Czy opłaty za odpady w PSZOK są legalne

Obowiązkiem gmin jest zorganizowanie systemu gospodarki odpadami komunalnymi na ich terenie. Nie tylko mają zapewnić odbiór przez śmieciarki, ale także umożliwić mieszkańcom pozbycie się bez dodatkowych opłat m.in. chemikaliów, starych opon czy pozostałości z remontów.

Te śmieci przyjmują punkty selektywnej zbiórki odpadów komunalnych (PSZOK), które muszą być w każdej gminie. Czasem regulaminy takich punktów przewidują jednak pobranie opłaty za przyjęcie niektórych śmieci.

W PSZOK na terenie podwarszawskiego Piaseczna, prowadzonym przez firmę SITA, trzeba zapłacić za pozostawienie styropianu, wełny mineralnej czy papy. A takie pozostałości mogą się pojawić po drobnych remontach.

– Rodzaje odpadów, jakie mogą być przyjmowane przez PSZOK, powinny zostać wskazane w regulaminie utrzymania czystości i porządku gminy. A regulamin PSZOK powinien być z nim zgodny – zaznacza Jadwiga Sołtysek, radca prawny z kancelarii KSP Legal & Tax Advice.

Tymczasem regulaminy utrzymania czystości i porządku w samym Piasecznie i w sąsiedniej Lesznowoli, które obsługuje SITA, nie mówią o odpłatności za odpady budowlane z remontów. W Lesznowoli jest jedynie zastrzeżenie, że nieodpłatnie można oddać pozostałości z prac, które nie wymagały pozwolenia na budowę lub zgłoszenia.

– PSZOK przyjmuje od mieszkańców nieodpłatnie odpady komunalne, również pochodzące z drobnych remontów. Wprowadzona odpłatność dotyczy odpadów niebędących odpadami komunalnymi, tj. pochodzących z prac budowlanych – tłumaczy  Tadeusz Książek, prezes spółki PUK SITA Piaseczno. Dodaje, że pozostałości z generalnego remontu czy budowy są odpadami budowlanymi. A wprowadzenie za nie odpłatności pozwala uniknąć sytuacji,  gdy do PSZOK przyjedzie ciężarówka wypełniona styropianem pochodzącym z działalności gospodarczej.

W innych PSZOK bywa podobnie. W Tarnobrzegu można oddać jedynie gruz. W Mońkach nie oddamy bezpłatnie np. okien po wymianie. W Skawinie oprócz styropianu nie zostawimy pozostałości folii budowlanej czy olejów silnikowych.

– Z opłaty za zagospodarowanie odpadów komunalnych powinny być pokrywane koszty działania punktów, a także koszty odbierania selektywnie zebranych odpadów komunalnych, w tym np. przeterminowanych leków i chemikaliów czy odpadów budowlanych i rozbiórkowych, opon – mówi Jadwiga Sołtysek. W jej ocenie styropian powinien być nieodpłatnie przyjmowany przez takie punkty. Przyznaje jednak, że trudno ocenić, czy np. do chemikaliów traktowanych jako odpad komunalny można zaliczyć olej silnikowy. A tymczasem mają go użytkownicy spalinowej kosiarki do trawy.

Podobne wątpliwości dotyczą odpadów budowlanych. W ustawie nie ma rozróżnienia, kiedy uznaje się je za komunalne, a kiedy za pochodzące z działalności gospodarczej.

– Odpady budowlane są najbardziej problematyczne. Obowiązek ich nieodpłatnego przyjęcia przez PSZOK nie wynika wprost z ustawy – uważa Daniel Chojnacki, radca prawny z kancelarii Domański Zakrzewski Palinka. Dodaje, że odpłatność za przyjęcie styropianu nie narusza przepisów, zwłaszcza gdy jest go dużo.

– PSZOK może wprowadzić limity odpadów, po których przekroczeniu mogą być pobrane opłaty – zaznacza prawnik. Tłumaczy, że duża ilość np. gruzu świadczy o tym, że nie jest to już odpad komunalny, ale budowlany.