityczna polaryzacja. Jak pani jako osoba stojąca na czele instytucji, która ma kluczowe znaczenie dla finansowania transformacji w Polsce, podchodzi do tej unijnej dyskusji?
Działamy absolutnie na rzecz tego, żeby przygotować nasze społeczeństwo i gospodarkę do tego, aby koszty związane z wdrożeniem ETS2 były jak najmniejsze. Takim przykładem jest chociażby program „Czyste powietrze”. Już w naszej reformie z marca 2025 r. położyliśmy ogromny nacisk nie tylko na wymianę źródła ciepła, ale właśnie na poprawę efektywności energetycznej. Chodzi o to, żeby nie prowadzić do takich sytuacji, że do nieocieplonego domu, do tzw. wampira energetycznego, instaluje się przewymiarowaną pompę ciepła. Stąd te działania na poziomie gospodarstw domowych, ale również na poziomie budynków publicznych takich jak szkoły. W naszych programach, chociażby dotyczących przechodzenia na tabor niskoemisyjny, elektryczny czy wodorowy, staraliśmy się wspierać samorządy w transformacji tego sektora.
Partner rozmowy: Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej
