fbTrack
REKLAMA
REKLAMA

Kraj

Zygmunt III Waza irytował i wciąż irytuje

Do tej pory - choć to czasy zaprzeszłe i do znudzenia omawiane - działania kilku postaci w naszej historii rzeczywiście mogą wciąż irytować. Na przykład haniebna abdykacja Stanisława Augusta czy zabójczy dla kraju oportunizm dyktatorów powstania listopadowego. Do takiej czarnej wyliczanki dodałbym panowanie Zygmunta III Wazy
425 lat temum 27 grudnia 1587 roku, Zygmunt III Waza został koronowany w Krakowie na króla Polski. Tekst z archiwum "Rzeczpospolitej", z dodatku "Władcy Polski"
W odróżnieniu od Poniatowskiego i dyktatorów znajdował się jednak w sytuacji bez porównania bardziej korzystnej. Otrzymał tron wielkiego państwa, po wspaniałym poprzedniku, z tradycjami i osiągnięciami pierwszych i ostatnich Piastów oraz całej dynastii Jagiellonów. Choć szarpana przez sąsiadów, Rzeczpospolita przełomu XVI i XVII wieku mogła dyktować warunki w naszej części Europy. Istniał potencjał pozwalający wzmacniać jej siłę, doskonalić ustrój, świecić przykładem praworządności i tolerancji wyznaniowej innym krajom.
Ów potencjał - to obywatele, szlachta; jeszcze nieogłupiona sarmatyzmem, nie całkiem skorumpowana przez magnatów,niedotknięta do żywego najazdami sił prawosławnych i protestanckich, odpowiedzialna za swoją rzecz pospolitą. Nasz naród potrzebował króla, który identyfikowałby się z jego charakterem i aspiracjami, z interesem owego zadziwiającego państwa, którym miał rządzić w imię boże.
Są również jaśniejsze strony panowania Zygmunta III i jego samego. Ale bilans końcowy ukazuje straszliwe, dziejowe manko. To on wciągnął Rzeczpospolitą w wyczerpujące i niszczące, bezsensowne wojny z największymi potęgami naszej części kontynentu: ze Szwecją, z Moskwą i z Turcją. Jego polityka - jak zawsze pokrętna - zasiała konflikt z kozactwem zaporoskim. Wojnyciągnęły się latami, objęły panowanie obu jego synów i z kwitnącego, stosunkowo ludnego oraz bogatego kraju uczyniły ruinę. Z potencjału obywatelskiego narodu szlacheckiego pozostał cień. Po batoriańskim apogeum krzywa panowania Wazów biegła - z małymi wyjątkami - już tylko w dół.
Stracone szanse, których nie wróci już żadna z następnych epok - oto, co irytuje.
I chyba nawet warszawiacy nie muszą dziś Zygmuntowi III Wazie nazbyt wylewnie dziękować za to, że przeniósł do nich królewską siedzibę. Radość, z jaką krakowianie świętują fakt "spławienia stolicy" do Warszawy, jest wielce wymowny.
Źródło: Rzeczpospolita
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
NAJNOWSZE Z RP.PL
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
REKLAMA
REKLAMA