Kancelarie pod lupą UOKiK

Przedmiotem postępowań wyjaśniających była m.in. analiza stosowanych przez przedsiębiorców wzorców umów związanych ze świadczeniem pomocy prawnej poszkodowanym konsumentom, a w przypadku kancelarii odszkodowawczych także działalność reklamowa.

Z posiadanych przez UOKiK informacji wynika, że problemem mogą być niejasne zasady ustalania wynagrodzenia i brak określenia maksymalnego pułapu kosztów – co może utrudniać oszacowanie ceny podejmowanych działań. Wątpliwości urzędu budzi również zastrzeganie na rzecz kancelarii całości uzyskanych w imieniu konsumenta korzyści, gdy sąd zdecyduje o unieważnieniu albo „odfrankowieniu" umowy kredytowej. Ponadto kancelarie mogą wyłączać swoją odpowiedzialność za to, że konsument nie dostarczy dokumentów – nawet wtedy, gdy kancelaria nie zwróciła się z taką prośbą – i ograniczają ją jedynie do wysokości posiadanej polisy. Co więcej, kredytobiorców może obejmować nawet dziesięcioletnia klauzula poufności.

Bez dotkliwych kar

Zgodnie z ustawą o ochronie konkurencji i konsumentów, jeżeli materiał zgromadzony w toku postępowania wyjaśniającego wzbudzi zastrzeżenia, UOKiK może wszcząć postępowanie w sprawie naruszenia zbiorowych interesów konsumentów lub stosowania klauzul niedozwolonych.

Analiza kwestionowanych praktyk dała podstawy do wszczęcia siedmiu postępowań w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone oraz jednego postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów.

Do tej pory trzy z nich zakończyły się wydaniem decyzji, ale konsekwencje dla prawniczych firm nie były dotkliwe. Na Kancelarię Virtus nałożono karę pieniężną (28 tys. zł) za klauzule niedozwolone, m.in. w zakresie wzorca umowy dotyczącego ubezpieczenia niskiego wkładu własnego. Na Omikron (d. Optima Legal Consulting) nałożono 11 tys. zł kary za stosowanie praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów. W przypadku Votum, jednej z największych kancelarii w Polsce zajmujących się umowami frankowymi, UOKiK stawiał zarzut stosowania we wzorcach umów postanowień niedozwolonych. Obyło się bez kary pieniężnej, nałożono na kancelarię obowiązek zmiany kwestionowanych praktyk.

UOKiK podaje, że w toku jest jeszcze pięć postępowań o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone. Ponadto do 24 podmiotów (9 firm odszkodowawczych i 15 kancelarii adwokackich lub radcowskich) prezes UOKiK wystąpił bez wszczynania postępowania o zmianę praktyk lub klauzul (na podstawie art. 49a ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów).